@prefix : . @prefix dc: . @prefix owl: . @prefix rdf: . @prefix xml: . @prefix xsd: . @prefix rdfs: . @prefix skos: . @prefix ontohgis: . @prefix cidoc_crm: . @prefix urbanonto: . @base . rdf:type owl:Ontology ; owl:imports ontohgis: , ; rdfs:comment "Ontologia została stworzona na potrzeby projektu \"Historical Ontology of Urban Space\"."@pl , "This ontology was developed in \"Historical Ontology of Urban Space\" project."@en ; rdfs:label "UrbanOnto" ; rdfs:seeAlso "https://urbanonto.ihpan.edu.pl/" ; owl:versionInfo 1.0 ; skos:altLabel "ontologia przestrzeni miejskiej"@pl . ################################################################# # Annotation properties ################################################################# ### http://purl.org/dc/elements/1.1/identifier rdf:type owl:AnnotationProperty . ### http://purl.org/dc/terms/creator dc:creator rdf:type owl:AnnotationProperty . ### http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#isDefinedBy rdfs:isDefinedBy rdfs:label "is defined by"@en , "jest zdefiniowany przez"@pl . ### http://www.w3.org/2004/02/skos/core#altLabel skos:altLabel rdf:type owl:AnnotationProperty . ### http://www.w3.org/2004/02/skos/core#hiddenLabel skos:hiddenLabel rdf:type owl:AnnotationProperty . ### http://www.w3.org/2004/02/skos/core#note skos:note rdf:type owl:AnnotationProperty . ### https://purl.org/urbanonto/isAlsoDefinedBy urbanonto:isAlsoDefinedBy rdf:type owl:AnnotationProperty ; rdfs:label "is also defined in"@en , "jest również zdefiniowany przez"@pl ; rdfs:subPropertyOf rdfs:isDefinedBy . ################################################################# # Datatypes ################################################################# ### http://www.w3.org/2001/XMLSchema#url xsd:url rdf:type rdfs:Datatype . ################################################################# # Object Properties ################################################################# ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/P104_is_subject_to cidoc_crm:P104_is_subject_to rdf:type owl:ObjectProperty ; rdfs:label "jest objęty"@pl . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/P106_is_composed_of cidoc_crm:P106_is_composed_of rdf:type owl:ObjectProperty ; rdfs:label "jest złożony z"@pl . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/P43_has_dimension cidoc_crm:P43_has_dimension rdf:type owl:ObjectProperty . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/P46_is_composed_of cidoc_crm:P46_is_composed_of rdf:type owl:ObjectProperty ; rdfs:label "ma część"@pl . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/P46i_forms_part_of cidoc_crm:P46i_forms_part_of rdf:type owl:ObjectProperty ; rdfs:label "jest częścią"@pl . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/P9i_forms_part_of cidoc_crm:P9i_forms_part_of rdf:type owl:ObjectProperty . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/hasImproperFunction ontohgis:hasImproperFunction rdf:type owl:ObjectProperty . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/hasProperFunction ontohgis:hasProperFunction rdf:type owl:ObjectProperty . ################################################################# # Classes ################################################################# ### http://purl.obolibrary.org/obo/BFO_0000034 rdf:type owl:Class ; rdfs:label "BFO_function"@en , "BFO_funkcja"@pl . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/E18_Physical_Thing cidoc_crm:E18_Physical_Thing rdf:type owl:Class . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/E21_Person cidoc_crm:E21_Person rdf:type owl:Class . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/E24_Physical_Man-Made_Thing cidoc_crm:E24_Physical_Man-Made_Thing rdf:type owl:Class . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/E25_Man-Made_Feature cidoc_crm:E25_Man-Made_Feature rdf:type owl:Class . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/E26_Physical_Feature cidoc_crm:E26_Physical_Feature rdf:type owl:Class . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/E30_Right cidoc_crm:E30_Right rdf:type owl:Class . ### http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm/E54_Dimension cidoc_crm:E54_Dimension rdf:type owl:Class . ### http://www.opengis.net/ont/geosparql#Feature rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E26_Physical_Feature . ### http://www.opengis.net/ont/gml#MultiCurve rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "multilinia"@pl . ### http://www.opengis.net/ont/gml#MultiPoint rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "multipunkt"@pl . ### http://www.opengis.net/ont/gml#MultiSurface rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "multipowierzchnia"@pl . ### http://www.opengis.net/ont/sf#Curve rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "linia"@pl . ### http://www.opengis.net/ont/sf#Geometry rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E54_Dimension ; rdfs:label "typy form"@pl . ### http://www.opengis.net/ont/sf#Point rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "punkt"@pl . ### http://www.opengis.net/ont/sf#Polygon rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "poligon"@pl . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/administrative_type_243 ontohgis:administrative_type_243 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/administrative_type_257 ontohgis:administrative_type_257 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/administrative_type_47 ontohgis:administrative_type_47 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:administrative_type_85 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/administrative_type_85 ontohgis:administrative_type_85 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function18 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function32 ] ; dc:creator ontohgis:person_2 ; rdfs:comment "Choć miasto z reguły jest całe w granicach jednego państwa, zdarzają się sytuacje, gdy jest ono czasowo lub trwale dzielone między dwa państwa, jak również takie, gdy połączenie dwóch miast powstałych obok siebie po dwu stronach granicy prowadzi do powstania, nowego, połączonego miasta, przy zachowaniu lub uchyleniu tejże granicy."@pl ; rdfs:isDefinedBy "jednostka polityczna, która na danym terytorium odgrywa rolę dominującą w stanowieniu i egzekwowaniu prawa"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q7275"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Staat"@de , "state"@en ; skos:hiddenLabel "kraj"@pl . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/object_23 ontohgis:object_23 rdf:type owl:Class . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/settlement_type_100 ontohgis:settlement_type_100 rdf:type owl:Class . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/settlement_type_103 ontohgis:settlement_type_103 rdf:type owl:Class . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/settlement_type_113 ontohgis:settlement_type_113 rdf:type owl:Class . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/settlement_type_132 ontohgis:settlement_type_132 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_23aeb250-4d72-42b1-b9a0-3e387f676563 . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/settlement_type_3 ontohgis:settlement_type_3 rdf:type owl:Class . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/settlement_type_52 ontohgis:settlement_type_52 rdf:type owl:Class . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/settlement_type_55 ontohgis:settlement_type_55 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function30 ] ; dc:creator ontohgis:person_2 ; rdfs:comment "W okresie przedindustrialnym więzienie było stałym elementem przestrzeni większych miast, powiązanym funkcjonalnie i przestrzennie z miejscem sprawowania władzy. Rozpowszechnioną formą więzienia były pomieszczenia w wieży, zwykle na najniższym i czasem prawie najniższym poziomie; mogła to być wieża ratuszowa, zamkowa lub wieża obronna należąca do fortyfikacji miejskich. W epoce nowożytnej więzienia zaczęły stanowić odrębne budynki, często stanowiące jednocześnie placówkę produkcyjną, co straciło ponownie na znaczeniu w XVIII w."@pl ; rdfs:isDefinedBy "budynek przeznaczony do przetrzymywania ludzi wbrew ich woli, zazwyczaj skazanych na karę pozbawienia wolności"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q40357"^^xsd:url ; skos:altLabel "carcer"@la , "das Gefängnis"@de , "prison"@en . ### https://purl.org/bdot10k#bdot10k_entity rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E24_Physical_Man-Made_Thing ; rdfs:label "Entity from the Database of Topographic Objects"@en . ### https://purl.org/bdot10k#category_1 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#category_2 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#category_4 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#category_6 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#category_7 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#category_8 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#category_9 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_1 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_11 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_12 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_2 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_99c5ed94-8a14-485c-8b18-542786dd08b1 . ### https://purl.org/bdot10k#class_28 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_29 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_30 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_31 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_32 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_33 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_34 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_36 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_37 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_38 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_41 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_43 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_44 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_45 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_46 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_48 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_49 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_5 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_50 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_51 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_52 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_54 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_55 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_56 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_57 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#class_9 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_1 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_5ec5f208-d56f-421c-9e83-93776dd0119e . ### https://purl.org/bdot10k#object_105 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_106 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_108 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_109 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_110 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_112 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_113 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_114 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_116 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_117 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_118 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_119 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_120 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_121 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_122 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_123 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_124 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_125 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_126 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_127 owl:equivalentClass urbanonto:object_type_ee09c17f-1029-40e9-a2ef-f8989ee51ed1 . ### https://purl.org/bdot10k#object_129 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_d2b7a392-1cab-49e6-a022-2297d55c23bb . ### https://purl.org/bdot10k#object_132 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_9fec63be-9676-4208-94cb-b99f0010b365 . ### https://purl.org/bdot10k#object_133 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_07078b2a-5f06-4a53-af73-ce15ca4c2ddb . ### https://purl.org/bdot10k#object_134 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_290ba842-d297-43b3-8df2-12a4c0f2fcdd . ### https://purl.org/bdot10k#object_136 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_7bd3ee64-e701-48f8-ab7e-f5788cf0163c . ### https://purl.org/bdot10k#object_137 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_ba7c2dc2-0855-4c45-819d-3da8922ca7ca . ### https://purl.org/bdot10k#object_143 owl:equivalentClass urbanonto:object_type_60a698e6-6a31-4bdd-bf9c-1aaa277d8f33 . ### https://purl.org/bdot10k#object_146 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_3fbc4842-0936-4ea2-b89d-299a7cda71ad . ### https://purl.org/bdot10k#object_158 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_941cfb75-1e17-47dc-8770-b83d7b6d93d6 . ### https://purl.org/bdot10k#object_167 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_0f482fa3-04a0-423b-ab1f-4cdfad888b52 . ### https://purl.org/bdot10k#object_168 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_1466742f-15b9-4426-8ab8-f21c4b304d4f . ### https://purl.org/bdot10k#object_172 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_df211709-40b8-4feb-a6ac-1993ac18842f . ### https://purl.org/bdot10k#object_173 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_8a7aec41-061d-4dbe-96d4-ba85a0d0c4e4 . ### https://purl.org/bdot10k#object_196 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_f7c6e7fe-157b-4fbd-88ca-dbb5cff42b2b . ### https://purl.org/bdot10k#object_198 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_b86f5c8e-6c96-45cc-9e16-0ad58bc97a37 . ### https://purl.org/bdot10k#object_2 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_256ce112-40b9-4dfd-a357-0648e04bf76d . ### https://purl.org/bdot10k#object_201 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_77ce613a-c3b3-4727-8bc1-75df777e5ff4 . ### https://purl.org/bdot10k#object_205 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_210 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_216 owl:equivalentClass urbanonto:object_type_ce2166ef-bf8f-48f3-953a-cd110d8fb7ce . ### https://purl.org/bdot10k#object_217 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_219 owl:equivalentClass urbanonto:object_type_7d38c51a-72e0-43b0-a380-222a72f32d49 . ### https://purl.org/bdot10k#object_220 owl:equivalentClass urbanonto:object_type_bf299d66-61ed-4b3b-9340-811737a1dbf6 . ### https://purl.org/bdot10k#object_222 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_223 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_224 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_226 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_ebb07674-ca92-49a0-9da3-90f840122383 . ### https://purl.org/bdot10k#object_228 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_233 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_235 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_d0008f3a-5765-4541-a619-636f66883974 . ### https://purl.org/bdot10k#object_242 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_b5f8193a-7aa4-450b-bdaf-6a28b8c99b6c . ### https://purl.org/bdot10k#object_243 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_9d678687-6418-46af-9851-e69437bad487 . ### https://purl.org/bdot10k#object_244 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_aff2095e-7ba5-4ce5-be60-1e408f4b80d7 . ### https://purl.org/bdot10k#object_245 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_1f7aca78-5242-408b-add8-7d5438a1fefc . ### https://purl.org/bdot10k#object_246 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_488f8944-e0bd-47dd-8230-610fdc15d49d . ### https://purl.org/bdot10k#object_266 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_30fc0b77-30ec-4697-9e8d-1f2cf40eef50 . ### https://purl.org/bdot10k#object_269 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_271 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_272 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_273 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_275 owl:equivalentClass urbanonto:object_type_1a276b47-16bd-4b07-a642-e76acabe34d9 . ### https://purl.org/bdot10k#object_276 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_b1c02f41-b3f1-40e9-9793-c730b56cf7f3 . ### https://purl.org/bdot10k#object_277 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_8d82a136-413f-453c-a096-2b6a2ffaa32b . ### https://purl.org/bdot10k#object_280 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_284 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_05373902-6260-4373-96f9-685cee4f414a . ### https://purl.org/bdot10k#object_286 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_9a254e82-8067-4730-8dfd-cdecab5e86a3 . ### https://purl.org/bdot10k#object_30 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_8c55d74c-fac9-4cd5-bb7f-bb01064e9a4d . ### https://purl.org/bdot10k#object_31 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_a333898b-73f1-4ba7-8078-e34e35019f60 . ### https://purl.org/bdot10k#object_32 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_632d5c8c-f305-4cbe-996d-ad321c2b09ec . ### https://purl.org/bdot10k#object_40 owl:equivalentClass urbanonto:object_type_d2abb593-b436-4f8e-963d-333e470aad7c . ### https://purl.org/bdot10k#object_41 owl:equivalentClass urbanonto:object_type_74eff5a9-f958-4033-a6d0-e4fb63ce33a8 . ### https://purl.org/bdot10k#object_43 owl:equivalentClass urbanonto:object_type_eca60c6f-b783-450a-9404-ee82f5710573 . ### https://purl.org/bdot10k#object_45 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_1c6cc03a-8ae3-4e42-95d1-adfcb0c702b5 . ### https://purl.org/bdot10k#object_46 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_72 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_93c8cca0-8c87-414b-839a-992f2a538da1 . ### https://purl.org/bdot10k#object_83 ### https://purl.org/bdot10k#object_84 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/bdot10k#object_94 rdf:type owl:Class . ### https://purl.org/urbanonto/multipolygon urbanonto:multipolygon rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "multipoligon"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_00dde5ae-0004-499f-bccd-251870d4006c urbanonto:object_type_00dde5ae-0004-499f-bccd-251870d4006c rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom urbanonto:multipolygon ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_11f78853-134a-45d0-8090-efd8f28965bf ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Miasta w strefie lokacyjnej były zakładane według okreslonego planu, a jego fundamentem były modułoewe parcele mieszczanskie. Ich rzeczywisty kształt mógł odbiegać od geometrycznego wzorca od samego początku i zawsze podlegał potem zmianom wskutek podziałów i łączeń działek. Zazwyczaj rekonstrukcja rozmierzenia lokacyjnego jest więc hipotetyczna, a mimo to stanowi ważny nurt badań nad przestrzenią miejską. "@pl , "Once a town foundation charter was granted and an area was outlined for a future town, it was time to design the new urban area. The layout of chartered towns had to be based on the model of burgher parcel division presented in the founding document. Of course, no town was a perfect embodiment of its masterplan. Over time, parcels were subdivided and merged, and towns deviated from its original geometrical layout. Any reconstruction of a chartered town masterplan is therefore hypothetical, yet at the same time an important urban research trend."@en ; rdfs:isDefinedBy "a development plan for a chartered town which outlines the boundaries of parcels, buildings and streets"@en , "wyznaczone wraz z lokacją rozplanowanie miasta obejmujące granice parcel według określonego modułu, wyznaczające jednocześnie zasięg bloków zabudowy i ulic"@pl ; rdfs:label "chartered town masterplan"@en , "rozmierzenie lokacyjne"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_02332631-d6e9-43f2-87d9-eb411e79317f urbanonto:object_type_02332631-d6e9-43f2-87d9-eb411e79317f rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Industrial waste areas are common in some towns throughout the period studied (mainly mining towns), but in most towns separate dumps for industrial waste only appear after the industrial revolution. There are, however, towns where there were never such dumps."@en , "Odpady przemysłowe pojawiają się w części miast przez cały badany okres (głównie miasta górnicze), ale w większości miast wysypiska na odpady przemysłowe oddzielne od wysypisk odpadów komunalnych pojawiają dopiero po rewolucji przemysłowej. Istnieją miasta, w których historii nigdy nie było takich wysypisk."@pl ; rdfs:isDefinedBy "area for metallurgical or other waste produced by industries"@en , "teren gromadzenia odpadów hutniczych lub innych powstałych w wyniku działalności przemysłowej"@pl ; rdfs:label "industrial waste landfill"@en , "teren składowania odpadów przemysłowych"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"hałda:wysypisko odpadów górniczych i przemysłowych\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q819511"^^xsd:url ; skos:hiddenLabel "hałda"@pl , "zwałowisko"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_0233a2a4-5a1d-442c-b59d-0728dd0981b0 urbanonto:object_type_0233a2a4-5a1d-442c-b59d-0728dd0981b0 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E18_Physical_Thing , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function29 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Kamienie milowe ze są od czasów antycznych, a na ziemiach polskich od XI w. Występują przede wszystkim poza miastem, ale zdarzają się również w przestrzeni miejskiej i mogą odgrywać istotną rolę np. w określeniu centrum miasta dla czasów powstania kamienia milowego."@pl , "Milestones have been used since ancient times, and since the eleventh century in Poland. They are located mainly in non-urban areas, but some urban milestones play an important role in determining where the centre of a given town was located at the time that a given milestone was in use."@en ; rdfs:isDefinedBy "a stone placed by the side of a road that divides that road into sections"@en , "kamienny znak wyznaczający odcinek drogi"@pl ; rdfs:label "kamień milowy"@pl , "milestone"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q10145"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Meilenstein"@de , "mile marker"@en , "mile post"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_046dbc93-7f3a-4da6-a37b-2eef43c9071b urbanonto:object_type_046dbc93-7f3a-4da6-a37b-2eef43c9071b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_83ae40c8-4d52-40e1-a11e-82a1a94ac610 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_cdc73205-dd22-4341-a13a-b358492ff9ce ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_df3e96d3-6c4d-49f8-8e04-67dcbf9c9b34 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Porty wodne występują w miastach znajdujących się przy akwenach wodnych - rzekach, jeziorach, morzach, kanałach, sztucznych basenach. Mogą mieć różną wielkość i przeznaczenie, z którego to względu wyróżnia się porty wodne: wojenne, handlowe, rybackie i jachtowe (zwane też marinami). Port ma formę wydzielonej przestrzeni składającej się z części lądowej i wodnej (akwen) z własnymi budynkami i urządzeniami. Ze względu na położenie wyróżnia się porty: morskie, śródlądowe (rzeczne, jeziorowe) i morsko-rzeczne. W niektórych przypadkach porty wodne (np. porty morskie) mogły mieć wpływ na samo powstanie miasta oraz jego późniejszy rozwój. Obszar portu obejmuje zarówno akweny jak i przyległe do niego nabrzeże, które może być wyposażone w urządzenia techniczne umożliwiające zacumowanie statków, przemieszczanie ładunków i pasażerów oraz ich obsługę. Większe porty mogą na swoim obszarze mieć zlokalizowane przedsiębiorstwa i instytucje pracujące na rzecz korzystających z usług portu (również świadczące usługi mieszkaniowe, magazynowe, handlowe czy gastronomiczne). We współczesnej Polsce funkcjonowanie portów morskich jest regulowane Ustawą z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich. Port ma formę wydzielonej przestrzeni składającej się z części lądowej i wodnej (akwen) z własnymi budynkami i urządzeniami."@pl , "Water ports are found in towns located on bodies of water - rivers, lakes, seas, canals, artificial pools. They can vary in size and purpose, which is a reason why a distinction is made between war ports, commercial ports, fishing ports and marinas. A port takes the form of a separate space consisting of a land part and a water part (basin) with its own buildings and facilities. By location, a distinction is made between seaports, inland ports (river, lake) and sea-river ports. In some cases, water ports (e.g. seaports) may have influenced the very establishment of a town and its subsequent development. A port area includes both bodies of water and an adjacent quay, which may be equipped with technical facilities for the mooring of ships, the movement of cargo and passengers and their handling. Larger ports may have businesses and institutions located in their area that work for the benefit of port's users (also providing housing, warehousing, retail or catering services). In contemporary Poland, the functioning of sea ports is regulated by the Act of 20 December 1996 on Sea Ports and Harbours. A port has the form of a separate space consisting of a land and water part (Polish 'akwen') with its own buildings and machines."@en ; rdfs:isDefinedBy "a transport hub where goods and people are transferred between different modes of transport, at least one of which is a vessel, consisting of two parts: water and land (quay)"@en , "węzeł transportowy będący miejscem przeładunku towarów i osób między różnymi środkami transportu, z których co najmniej jeden jest statkiem wodnym, składający się się z dwóch części: wodnej i lądowej (nabrzeże)"@pl ; rdfs:label "harbour"@en , "port wodny"@pl ; rdfs:seeAlso "#Wikisłownik: \"Port (1.1) żegl. wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych, (1.3) pot. miasto z portem (1.1)\"; #Wikipedia: \"Port wodny (z łac. Portus) – miejsce do czasowego postoju jednostek pływających, gdzie może odbywać się załadunek/wyładunek towarów, przyjęcie pasażerów, uzupełnienie potrzebnych zapasów i artykułów, obsługa jednostki. Porty są wyposażone w zespół urządzeń umożliwiających cumowanie jednostek, wymianę osób i towarów, wykoie typowych czynności związanych z eksploatacją danej jednostki (obsługa techniczna, uzupełnianie zapasów, usunięcie nieczystości, tankowanie itp.). Porty mogą być przystosowane do magazynowania i transportu towarów w głąb lądu. Porty mogą być utworzone naturalnie, kiedy leżą u ujścia rzeki, w fiordzie, zatoce, lagunie, a także sztucznie, gdy powstają przez wykopanie basenów portowych i budowanie na przybrzeżnych wodach pirsów, falochronów itp. Budowy portu dokonuje się za pomocą kesonów wypełnianych kamieniami, piaskiem, cementem, które następnie są osadzane na dnie\"; #Encyklopedia_PWN_on-line: \"port wodny, przystań (węzeł transportowy) będąca miejscem przeładunku towarów i osób między różnymi środkami transportu, z których co najmniej jeden jest statkiem wodnym\"; #Słownik_Języka_Polskiego_PWN_on-line: \"1. obszar wodny wraz z przylegającym do niego pasem lądu, wyposażony w urządzenia zapewniające postój i obsługę statków, przeładunek towarów i obsługę pasażerów, 2. miasto, w którym jest takie miejsce postoju statków\"; #Encyklopedia_powszechna_SOrgelbranda: \"1. część morza między ziemią zamknięta, do której okręty wchodzą na odpoczynek, gdzie przybijają do brzegu dla wysadzenia pływaczów, i gdzie od burty morskiej bezpieczeństwo znajdują\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q44782"^^xsd:url ; skos:altLabel "Hafen"@de , "docks"@en , "harbor"@en , "havre"@fr , "port"@fr , "portus"@la , "гавань"@ru ; skos:hiddenLabel "dok"@pl , "marina"@pl , "miasto portowe"@pl , "molo"@pl , "nabrzeże"@pl , "przystań"@pl , "stanica żeglarska"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_05373902-6260-4373-96f9-685cee4f414a urbanonto:object_type_05373902-6260-4373-96f9-685cee4f414a rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function33 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Found in towns located in river valleys, lake basins and on sea shores. Some of pre-industrial urban swamps could have been drained and may not exist today."@en , "Spotykane w miastach położonych w dolinach rzecznych, nieckach jeziornych, brzegach morskich. Część z bagien obecnych w miastach przedindustrialnych mogła zostać osuszona i nie występować współcześnie."@pl ; rdfs:isDefinedBy "an area permanently saturated with water, having vegetation adjusted to conditions of high soil humidity"@en , "teren charakteryzujący się trwałą podmokłością, porośnięty roślinnością przystosowaną do dużej wilgotności podłoża"@pl ; rdfs:label "bagno"@pl , "swamp"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"obszar trwale podmokły\"; #SJP_Doroszewski: \"błotnisty, grząski teren, często ze stojącą wodą i kępami ziemi pokrytymi trawą, zarośnięty szuwarami, trzciną, mchem itp.; trzęsawisko, grzęzawisko, błoto\"; #EncPWN: \"bagno, hydrol. obszar trwale podmokły, nasycony wodą słoną lub słodką stanowiącą ok. 80% objętości gruntu, porośnięty roślinnością przystosowaną do występujących tu specyficznych warunków środowiska\"; #BDOT10k: \"Obszar zabagniony, potocznie nazywany bagnem, jest obszarem trwale nasyconym wodą słodką lub słoną, stanowiącą około 80% objętości gruntu, porośnięty roślinnością przystosowaną do występujących tu specyficznych warunków środowiska. Bagno powstaje tam, gdzie jest utrudniony odpływ wód opadowych ze względu na ukształtowanie terenu (płaskie lub wklęsłe) oraz nieprzepuszczalne podłoże. Bagno powstaje także na tych obszarach, gdzie zwierciadło wód podziemnych zalega blisko powierzchni terenu powodując jego podtapianie. Powstaje również w wyniku zarastania zbiorników wodnych\"; #SloPolXVI: \"t. 1, s. 285: błoto, trzęsawisko, mokradło, miesjce podmokłe\"; #WikiPL: \"obszar o utrzymującym się wysokim nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużą wilgotnością\"; #OxfDic: \"An area of low-lying land which is flooded in wet seasons or at high tide, and typically remains waterlogged at all times\"; #CamDic: \"ground near a lake, a river, or the sea that often floods and is always wet\"; #EncBri: \"Marsh, type of wetland ecosystem characterized by poorly drained mineral soils and by plant life dominated by grasses\"; #WikiEN: \"a wetland that is dominated by herbaceous rather than woody plant species\"; #Duden.de: \"ständig feuchtes Gelände [mit stehendem Wasser] besonders in Flussniederungen und an Seeufern\"; #WikiDE: \"ein Feuchtgebiet in Flussniederungen und an Ufern\""@pl , "#SJP: \"permanently wetland\"; #SJP_Doroszewski: \"muddy, boggy terrain, often with stagnant water and grass-covered clumps of earth, overgrown with rushes, reeds, moss, etc .; quagmire, morass, mud\"; #EncPWN: \"swamp, hydrologically- a permanently wet area, saturated with salt or fresh water constituting approx. 80% of the soil volume, covered with vegetation adapted to the specific environmental conditions present here\"; #BDOT10k: \"Swampy area, commonly called a swamp, is an area permanently saturated with fresh or salt water, constituting about 80% of the soil's volume, covered with vegetation adapted to the specific environmental conditions occurring here. The swamp is created where the outflow of rainwater is difficult due to the terrain (flat or concave) and impermeable ground. The swamp is also formed in those areas where the groundwater table lies close to the ground surface, causing its flooding. It is also formed as a result of overgrowing of water reservoirs \"; #SloPolXVI:\" vol. 1, p. 285: mud, quagmire, wetland, wetlands \"; #WikiPL: \"an area of ​​persistently high humidity, covered by vegetation adapted to the specific conditions associated with high humidity \"; #OxfDic:\" An area of ​​low-lying land which is flooded in wet seasons or at high tide, and typically remains waterlogged at all times \"; #CamDic:\" ground near a lake, a river, or the sea that often floods and is always wet \"; #EncBri:\" Marsh , type of wetland ecosystem characterized by poorly drained mineral soils and by plant life dominated by grasses \"; #WikiEN:\" a wetland that is dominated by herbaceous rather than woody plant species \"; #Duden.de:\" ständig feuchtes Gelände [mit stehendem Wasser] besonders in Flussniederungen und an Seeufern \"; #WikiDE:\" ein Feuchtgebiet in Flussniederungen und an Ufern \""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q30198"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Sumpf"@de , "marais"@fr , "marsh"@en , "болото"@ru ; skos:hiddenLabel "a freshwater marsh"@pl , "a mangrove swamp"@pl , "bog"@pl , "bór bagienny"@pl , "fen"@pl , "grzęzawisko"@pl , "mire"@pl , "mokradło"@pl , "peatland"@pl , "swamp"@pl , "tidal marsh"@pl , "torfowisko"@pl , "trzęsawisko"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_0616e71f-f911-4b5b-8ddf-8e076b5e2ec2 urbanonto:object_type_0616e71f-f911-4b5b-8ddf-8e076b5e2ec2 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function33 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Lakes can be found in urban centres sitting on lake banks. In some regions (e.g. Masuria, Finland), town borders can hold quite a lot of lakes."@en , "Występuje w miastach, które powstały nad jeziorami. W zależności od regionu (np. Mazury, Finlandia) jezior w granicach miasta może być dość dużo."@pl ; rdfs:isDefinedBy "natural inland body of water"@en , "śródlądowy naturalny zbiornik wodny"@pl ; rdfs:label "jezioro"@pl , "lake"@en ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"a natural basin of land forming a body of water with no connection to the sea\" #EncPWN: \"hydrol. a natural inland reservoir, constituting a hollow in the ground filled with water (a lake or lake basin), with banks shaped by waves and water currents, characterized by a slow water exchange\" #SJP_Doroszewski: \"a hollow in the ground filled with spring, river or rainwater; natural inland stagnant water reservoir\" #NazGeoPl: \"natural inland water body\""""@en , """#SJP: \"naturalne zagłębienie lądu tworzące zbiornik wodny niemający połączenia z morzem\" #EncPWN: \"hydrol. naturalny zbiornik śródlądowy, stanowiący wypełnione wodą zagłębienie terenu (misa lub czasza jeziorna), o brzegach ukształtowanych pod wpływem falowania i prądów wodnych, charakteryzujący się powolną wymianą wody\" #SJP_Doroszewski: \"zagłębienie w ziemi wypełnione wodą źródlaną, rzeczną, lub deszczową; naturalny śródlądowy zbiornik wody stojącej\" #NazGeoPl: \"naturalny śródlądowy zbiornik wodny\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q23397"^^xsd:url ; skos:altLabel "der See"@de , "lac"@fr , "lacus"@la , "озеро"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_07078b2a-5f06-4a53-af73-ce15ca4c2ddb urbanonto:object_type_07078b2a-5f06-4a53-af73-ce15ca4c2ddb rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "The first urban viaducts appeared in the industrial period and played a less important role than bridges. Nevertheless, they are an important element of our database, as they impact the continuity of transport networks. We adopted the same criterion as in BDOT to clearly differentiate between a bridge (structure spanning a body of water), a viaduct, and a flyover. By \"larger vehicles\" we mean vehicles that weigh significantly more than one human being and which are designed to transport groups of people or goods of similar weight. This definition is not fully compliant with BDOT, where \"type of obstacle\" is the criterion used to distinguish between flyover and viaduct. However, in both cases BDOT simply notes the presence of an \"obstacle\", and defines its type after the phrase \"in particular\" (lists \"different transport route\" for viaduct, and \"valley, gully\" for flyover). These definitions are not only inaccurate, but also in conflict with linguistic practice. As a result, long stretches of railway, subway, and road flyovers remain undefined."@en , "Wiadukty w miastach pojawiły się w epoce przemysłowej i odgrywały mniejszą rolę niż mosty. Ich obecność w bazie danych jest jednak istotna ze względu na wpływ na sieć komunikacyjną. Zastosowano rozróżnienie między mostem a wiaduktem jako budowlami na wodą lub nad inną przeszkodą z racji jego zastosowania w BDOT oraz w celu jednoznacznego odróżnienia od wiaduktu i estakady. Przez większe pojazdy należy rozumieć te, których ciężar znacznie przekracza ciężar jednego człowieka i które są przystosowane do przewozu wielu ludzi lub towarów o podobnym ciężarze. Przyjęta tu definicja nie jest w pełni zgodna z BDOT, gdzie estakadę od wiaduktu ma odróżniać rodzaj przeszkody, choć zarazem w obu przypadkach jest to po prostu \"przeszkoda\", a jedynie \"w szczególności\" konkretny rodzaj (wiadukt - iny ciąg komunikacyjny, estakada - dolina, wąwóz). Takie ujęcie jest nie tylko nieostre, przeczne z praktyką językową ipozostawia niezdefiniowane długie odcinki estakad kolei, metra i dróg."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a structure passing over low-lying terrain or another transport route to support an elevated transport route for larger vehicles"@en , "budowla prowadząca ciąg komunikacyjny przeznaczony dla większych pojazdów nad obniżeniem terenu lub innym ciągiem komunikacyjnym"@pl ; rdfs:label "viaduct"@en , "wiadukt"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_0944c025-a8e5-48c0-8311-e7955821f889 urbanonto:object_type_0944c025-a8e5-48c0-8311-e7955821f889 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_403 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Courts had their own seats since the Middle Ages (e.g. early modern Tribunals buildings in Lublin and Piotrków), although they often held sessions in multi-functional facilities, e.g. in castles and residences. In the nineteenth century, they were arranged in adapted palaces due to their representative appearance (underlining the dignity of the institution), and spacious interiors, but some courts were located in separate seats. Some courts even received very representative new seats, which were called palaces of justice. In the nineteenth century, the judicial system was expanded to include courts of new instances, and separate courts appeared for individual towns and then even districts."@en , "Sądy posiadały własne siedziby od średniowiecza (np. nowożytne budynki Trybunałów w Lublinie i Piotrkowie), choć często obradowały w obiektach wielofunkcyjnych, np. w zamkach, rezydencjach. W XIX w. urządzano je w adaptowanych pałacach z uwagi na reprezentacyjny wygląd, licujący z powagą instytucji oraz obszerne wnętrza oraz powstawały specjalne siedziby sądów. Niektóre sądy otrzymały bardzo reprezentacyjne nowe siedziby, które nazywano pałacami sprawiedliwości. W XIX w. wymiar sprawiedliwości uległ znacznemu rozwojowi (więcej instancji) i pojawiły się oddzielne sądy dla poszczególnych miast, a potem nawet dzielnic."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building where judicial proceedings are held"@en , "budynek, w którym odbywają się procesy sądowe"@pl ; rdfs:label "courthouse"@en , "sąd"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"4d) court office, tribunal; authority to settle civil or criminal disputes; 4e) court place\"; #SJP_1900-1927: \"6 vol.: [..only in the meaning of: judgment, sentence, judges ...]\"; #SJP_1978: \"3 vol.: 3) the building being the seat of the judicial authority\""@en , "#SJP_1861: \"4d) urząd sądowy, trybunał; władza do roztrzygania sporów cywilnych lub kryminalnych; 4e) miejsce sądowe\"; #SJP_1900-1927: \"6 t.:[wyłącznie w znaczeniu: sądzenie, wyrok, sędziowie…]\"; #SJP_1978: \"3 t.: 3) gmach będący siedzibą organu wymiaru sprawiedliwości\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1137809"^^xsd:url ; skos:altLabel "Gericht"@de , "courthouse"@en , "curia"@la , "dykasterium"@pl , "tribunal"@fr , "trybunał"@pl , "суд"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_0c9034c3-77a1-47d9-9067-a0e080ecfa43 urbanonto:object_type_0c9034c3-77a1-47d9-9067-a0e080ecfa43 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function19 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function18 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Domy dziecka, podobnie jak przytułki, szpitale czy domy dla bezdomnych, powstawały w miastach jako miejsce gdzie pozbawione opieki dzieci (sieroty) mogły znaleźć schronienie, a zapewnienie im opieki łączyło się z dobroczynnością (np. fundacja miejsc dla dzieci w szpitalach, fundacja samych szpitali). Z biegiem czasu dzieci w takich miejscach zaczęły pełnić również inne role - były wykorzystywane jako siła robocza, otrzymały możliwość adopcji, opiekę medyczną czy edukację."@pl , "Orphanages, like almshouses, hospitals or homeless shelters, were established in towns as a place where unaccompanied children (orphans) could find refuge, and the provision of care was combined with charity (e.g. organising places for children in hospitals, establishing hospitals). Over time, children in such places also took on other roles - e.g. they were used as labourforce. Over time children were given the opportunity to be adopted, medical care or education."@en ; rdfs:isDefinedBy "care and residential facility for orphans and children without parental care"@en , "całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza dla sierot lub dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej"@pl ; rdfs:label "dom dziecka"@pl , "orphanage"@en ; rdfs:seeAlso "#Ustawa_2011_rodzina: \"Art. 93 4. Placówka opiekuńczo-wychowawcza: 1) zapewnia dziecku całodobową opiekę i wychowanie oraz zaspokaja jego niezbędne potrzeby, w szczególności emocjonalne, rozwojowe, zdrowotne, bytowe, społeczne i religijne; 2) realizuje przygotowany we współpracy z asystentem rodziny plan pomocy dziecku; 3) umożliwia kontakt dziecka z rodzicami i innymi osobami bliskimi, chyba że sąd postanowi inaczej; 4) podejmuje działania w celu powrotu dziecka do rodziny; 5) zapewnia dziecku dostęp do kształcenia dostosowanego do jego wieku i możliwości rozwojowych; 6) obejmuje dziecko działaniami terapeutycznymi; 7) zapewnia korzystanie z przysługujących świadczeń zdrowotnych.\"; #Wikipedia: \"dom dziecka - całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego. Do domów dziecka kierowane są dzieci i młodzież, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym. Oznacza to, że domy dziecka są powołane do istnienia nie tylko dla sierot, ale także dla dzieci i młodzieży zaniedbanych środowiskowo, których rodzina nie wywiązuje się z powierzonych zadań. Takie dzieci i młodzież nazywane są wtedy sierotami społecznymi\"; #SJP_online: \"dom dziecka - zakład wychowawczy dla sierot lub dzieci pozbawionych opieki rodzicielskiej; sierociniec - dom dla sierot\"; #SJP_Doroszewski: \"sierociniec - przestarz. przytułek dla sierot, dom sierot\"; #Encyklopedia_PWN_on-line: \"dom dziecka - zakład opiekuńczo-wych. dla dzieci i młodzieży w wieku 3–18 lat, osieroconych lub pozbawionych opieki rodziny\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q160645"^^xsd:url ; skos:altLabel "Kinderheim"@de , "Waisenhaus"@de , "bidul"@pl , "brephotrophium"@la , "congregate care"@en , "orbagium"@la , "orphelinat"@fr , "sierociniec"@pl , "детский дом"@ru ; skos:hiddenLabel "dom pomocy społecznej"@pl , "ochronka"@pl , "pogotowie opiekuńcze"@pl , "przytułek"@pl , "schronisko dla nieletnich"@pl , "szpital przednowoczesny"@pl , "zakład poprawczy"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_0d1690ae-e388-41d4-aff2-31bf937cc373 urbanonto:object_type_0d1690ae-e388-41d4-aff2-31bf937cc373 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Przejścia podziemne rozpowszechniły się w miastach w epoce przemysłowej i nigdy nie odgrywały kluczowej roli w przestrzeni miejskiej. Przez większe pojazdy należy rozumieć te, których ciężar znacznie przekracza ciężar jednego człowieka i które są przystosowane do przewozu wielu ludzi lub towarów o podobnym ciężarze. Zastosowane w BDOT określenie \"przejście podziemne dla pieszych\" może być nieprecyzyjne, ponieważ zwykle obejmuje ono także obsługę ruchu rowerowego."@pl , "Underpasses became common in urban areas during the industrial period, yet never played a key role in urban space. By \"larger vehicles\" we mean vehicles that weigh significantly more than one human being and which are designed to transport groups of people or goods of similar weight. The term \"przejście podziemne dla pieszych (pedestrian underpass)\" used in the BDOT is inaccurate, because even the definition in the BDOT database stipulates that this structure supports also bicycle traffic."@en ; rdfs:isDefinedBy "a structure not intended for larger vehicles which supports a transport route passing under another transport route"@en , "budowla prowadząca ciąg komunikacyjny przeznaczony dla większych pojazdów pod innym ciągiem komunikacyjnym"@pl ; rdfs:label "przejście podziemne"@pl , "underpass"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_0f482fa3-04a0-423b-ab1f-4cdfad888b52 urbanonto:object_type_0f482fa3-04a0-423b-ab1f-4cdfad888b52 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function27 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Falochrony występowały w miastach, szczególnie w miastach na wybrzeżu morskim, przez cały badany okres."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a barrier constructed perpendicularly to a seashore, river bank or water current to minimise shore erosion caused by waves and protect ships in a port"@en , "przegroda umiejscowiona na brzegu morza lub rzeki, prostopadle do brzegu lub nurtu, mająca na celu ochronę brzegu przed erozją wywoływaną falami lub ochronę statków w porcie"@pl ; rdfs:label "breakwater"@en , "falochron"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_Doroszewski: \"a dam, a wall separating the port from the open sea and shielding it from the waves\"; #SJP: \"concrete wall protecting the water body from the waves\""@en , "#SJP_Doroszewski: \"tama, mur odgradzające port od otwartego morza i osłaniające go przed falami\"; #SJP: \"ściana betonowa osłaniająca akwen przed działaniem fal\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q215635"^^xsd:url ; skos:altLabel "Moles fluctifraga"@la , "breakwater"@en , "brise-lames"@fr , "definiendum"@pl , "der Wellenbrecher"@de , "волнолом"@ru ; skos:hiddenLabel "ostroga"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_0f4926a1-a1ee-44b9-a09b-03c0bc396802 urbanonto:object_type_0f4926a1-a1ee-44b9-a09b-03c0bc396802 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_83ae40c8-4d52-40e1-a11e-82a1a94ac610 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Silosy w przestrzeni miejskiej znajdują się w miejscach przeznaczonych do magazynowania, transportu lub przeładunku towarów."@pl , "Urban silos are located in areas where goods are stored, transported and handled."@en ; rdfs:isDefinedBy "a structure for storing loose materials and loose agricultural produce"@en , "budowla przeznaczona do przechowywania materiałów sypkich"@pl ; rdfs:label "silo"@en , "silos"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"Silo - a structure (or part of a structure) intended for the storage of loose materials. Silos are divided into flat (horizontal) and vertical (tower) silos. Flat silos, often intended for silage preparation and storage, have a chamber or ditch structure. Large silos ditches into which the loading vehicles enter are referred to as drive-through silos. High-height silos are tower silos, also known as elevators. Such silos are made of reinforced concrete and steel structures. A silo can consist of one or more chambers (single-chamber or multi-chamber silo) These objects usually have a large height compared to the dimensions of their projection. They are divided into slender (h> 1.5d) and stocky silos, called bunkers. In the interior of the silos there is often too little oxygen in the air, which can cause disturbances or human respiratory arrest (see silo workers' lung). Silos are also divided into flat-bottomed and funnel-filled silos. Flat-bottomed silos require manual or equipment removal. In the funnel-filled silos there are no residues at the bottom of the silo, therefore they are mainly used for storing perishable materials (feed, cement), for frequent unloading, and as temporary storage facilities in processing and transport before loading on a truck or wagon \"; #SJP:\" silo - 1. chamber for storing, ventilating and drying grain; 2. tank for silage for succulent fodder and silage storage; 3. tank for storing loose construction materials at the construction site; 4. an underground chamber in which a ballistic missile with atomic warheads is stored and can be launched\"; #SJP_Doroszewski:\" silo - 1. agr. a tank for acidification of succulent fodder; 2. techn. chamber tank for storing loose materials, such as grain, cement, coke, etc.\"; #EncPWN:\" silo [Spanish], cylinder-shaped or polyhedron-shaped chamber for storing grain; an independent device or part of a grain store; also a silage silage tank; materials for the construction of silos are: brick, concrete, stone; the interiors of the silos are plastered with a mortar with an acid-resistant binder; makeshift silos are made in the ground in the form of pits or ditches lined with foil or straw\""@en , "#WikiPL: \"Silos – budowla (lub część budowli) przeznaczona do składowania materiałów sypkich. Silosy dzieli się na płaskie (poziome) i pionowe (wieżowe). Silosy płaskie, przeznaczone często do przygotowania i przechowywania kiszonki mają konstrukcję komorową lub rowową. Duże silosy rowowe, do których wjeżdżają pojazdy załadowujące go określane są jako silosy przejazdowe. Silosy o dużej wysokości to silosy wieżowe, zwane także elewatorami. Silosy takie wykonuje się jako konstrukcje żelbetowe oraz stalowe. Silos może składać się z jednej lub wielu komór (silos jednokomorowy lub wielokomorowy). Obiekty te mają zazwyczaj dużą wysokość w porówiu do wymiarów ich rzutu. Dzielą się na silosy smukłe (h > 1,5d) i krępe, zwane bunkrami. W wnętrzu silosów często występuje zbyt mała zawartość tlenu w powietrzu, co bywa przyczyną zaburzeń bądź zatrzymania oddychania u ludzi (zob. płuco pracowników silosów). Silosy dzieli się również na silosy płaskodenne oraz lejowe. Silosy płaskodenne wymagają usunięcia ręcznego lub z pomocą urządzeń przechowywanego materiału. W silosach lejowych nie pozostają resztki na dnie silosu, dlatego służą głównie do przechowywania materiałów łatwo psujących się (pasze, cement), do częstego rozładunku, oraz jako magazyny tymczasowe w przetwórstwie oraz transporcie przed załadowaniem na ciężarówkę czy wagon\"; #SJP: \"silos – 1. komora do przechowywania, przewietrzania oraz dosuszania ziarna; 2. zbiornik do zakiszania pasz soczystych i przechowywania kiszonek; 3. zbiornik do przechowywania sypkich materiałów budowlanych na placu budowy; 4. podziemna komora, w której przechowywana jest i z której może startować rakieta balistyczna z głowicami atomowymi\"; #SJP_Doroszewski: \"silos – 1. roln. zbiornik do zakwaszania pasz soczystych; 2. techn. zbiornik komorowy do przechowywania materiałów sypkich, jak zboże, cement, koks itp.\"; #EncPWN: \"silos [hiszp.], komora w kształcie walca lub wielościanu służąca do przechowywania zboża; urządzenie samodzielne lub wchodzące w skład spichrza zbożowego; także zbiornik do zakiszania pasz i przechowywania kiszonek; materiałami do budowy silosów są: cegła, beton, kamień; wnętrza silosów są otynkowane zaprawą z dodatkiem spoiwa kwasoodpornego; silosy prowizoryczne wykonuje się w ziemi w formie dołów lub rowów wyłożonych folią lub słomą\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q213643"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Fahrsilo"@de , "der Getreidesilo"@de , "der Hochsilo"@de , "der Silo"@de , "silo"@en , "silo"@fr , "silo agricole"@fr , "silo à céréale"@fr , "silo à grain"@fr , "zbiornik"@pl , "силос"@ru ; skos:hiddenLabel "elewator zbożowy"@pl , "magazyn"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_10cfedcb-03fa-4a62-adee-bb39ff3ead43 urbanonto:object_type_10cfedcb-03fa-4a62-adee-bb39ff3ead43 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Budynki przeznaczone dla straży, milicji, wojska, ochrony lub innej organizacji pełniącej wartę występują zarówno jako budynki samodzielne, jak też części większych kompleksów - przy pałacach czy obiektach militarnych."@pl , "Buildings designed for guards, police, army, security may be stand-alone buildings or a part of larger complexes, e.g. next to palaces or military sites."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building designed to house guards, store the necessary equipment, and sometimes used as a detention facility"@en , "budynek przeznaczony dla osób pełniących wartę, w którym przechowywane jest niezbędne wyposażenie, czasem pełni funkcję aresztu"@pl ; rdfs:label "guardhouse"@en , "wartownia"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_PWN_online: \"Wartownia - pomieszczenie dla wartowników; Odwach - 1. daw. pomieszczenie dla żołnierzy pełniących wartę główną w garnizonie; też: areszt w tym pomieszczeniu; 2. daw. żołnierze pełniący wartę; Kordegarda - budynek wchodzący w skład zespołu pałacowego, przeznaczony na wartownię dla straży\"; #SJP_WDoroszewski: \"Wartownia – pomieszczenie dla warty, posterunek wartowniczy, strażnica; Odwach – przestarz. a) siedziba warty głównej garnizonu, w której mieszczą się także: sam areszt; wartownia; b) straż garnizonowa, żołnierze pełniący wartę; kordegarda – hist. pomieszczenie dla warty wojskowej, służące także dla trzymania pod strażą aresztowanych\"; #Encyklopedia PWN on-line: \"Wartownia – pomieszczenie dla wartowników; Odwach – dawniej wartownia, żołnierze pełniący wartę; także aresztowany; Kordegarda – odwach, budynek koło bramy pałacu przeznaczony dla straży wojskowej\"; #Encyklopedia_powszechna_SOrgelbranda: \"Odwach – ob. Warta; Warta, Odwach, oddział wojska lub policji, umieszczony w twierdzach, miastach (garnizonach) lub też na polu, bądź dla bezpieczeństwa i ochrony budynków, kas, magazynów, bądź też jako oznaka honorowa dla osób z rodzin panujących lub wyższych dowódców wojskowych. Szczególnie ważne znaczenie ma warta w pobliżu nieprzyjaciela; Kordegarda – izba na odwachu, w której żołnierze na warcie używają odpoczynku\"; #Wikipedia: \"Wartownia – specjalnie przygotowany i wyposażony budynek (wydzielone pomieszczenia), przeznaczony dla warty pełniącej służbę; Kordegarda (fr. corps de garde), Odwach (niem. Hauptwache – straż główna), Wartownia – budynek, w którym stacjonowały wszelkiego rodzaju oddziały wojskowe oraz warty garnizonowe i policyjne, wraz z całym zapleczem. W skład zaplecza wchodziło zazwyczaj biuro komendanta, areszt i szereg izb, w których oddziały odpoczywały lub czekały na swoją kolej do odbycia warty. Przechowywano w nich również broń\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q2914427"^^xsd:url ; skos:altLabel "Wachhaus"@de , "budka strażnicza"@pl , "corps de garde"@fr , "custodia"@la , "kordegarda"@pl , "odwach"@pl , "vigilarium"@la , "vigiliarium"@la , "warta"@pl , "watch house; guard building; guard booth; guard shack; security booth; security building; sentry building"@en , "кордегардия"@ru ; skos:hiddenLabel "budka wartownicza"@pl , "posterunek wartowniczy"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_11f78853-134a-45d0-8090-efd8f28965bf urbanonto:object_type_11f78853-134a-45d0-8090-efd8f28965bf rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E25_Man-Made_Feature ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "podstawowa wyznaczona granicami jednostka organizacji przestrzeni miejskiej, potencjalnie zabudowana, przypisana do właściciela"@pl , "the basic unit of urban structure; plots are delimited by borders, have development potential, and are assigned to specific owners"@en ; rdfs:label "działka"@pl , "plot"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"1. a small piece of land within the city or outside it, used by a city dweller to rest, grow vegetables, fruit, etc .; 2. a piece of land intended for agricultural crops or buildings\" #EncPWN: \"real estate or a separate part of real estate characterized by a homogeneous use (garden plot, building) and constituting a recording unit\" #SJP_Doroszewski: \"\"a small piece of land: a) plot [...]\" #EncOrg: \"none\""@en , """#SJP: \"1. niewielki kawałek ziemi na terenie miasta lub poza nim, służący mieszkańcowi miasta do odpoczynku, uprawy warzyw, owoców itp.; 2. kawałek gruntu przeznaczony pod uprawy rolne lub zabudowę\" #EncPWN: \"nieruchomość lub wydzielona część nieruchomości odznaczająca się jednorodnym użytkowaniem (dz. ogrodnicza, bud.) i stanowiąca jednostkę ewidencyjną\" #SJP_Doroszewski: \"nieduży kawał gruntu: a) parcela [...]\" #EncOrg: \"brak\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q683595"^^xsd:url ; skos:altLabel "das Grundstück"@de , "die Parzelle"@de , "land lot"@en , "parcel of land"@en , "parcela"@pl , "parcelle"@fr , "уча́сток"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_1315a9b9-2fe9-4668-8b4c-311dbbb54c97 urbanonto:object_type_1315a9b9-2fe9-4668-8b4c-311dbbb54c97 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function28 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "The sixteenth and seventeenth centuries witnessed the invention of many weather instruments, which influenced meteorogical measurements. The first network of meteorological stations was established in the seventeenth century. In the past, a different facility (e.g. a research facility, observatory or university) conducted weather measurements, and a meteorological station would be part of that larger unit."@en , "W XVI i XVII w. opracowano wiele przyrządów do pomiarów meteorologicznych, co wpłynęło na rozwój pomiarów. Pierwszą sieć stacji meteorologicznych utworzono w XVII w. W przeszłości pomiary często prowadzono w ramach innego obiektu (np. placówki badawczej, obserwatorium, komplesu albo budynku szkoły wyższej), a stacja meteorologiczna mogła być ich częścią."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a place where meteorological events are measured and observed"@en , "miejsce dokonywania pomiarów i obserwacji zjawisk meteorologicznych"@pl ; rdfs:label "meteorological station"@en , "stacja meteorologiczna"@pl ; rdfs:seeAlso """#EncPWN: \"a unit of the meteorological service, whose task is to systematically deliver the results of measurements and observations of the basic elements and meteorological phenomena (atmospheric pressure, air temperature and humidity, wind direction and speed, precipitation, cloudiness, etc.)\" #OxfDic: \"An observation post where weather conditions and meteorological data are observed and recorded.\""""@en , """#EncPWN: \"jednostka służby meteorol., której zadaniem jest systematyczne dostarczanie wyników pomiarów i obserwacji podstawowych elementów i zjawisk meteorol. (ciśnienia atmosferycznego, temperatury i wilgotności powietrza, kierunku i prędkości wiatru, ilości opadów atmosferycznych, zachmurzenia i in.)\" #OxfDic: \"An observation post where weather conditions and meteorological data are observed and recorded.\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q190107"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Wetterstation"@de , "die meteorologische Station"@de , "statio meteorologica"@la , "station météorologique"@fr , "weather station"@en , "метеостанция"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_1441eb43-4105-4f33-813c-31f459a2528b urbanonto:object_type_1441eb43-4105-4f33-813c-31f459a2528b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function18 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function19 ] ; dc:creator , ; rdfs:comment "\"Almshouse\" is a very general term which embraces many types of more specialised buildings and facilities, e.g. hospitals and temporary housing for people experiencing homelessness (transitional shelters). Almshouses have different offers: some provide long-term, others short-term housing. Almshouse users are offered emergency (temporary) services or long-term residence. Some almshouses are institutions, others operate as religious foundations or fully secular organisations. Some Western European towns had Beguinage Almshouses, i.e. large and compact complexes with a beguine convent and other buildings, one of which was used as a shelter for the poor. The Polish \"przytułek\" has multiple meanings, which renders it difficult to identify equivalents in other languages, although there are many terms of similar meaning."@en , "Pojęcie przytułku jest bardzo ogólne i mieści się w nim wiele budynków i placówek zdefiniowanych bardziej szczegółowo, np. szpital i dom dla bezdomnych. Może oferować mieszkanie stałe lub tylko jednoarzowe, może mieć mieszkańców stałych lub nie, może być instytucją lub nie, może być fundacją dewocyjną lub placówką całkowicie świecką. Przytułkami nazywa się m.in. domy beginek, które w niektóych miastach zachodnioeuropejskich tworzyły zwarte, duże kompleksy. Ze względu na wieloznaczność polskiego pojęcia trudno wskazać jego precyzyjny odpowiednik w innych językach, choć jest wiele określeń o bliskim znaczeniu."@pl , "Różne formy przytułków występowały powszechnie miastach."@pl , "Various forms of almshouses were common in urban areas."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building that provides free shelter for those in need"@en , "budynek stanowiący nieodpłatne schronienie dla potrzebujących"@pl ; rdfs:label "almshouse"@en , "przytułek"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"[przytułek:] miejsce schronienia, ucieczki\"; #SJP_1900-1927: \"5 t.: [przytułek] zakład a. dom przytułkowy, schronisko (azylum, hospitium): P. dla nieuleczalnych, ubogich i t.p. Fundacja cerkwi, a przy niej, jako też przy innej świątyni szpitale a. przytuliska dla biednych\"; #SJP_1978: \"[przytułek:] 2 t.: 2) przestarz. Zakład opieki społecznej dla opuszczonych dzieci, starców, kalek; schronisko, dom dziecka, dom starców\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q772298"^^xsd:url ; skos:altLabel "Obdachlosenheim"@de , "azyl"@pl , "bede-house"@en , "homeless shelter"@en , "hospice"@fr , "poorhouse"@en , "przytulisko"@pl , "refugium"@la , "schronienie"@pl , "schroniska"@pl , "shelter"@en , "приют"@ru ; skos:hiddenLabel "schronisko"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_1466742f-15b9-4426-8ab8-f21c4b304d4f urbanonto:object_type_1466742f-15b9-4426-8ab8-f21c4b304d4f rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function27 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Groynes can be found mainly in marine coastal towns and rivers with strong currents."@en , "Ostrogi występują głownie w miastach nadmorskich lub położonych nad rzekami o znaczącym nurcie."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a wall built on a river or sea bank to protect the bank, shape the river or sea bed, and prevent bridge scour"@en , "przegroda umiejscowiona na brzegu rzeki lub morza służąca ochronie brzegu i kształtowaniu dna lub ochronie przypór mostowych"@pl ; rdfs:label "groyne"@en , "ostroga"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_Doroszewski: \"a type of a dam built across the current to narrow and deepen the river bed\" #SJP: \"a maritime structure in the form of a barrier (wall) protruding across the river or perpendicularly to the sea shore\""@en , "#SJP_Doroszewski: \"rodzaj tamy zbudowanej w poprzek nurtu w celu zwężenia i pogłębienia koryta rzeki\", #SJP: \"budowla morska w postaci przegrody wysuniętej z brzegu w poprzek rzeki lub prostopadle do brzegu morza\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q153084"^^xsd:url ; skos:altLabel "breakwater"@en , "das Höft"@de , "das Stack"@de , "die Buhne"@de , "die Kribbe"@de , "die Schlenge"@de , "groin"@en , "Épi"@fr , "буна"@ru ; skos:hiddenLabel "falochron"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_16c35144-0a87-4e5f-9235-741e90a76bc5 urbanonto:object_type_16c35144-0a87-4e5f-9235-741e90a76bc5 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function23 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function24 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Market squares are typical mainly of chartered towns with fixed spatial layout. In such towns, market places are usually rectangular, less often oval or triangular. Identifying market squares in other parts of Europe may entail some difficulties. We determined the following distinguishing features: being a place of trading and central location. Market places need not be seats of municipal authorites."@en , "Rynek jest obiektem charakterystycznym przede wszystkim dla strefy miast lokacyjnych, o zaplanowanym z góry układzie przestrzennym, i ma w nich regularną formę: najczęściej prostokąta, rzadzej owalu lub trójkąta. W innych częściach Europy wskazanie jednego głównego placu może być trudne, a wyróżnikiem jest przede wszystkim rola miejsca wymiany i położenie w centrum miasta, bez związku z siedzibą władzy i manifestacją tejże. "@pl ; rdfs:isDefinedBy "a square located in the centre of a town, the main place for trading and the seat of municipal authorities"@en , "plac położony w centrum miasta i pełniący rolę głównego miejsca wymiany oraz manifestacji władzy komunalnej"@pl ; rdfs:label "market square"@en , "rynek"@pl ; skos:altLabel "market place"@en , "open-air market"@en ; skos:hiddenLabel "plac centralny"@pl , "plac targowy"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_1825216a-68dd-4ae7-b53c-4736713f7f45 urbanonto:object_type_1825216a-68dd-4ae7-b53c-4736713f7f45 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_401 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function30 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "For practical reasons, pre-trial detention centers are located in urban areas. In legal terms, however, there are no provisions preventing the establishment of such centres in other localities."@en , "Siedziby aresztów śledczych z przyczyn utylitarnych znajdują się w miastach, chociaż nie ma prawnych przeciwskazań do zakładania ich w innych typach miejscowości."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building for the short-term isolation of the provisionally arrested"@en , "budynek przystosowany do izolacji tymczasowo zatrzymanych od świata zewnętrznego"@pl ; rdfs:label "(pre-trial) detention centre"@en , "areszt śledczy"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"areszt śledczy – miejsce osadzania osób tymczasowo aresztowanych. Areszty śledcze występują w dwóch rodzajach: samodzielne, oddział zakładu karnego. W praktyce areszty śledcze będące osobnymi jednostkami służą również do wykonywania kary pozbawienia wolności, przejmując funkcje zakładów karnych, z którymi są zbliżone organizacyjnie i pod względem wyposażenia\"; #GUS: \"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/2469,pojecie.html, areszt śledczy – Definicja: Miejsce, w którym osadza się osoby tymczasowo aresztowane\"; #EncPWN: \"areszt śledczy, miejsce, w którym osadza się osoby tymczasowo aresztowane, może być zorganizowany samodzielnie lub jako oddział zakładu karnego\"; #SJP: \"areszt śledczy – miejsce, w którym osadza się osoby tymczasowo aresztowane\""@pl , "#WikiPL: \"pre-trial detention center - place of imprisonment of persons temporarily arrested. Pre-trial detention centers are of two types: independent, a division of a penal institution. In practice, pre-trial detention centers, which are separate units, are also used to execute imprisonment, taking over the functions of penal institutions with which they are similar organizationally and in terms of equipment\"; #GUS: \"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publycznej/2469,pojecie.html, pre-trial detention - Definition: Place where temporarily arrested persons are detained \"; #EncPWN: \"pre-trial detention, place where persons are temporarily arrested, may be organized independently or as a branch of a penitentiary institution\"; #SJP: \"pre-trial detention - place where people temporarily arrested\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q3279218"^^xsd:url ; skos:altLabel "detention centre"@en , "detention facility"@en , "jail"@en , "maison d'arrêt"@fr , "remand centre"@en ; skos:hiddenLabel "dom poprawy"@pl , "więzienie"@pl , "zakład karny"@pl , "zakład poprawczy"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_18e149fe-1b19-452d-b230-781dcdee378b urbanonto:object_type_18e149fe-1b19-452d-b230-781dcdee378b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf urbanonto:object_type_11f78853-134a-45d0-8090-efd8f28965bf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function16 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Występuje powszechnie, jest to jeden z podstawowych elementów przestrzeni (również) miejskiej."@pl ; rdfs:isDefinedBy "część terenu miasta oddzielona od innych na podstawie własności lub pełnionej funkcji. Granica działki widoczna jest w terenie lub w rejestrach własności lub w materiale kartograficznym"@pl ; rdfs:label "działka miejska"@pl , "urban plot"@en ; skos:altLabel "Stadtgrundstück"@de , "parcela"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_1a276b47-16bd-4b07-a642-e76acabe34d9 urbanonto:object_type_1a276b47-16bd-4b07-a642-e76acabe34d9 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Memorials have been part of urban space since antiquity. They were established to express religious, dynastic, state and national concepts. Memorials were usually placed in clearly visible locations, e.g. town squares. Some more private memorials, however, were located in backyards. Poznań's first memorial to Adam Mickiewicz of 1859, for example, lay far away from main public spaces. Large representative memorials were very expensive city showpieces, as their creation required hiring an architect to design a pedestal and a sculptor to cast the sculpture. Over the course of history, memorials proved less long-lasting than buildings in terms of architectural robustness. Moreover, political turbulence often resulted in certain memorials being demolished in whole or in part (sometimes only the human figure was replaced). A new category of memorials to nature appeared in the late eighteenth and early nineteenth centuries, when A. von Humboldt introduced the \"nature monument\" status for exceptionally old trees and other natural objects of great importance. The twentieth century witnessed the emergence of memorials depicting non-human forms."@en , "Pomniki były elementem miasta od starożytności. Mogły wyrażać ducha religijnego, ideę dynastyczną, państwową, a potem także narodową. Zwykle były ustawiane w dobrze widocznych miejscach, np. na placach miejskich. Bywało jednak, że miały charakter bardziej prywatny i znajdowały się na podwórzach posesji. Przekładem pomnika postawionego z dala od głównych przestrzeni publicznych miasta był pierwszy pomnik Adama Mickiewicza postawiony na placyku przykościelnym w Poziu w 1859 r. Duże reprezentacyjne pomniki bywały wizytówką miasta i były bardzo kosztowne, a ich autorami byli oddzielnie architekt opracowujący formę cokołu oraz rzeźbiarz przygotowujący odlew postaci. Pomniki były, historycznie patrząc, obiektami, które były mniej trwałe niż budynki i nierzadko były usuwane przy zmieniających się układach politycznych (całkiem lub częściowo, gdy wymieniano tylko przedstawianą postać). Od przełomu XVIII i XIX w. w obiegu pojawiła się kategoria \"pomnika przyrody\" (A. von Humboldt), która stosowana była do wyjątkowo starych drzew i innych obiektów przyrodniczych i dużym znaczeniu, a w XX w. zaczęły się pojawiać pomniki nie tylko przedstawiające ludzi."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a sculpture or architectural structure without any utility function"@en , "dzieło rzeźbiarskie lub architektoniczne, nieposiadające funkcji użytkowej"@pl ; rdfs:label "memorial"@en , "pomnik"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"to co się wznosi dla pamięci lub na pamiątkę kogo lub czego\"; #SJP_1900-1927: \"4 t.: [pomnik, monument, moniment]: to, co się wznosi dla upamiętnienia kogo lub czego\"; #SJP_1978: \"2 t.: dzieło rzeźbiarskie lub architektoniczno-rzeźbiarskie w formie posągu, obelisku, płyty, budowli itp.., wzniesione ku czci jakiejś osoby, dla upamiętnienia jakiegoś wydarzenia\""@pl , "#SJP_1861: \"what is erected for the memory of or in remembrance of somebody or something\"; #SJP_1900-1927: \"4 vol.: [monument, monument, moniment]: something that is erected to commemorate somebody or something\"; #SJP_1978: \"2 vol.: a sculptural or architectural-sculptural work in the form of a statue, obelisk, slab, building, etc., erected in honor of a person, to commemorate an event\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q4989906"^^xsd:url ; skos:altLabel "Monument"@de , "monument"@en , "monument"@fr , "monument"@pl , "monumentum"@la , "obelisk"@pl , "posąg"@pl , "statua"@pl , "statue"@en , "монумент"@ru , "памятник"@ru ; skos:hiddenLabel "rzeźba"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_1ac81bf3-defc-4dd0-ab89-38cc0635eeac urbanonto:object_type_1ac81bf3-defc-4dd0-ab89-38cc0635eeac rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Oficyny, czyli części kamienic czynszowych i domów mieszczańskich, istniały od średniowiecza i były stałym, choć ukrytym zwykle przed okiem przechodniów elementem przestrzeni miasta. Mieszkania w nich oferowane były często gorszej jakości niż w domu frontowym (szczególnie w oficynach bocznych: płytsze, mniej przewiewne mieszkania) i w związku z tym tańsze w wynajmie."@pl , "Rear tenements, i.e. parts of tenement and burgher houses, have existed since the Middle Ages. Although usually hidden from the eyes of passers-by, they were an integral part of urban space. Rear tenements offered lower quality residential quarters than front tenements (especially rear tenements built along the side of a plot had shallower, less airy flats), and were therefore cheaper to rent."@en ; rdfs:isDefinedBy "a residential building built intp a plot occupied in part by a tenement or burgher house, connected with and located behind the front tenement or burgher house"@en , "budynek przeznaczony do zamieszkania ludzi, będący częścią zabudowań kamienicy lub domu mieszczańskiego, znajdujący się za domem frontowym i z nim połączony"@pl ; rdfs:label "oficyna"@pl , "rear tenement"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"current construction near the palace or the court\"; #SJP_1900-1927: \"3 vol: 3) house pavilion facing the yard, wing\"; #SJP_1978: \"2 vol.: side wing of the tenement house or the building behind the front tenement house\""@en , "#SJP_1861: \"potoczna budowa przy pałacu lub dworze pańskim\"; #SJP_1900-1927: \"3 t.: 3) pawilon domu od podwórza, skrzydło\"; #SJP_1978: \"2 t.: boczne skrzydło kamienicy lub budynek stojący za kamienicą frontową\""@pl ; skos:altLabel "Nebengebäude"@de , "dom boczny"@pl , "dom tylny"@pl , "dépendance"@fr , "outbuilding"@en , "side building"@en , "skrzydło"@pl , "флигель"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_1b9fe3b6-652b-4397-8f0c-998b585e4e87 urbanonto:object_type_1b9fe3b6-652b-4397-8f0c-998b585e4e87 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_fa60ddfe-78ff-45fd-ba24-51010f9236b6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Baszta jest popularną częścią fortyfikacji miejskich."@pl , "Fortified towers were a popular element of urban fortifications."@en ; rdfs:isDefinedBy "a round or polygonal element of town fortifications higher than the town wall and projecting from that wall, yet still forming a part of the town wall"@en , "element fortyfikacji miejskich, okrągły lub wieloboczny, wysunięty przed lico murów miejskich, ale będący ich częścią, wyższy niż mur miejski"@pl ; rdfs:label "baszta"@pl , "fortified tower"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"okrągła lub czworokątna budowla stanowiąca element starożytnych i średniowiecznych fortyfikacji stałych\""@pl , "#SJP: \"round or quadrangular structure constituting an element of ancient and medieval permanent fortifications\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q81917"^^xsd:url ; skos:altLabel "baszta"@pl , "die Wehrturm"@de , "fortified tower"@en , "tour fortifiée"@fr , "оборонительная башня"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_1c6cc03a-8ae3-4e42-95d1-adfcb0c702b5 urbanonto:object_type_1c6cc03a-8ae3-4e42-95d1-adfcb0c702b5 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P9i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "When discussing land cover, we use the term \"flowing surface waters\" to refer to watercourses of any size (rivers, streams, brooks). In most cases, flowing surface waters are natural watercourses. The sections passing through urban areas, however, are considerably modified by man. A man-made water reservoir (e.g. a dammed valley or pond) or subterranean (e.g. a nineteenth- or twentieth-century canalised urban) section of a smaller river breaks the continuity of such waters."@en , "Z perspektywy pokrycia terenu jednym terminem określa się cieki wodne niezależnie od ich wielkości: rzeki, strumienie, potoki, strugi. Są to zazwyczaj cieki naturalne, lecz w mieście silnie przetworzone przez człowieka. Nie chowują ciągłości przechodząc przez zbiorniki wodne, np. zaporowe lub stawy, ani na odcinkach, gdzie płyną pod ziemią (w XIX - XX w. mniejsze rzeki często na terenie miasta kanalizowano, czyli przykrywano całkiem ich nurt na dłuższym odcinku)."@pl ; rdfs:isDefinedBy "powierzchniowy ciek wodny"@pl , "surface watercourse"@en ; rdfs:label "flowing surface waters"@en , "woda płynąca"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q55659167"^^xsd:url ; skos:altLabel "natural watercourse"@en , "naturalny ciek"@pl , "natürliches Fließgewässer"@de . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_1f7aca78-5242-408b-add8-7d5438a1fefc urbanonto:object_type_1f7aca78-5242-408b-add8-7d5438a1fefc rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P106_is_composed_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Sacral and monastic complexes constituted one of the most important elements of urban space, although the jursdiction of town authorities usually did not cover them. Most smaller urban centres had only one religious complex: one surrounding a parish church, not a monastery."@en , "Zespoły sakralne i klasztorne stanowiły jeden z ważniejszych elementów przestrzeni miejskiej, choć zazwyczaj były wyłączone spod jurysdykcji władz miejskich. W mniejszych ośrodkach często jedynym zespołem sakralnym był ten wokół kościoła parafialnego, a nie klasztoru."@pl ; rdfs:isDefinedBy "an area serving a distinct function and separate unit of ownership, this area directly surrounds a monastery or a different sacral building and its accompanying facilities"@en , "wydzielony funkcjonalnie lub własnościowo teren, który stanowi bezpośrednie otoczenie znajdującego się tam klasztoru lub innego obiektu sakralnego wraz z obiektami towarzyszącymi"@pl ; rdfs:label "sacral or monastic complex"@en , "zespół sakralny lub klasztorny"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_201bdb3b-da22-43c4-9490-2b43e3fb136c urbanonto:object_type_201bdb3b-da22-43c4-9490-2b43e3fb136c rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Kramy występują we wszystkich miastach przez cały okres ich istnienia."@pl , "Stalls were present in all towns throughout their existence."@en ; rdfs:isDefinedBy "a small shop offering one type of goods for sale"@en , "niewielki sklep, oferujący na sprzedaż jeden rodzaj towaru"@pl ; rdfs:label "kram"@pl , "market stall"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q16556730"^^xsd:url ; skos:altLabel "Marktstand"@de , "kram"@pl , "market booth"@en , "nomine"@la , "stand"@fr , "торговая палатка"@ru , "ятка"@ru ; skos:hiddenLabel "budy"@pl , "domki budnicze"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_2130ef99-e232-48f5-bc0c-4b9ab7a6590d urbanonto:object_type_2130ef99-e232-48f5-bc0c-4b9ab7a6590d rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function30 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Like other institutions which evolved from almshouses, urban juvenile detention centers were established to provide services to demoralised minor reisdents of a given town. Contemporary juvenile detention centres belong to the state penitentiary system, meaning that their jurisdiction reaches beyond the limits of a given urban centre."@en , "Zakłady poprawcze, tak jak inne instytucje wywodzące się od przytułków, były zakładane w miastach dla przebywających w danym mieście dzieci. Przy czym były one skierowane do dzieci uzych z różnych względów za zdemoralizowane. Współcześnie, gdy zakłady poprawcze stanowią część państwowego systemu penitencjarnego do danego zakładu poprawczego mogą być skierowane osoby nie tylko z miasta będącego siedzibą tej instytucji."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building were demoralised minors are supervised by an educational and rehabilitative institution"@en , "budynek instytucji wychowawczej zajmującej się zdemoralizowanymi nieletnimi"@pl ; rdfs:label "juvenile detention centre"@en , "zakład poprawczy"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"youth detention center (ZP), colloquially a reformatory - a special rehabilitation facility for minors from 13 to 21 years old, sent from a shelter for minors. It provides education and vocational training, cultural and educational activities as well as sports and recreational activities ”; #SJP: \"youth detention center - educational facility for juvenile offenders\"; #EncPWN: “a youth detention center, in Poland a correctional measure applied by a family court against a minor who has committed a criminal offense after the age of 13 and before the age of 17, if the high level of the minor's demoralization and the circumstances and nature of the offense warrant it; a juvenile stays in a youth detention center until the age of 21, he or she may be conditionally released after 6 months of stay; placement in a correctional facility may be suspended by the court by way of a probation for a period of 1 to 3 years (then using educational measures)\""@en , "#WikiPL: „Zakład poprawczy (ZP), potocznie poprawczak – specjalna placówka resocjalizacyjna dla nieletnich od 13. do 21. roku życia, skierowanych ze schroniska dla nieletnich. Zapewnia naukę i kształcenie zawodowe, zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowo-rekreacyjne”; #SJP: „zakład poprawczy – zakład wychowawczy dla nieletnich przestępców”; #EncPWN: „zakład poprawczy, dom poprawczy, w Polsce środek poprawczy stosowany przez sąd rodzinny względem nieletniego, który po ukończenu 13, a przed ukończeniem 17 lat dopuścił się czynu karalnego, jeżeli przemawiają za tym wysoki stopień demoralizacji nieletniego oraz okoliczności i charakter czynu; w zakładzie poprawczym nieletni przebywa do 21. roku życia, warunkowo zwolnić go można po 6 mies. pobytu; umieszczenie w zakładzie poprawczym może sąd zawiesić tytułem próby na czas od 1 do 3 lat (stosując wówczas środki wychowawcze)”"@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q18050"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Jugendstrafanstalt"@de , "dom poprawczy"@pl , "juvenile jail"@en , "juvie"@en , "poprawczak"@pl , "établissement pénitentiaire pour mineurs"@fr , "воспитательная колония"@ru ; skos:hiddenLabel "dom dziecka"@pl , "przytułek"@pl , "więzienie"@pl , "zakład karny"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_23aeb250-4d72-42b1-b9a0-3e387f676563 urbanonto:object_type_23aeb250-4d72-42b1-b9a0-3e387f676563 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_1f7aca78-5242-408b-add8-7d5438a1fefc ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Klasztor zwykle był architekonicznie połączony z kościołem; często się zdarzało, że po zburzeniu klasztoru kościół nadal funkcjonował, znacznie rzadziej bywało odwrotnie, że pozostawał budynek klasztorny bez kościoła. Po kasacjach z przełomu XVIII i XIX w. wiele budynków klasztornych pełniło inne funkcje."@pl , "Monasteries were entities established under the Canon Law of the Catholic Church, and fell within its jurisdiction. Monastic buildings were the seats and the property of a given monastery (understood as a canon law entity). Every major town had a monastery which formed an important part of physical and symbolic urban space. Monasteries were often part of larger complexes with, e.g. a church and other buildings."@en , "Monasteries were usually connected with a church. Even if the architectural link ceased to exist (e.g. the monastery was demolished), the Catholic church continued to operate. Opposite cases were very rare, there are very few surviving monastic buildings that have lost their churches. After the monastery dissolution campaign of the late eighteenth and early nineteenth centuries, many buildings were adapted to serve other functions."@en , "Siedziba i własność klasztoru jako instytucji; w Kościele Katolickim - instytucji prawa kanonicznego, podlegający jurysdykcji kościelnej. W każdym większym mieście klasztory były ważną częścią przestrzeni realnej i symbolicznej. Często były położone na terenie kompleksu klasztornego, obejmującego również kościół i inne budynki."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building comprising the domestic quarters of a monastic community"@en , "budynek mieszkalny wspólnoty zakonnej"@pl ; rdfs:label "klasztor"@pl , "monastery"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a building or a complex of buildings constituting a common place of residence of nuns or monks\" #WikiPL: \"Monastery (Czech klášter, German Kloster, from Latin claustrum, closed place) - a building or a group of buildings in which religious communities of nuns and monks live."@en , "#SJP: \"budynek lub kompleks budynków stanowiących wspólne miejsce zamieszkania zakonnic lub zakonników\" #WikiPL: \"Klasztor (czes. klášter, z niem. Kloster, od łac. claustrum, miejsce zamknięte) – budynek lub zespół budynków, w którym mieszkają wspólnoty religijne zakonników albo zakonnic.\" #WikiDE: \"Ein Kloster ist eine Anlage, in der Menschen (in den kontemplativen Orden Mönche oder Nonnen gent) in einer gemeinschaftlichen, auf die Ausübung ihres Glaubens konzentrierten, Lebensweise zusammenleben (Vita communis). Die Klosteranlage besteht in der Regel aus Kult-, Wohn- und Wirtschaftsgebäuden und eventuell noch weiteren Bauwerken.\" #WikiEN: \"A monastery is a building or complex of buildings comprising the domestic quarters and workplaces of monastics, monks or nuns, whether living in communities or alone (hermits).\" WikiES: \"Un monasterio (del griego μοναστήριον, monasterion, derivado del verbo μονάζειν, monazein, \"vivir en solitario\") es una comunidad formada por uno o varios monjes (del griego μοναχός, monachos, \"solitario\") y el edificio donde habitan, en clausura.\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q44613"^^xsd:url ; skos:altLabel "Kloster"@de , "claustrum"@la , "cloister"@en , "convent"@en , "monasterium"@la , "monastery"@en , "nunnery"@en ; skos:hiddenLabel "konwent"@pl , "opactwo"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_2429ab72-0013-4f2a-ac34-0a9c363c42e7 urbanonto:object_type_2429ab72-0013-4f2a-ac34-0a9c363c42e7 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "As local governments took over cemetary management, they introduced funeral homes to make burial sites more secular (and multi-denominational). Funeral homes are located either within cemetery boundaries or in the close vicinity."@en , "Pojawienie się domów pogrzebowych na cmentarzach związane jest z przejęciem zarządu nad cmentarzami przez jednostki samorządu lokalnego i nadawaniem cmentarzom świeckiego (lub wielowyziowego) charakteru. Domy przedpogrzebowe znajdują się albo w obrębie cmentarza, albo w niedalekiej od niego odległości."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building for the storage of human bodies awaiting burial, also where the pre-funeral ceremony takes place"@en , "budynek przeznaczony do przechowywania zwłok do czasu pogrzebu oraz odbywania ceremonii przed pochówkiem"@pl ; rdfs:label "dom pogrzebowy"@pl , "funeral home"@en ; rdfs:seeAlso "#ActLaw_1959_cemetery: \"p. 2: Each cemetery should have a funeral home or a morgue, which are used: 1) to lay the bodies of the deceased until they are buried; 2) to inspect human remains for forensic medical, sanitary and police purposes; 3) to perform other activities related to the hiding of a corpse; #WikiPL: \"Pre-funeral home (also funeral home) - a building with funeral functions of secular nature\"; #WikiDE: \"Eine Trauerhalle ist ein für Bestattungszeremonien bestimmtes Gebäude, oft auf einem Friedhof. Im Hinblick auf kirchliche Bestattungen spricht man auch von einer Aussegnungshalle oder Friedhofskapelle, selbst wenn das Bauwerk nicht im Eigentum einer Kirche steht\""@en , "#ActLaw_1959_cemetery: \"s. 2: Na każdym cmentarzu powinien być dom przedpogrzebowy lub kostnica, które służą: 1) do składania ciał osób zmarłych do czasu ich pochowania; 2) do wykonywania oględzin zwłok ludzkich dla celów sądowo-lekarskich, sanitarnych oraz policyjnych; 3) do wykonywania innych czynności związanych z chowaniem zwłok\"; #WikiPL: \"Dom przedpogrzebowy (również dom pogrzebowy) – budynek pełniący funkcje funeralne o charakterze świeckim\"; #WikiDE: \"Eine Trauerhalle ist ein für Bestattungszeremonien bestimmtes Gebäude, oft auf einem Friedhof. Im Hinblick auf kirchliche Bestattungen spricht man auch von einer Aussegnungshalle oder Friedhofskapelle, selbst wenn das Bauwerk nicht im Eigentum einer Kirche steht\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q98785614"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Trauerhalle"@de , "dom przedpogrzebowy"@pl , "funeral hall"@en , "mortuary"@en , "salle de recueillement"@fr . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_256ce112-40b9-4dfd-a357-0648e04bf76d urbanonto:object_type_256ce112-40b9-4dfd-a357-0648e04bf76d rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P9i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Definiowane tu cieki stanowią część sieci wodnej, mają charakter liniowy i zachowują ciągłość przepływając np. przez zbiornik zaporowy lub na odcinku krytym. Należy je odróżnić od pokrycia terenu wodą płynącą i od drogi wodnej, będącej częścią sieci komunikacyjnej."@pl , "Streams are linear sections of the natural water system which continue to flow, even through e.g. dammed valleys or subterranean sections. \"Streams\" should not be confused with \"flowing surface waters\" (a broader term) or \"waterways\" (the latter forms part of a transport network)."@en ; rdfs:isDefinedBy "a small, natural watercourse flowing on the Earth's surface"@en , "mały, naturalny, powierzchniowy ciek wodny"@pl ; rdfs:label "stream"@en , "strumień, potok lub struga"@pl ; rdfs:seeAlso "brook"@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q47521"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Bach"@de , "streamlet"@en , "поток"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_290ba842-d297-43b3-8df2-12a4c0f2fcdd urbanonto:object_type_290ba842-d297-43b3-8df2-12a4c0f2fcdd rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf urbanonto:object_type_a9d9bb77-753f-44f2-a5d8-51a50eb3300e , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function27 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function34 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "a hydrotechnical structure with movable elements built across a river bed to impound water"@en , "budowla hydrotechniczna umieszczona w poprzek koryta rzeki służąca spiętrzaniu wody wyposażona w elementy ruchome"@pl ; rdfs:label "jaz ruchomy lub zastawka piętrząca"@pl , "movable weir or water impounding gate"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q2345125"^^xsd:url ; skos:altLabel "Fluttor"@de , "flood gate"@en , "jaz ruchomy"@pl , "stop gate"@en , "vanne contre les inondations"@fr , "zastawka piętrząca"@pl , "Водоспуск"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_30fc0b77-30ec-4697-9e8d-1f2cf40eef50 urbanonto:object_type_30fc0b77-30ec-4697-9e8d-1f2cf40eef50 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Schody były stałą częścią przestrzeni miejskiej większości miast umożliwiającą sprawną komunikację piesze między częściami miasta położonymi na różnych poziomach. "@pl , "Stairs were an integral part of most urban spaces and provided for effictive pedestrian mobility between different town levels."@en ; rdfs:isDefinedBy "a series of steps for passing from one level to another"@en , "szereg stopni umożliwiających przejście między różnymi poziomami"@pl ; rdfs:label "schody"@pl , "stairs"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a series of steps, often with handrails, allowing the passage from one level to another\"; #BDOT: \"A building structure whose task is to provide a transportation link between the various levels adapted to the conditions of pedestrian traffic. Stairs usually consist of inclined trajectories provided with steps, from landings and handrails separating the various trajectories.\""@en , "#SJP: \"szereg stopni, często z poręczami, umożliwiający przechodzenie z jednego poziomu na inny\" #BDOT: \"Konstrukcja budowlana, której zadaniem jest powiązanie komunikacyjne różnych poziomów w sposób dostosowany do warunków ruchu pieszego. Schody składają się zwykle z pochyłych biegów zaopatrzonych w stopnie, z rozdzielających poszczególne biegi spoczników i poręczy.\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q12511"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Treppe"@de , "escalier"@fr , "gradus"@la , "schód"@pl , "лестница"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_31b9b0e9-68bc-46c0-bb6c-6ba3f85f10c3 urbanonto:object_type_31b9b0e9-68bc-46c0-bb6c-6ba3f85f10c3 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function24 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Restauracje istniały w miastach od końca XVIII w., ich rozwój to wiek XIX. Nie miały zwykle własnych oddzielnych siedzib, bywały elementem kamienic czynszowych, hoteli i zajazdów, a także siedzib instytucji i urzędów. Wcześnie pojawiły się w obiektach służących wypoczynkowi, wśród zieleni miejskiej i podmiejskiej, potem także jako stały element składowy większych dworców kolejowych. Nawet jeśli były częścią obiektu publicznego pozostawały własnością prywatną."@pl , "Restaurants appeared in towns at the end of the eighteenth century, and bloomed over the nineteenth century. They seldom occupied stand-alone buildings, they rather co-shared tenement houses, hotels and inn buildings, as well as the seats of public institutions and offices. At first, restaurants emerged in leisure facilities, among urban and suburban greenery, and then went on to become an integral part of larger railway stations. Restaurants were private property, even if they shared the space of a public building."@en ; rdfs:isDefinedBy "a place where meals are served to customers by waiters"@en , "lokal służący serwowaniu posiłków dla klientów, obsługiwany przez kelnerów"@pl ; rdfs:label "restauracja"@pl , "restaurant"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"place where ready meals and lunches are sold\"; #SJP_1900-1927: \"5 vol: 3) [restaurant, Polish also: restauratornia]: eating place\"; #SJP_1978: \"3 vol: a gastronomic establishment where the consumption of meals and drinks takes place at the tables\""@en , "#SJP_1861: \"traktjer, traktjernia; zakład gdzie sprzedają się gotowe potrawy, obiady\"; #SJP_1900-1927: \"5 t.: 3) [restauracja, restauratornia]: zakład jadłodajny, traktjernia\"; #SJP_1978: \"3 t.: zakład, lokal gastronomiczny, w którym konsumpcja posiłków i napojów odbywa się przy stolikach\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q11707"^^xsd:url ; skos:altLabel "Restaurant"@de , "caupona"@la , "jadłodajnia"@pl , "lokal gastronomiczny"@pl , "restaurant"@fr , "ресторан"@ru ; skos:hiddenLabel "bar"@pl , "knajpa"@pl , "oberża"@pl , "szynk"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_32815407-9ac8-488f-8414-cccae56e9913 urbanonto:object_type_32815407-9ac8-488f-8414-cccae56e9913 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf urbanonto:object_type_b2c135a0-216c-4270-84a9-98552c4398c0 ; rdfs:label "citadel"@en , "cytadela"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_34ed19dc-7a2b-4742-afe3-cbd800c865af urbanonto:object_type_34ed19dc-7a2b-4742-afe3-cbd800c865af rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_403 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function34 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Miejsca poboru opłat zazwyczaj były umiejscawiane na granicy miast, często w obrębie bram miejskich, ale w miastach nieotoczonych w danej chwili murami były to oddzielne budynki."@pl , "Toll houses usually sat on town borders, and were often built into town gates. In towns without town walls, toll houses occupied separate buildings."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building, usually small, where travellers pay for road use"@en , "budynek, zazwyczaj niewielki, w którym podróżujący uiszczają opłatę za przejazd drogą"@pl ; rdfs:label "miejsce poboru opłat"@pl , "toll collection station"@en ; rdfs:seeAlso "#BDOT: \"Roofed area with gates, cash desks and roadways separated from each other on a motorway or other toll road, created to collect tolls for a given road section\"; #SJP: \"tollbooth: a small building on the city border, where formerly a city station was located and where entry fees were collected\""@en , "#BDOT: \"Zadaszone miejsce z bramkami, kasami i oddzielonymi od siebei jezdniami na autostradzie lub innej drodze płatnej, utworzone w celu pobierania opłat za przejazd danym odcinkiem drogi\" , #SJP: \"rogatka: niewielki budynek na granicy miasta, gdzie dawniej mieścił się posterunek miejski i gdzie pobierano opłaty wjazdowe\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q7814332"^^xsd:url ; skos:altLabel "custom house"@en , "das Zollhaus"@de , "poste de péage"@fr , "rogatka"@pl , "teloneum"@la , "toll house"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_36983569-cabe-4309-8f18-107316903411 urbanonto:object_type_36983569-cabe-4309-8f18-107316903411 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P9i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function27 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Budynki te służą jako miejsce życia zwierząt oraz wybiegi dla nich (np. papugarnie, ptaszarnie, małparnie, słoniarnie itp.), miejsca przechowywania nasion roślin."@pl , "These buildings are designed as animal living and exhibition spaces (e.g. parrot houses, aviaries, monkey and elephant enclosures, etc.), and plant seed storages."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building situated within zoo or botanical garden premises which serves its superior institution"@en , "budynek na terenie ogrodu zoologicznego lub botanicznego, funkcjonalnie z nimi związany"@pl ; rdfs:label "budynek ogrodu zoologicznego lub botanicznego"@pl , "zoological or botanical garden building"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_38b9b000-aee9-4d98-aee8-315a89689a87 urbanonto:object_type_38b9b000-aee9-4d98-aee8-315a89689a87 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf urbanonto:object_type_cf52d40b-be95-4124-8e06-296e97cf499e , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_100 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_5e55b798-5e07-470b-bab7-b84e718a5baa ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:object_23 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Legal status regulated by state legislation, sometimes additionally by religious legislation. A school building was usually public property, sometimes owned by an institution. Public schools existed throughout the 19th century. These were, however, minority, as most schools were private ones. Private schools also existed throughout the nineteenth century, first mainly as denominational schools (which were later incorporated into the network of public establishments maintained by the state), then there was a growing number of lay public schools whose owners rented space in tenement buildings for school purposes. The owner could be a private individual or an association/institution. The number of public schools reached several dozen in Warsaw, and they were divided according to the number of classes. They were also poorly distinguished in the city space."@en , "Status prawny regulowany ustawodawstwem państwowym, czasem dodatkowo religijnym, budynek zwykle jest własnością publiczną, czasem należy do instytucji. Szkoły publiczne istniały przez cały okres XIX w., ich istnienie regulowało ustawodawstwo, które mówiło o ich tworzeniu, normach, jakie powinny spełniać, o ich rodzajach i stopniach. Ich liczba była dużo niższa od prywatnych. Szkoły prywatne istniały także przez cały okres XIX w., wpierw głównie jako szkoły wyznaniowe (które potem włączano w sieć placówek publicznych utrzymywanych przez państwo), potem rosła liczba laickich szkół prywatnych, których właściciele wynajmowali przestrzeń w kamienicach czynszowych na cele szkolne. Właścicielem mogła być osoba prywatna lub stowarzyszenie/instytucja. Liczba szkół prywatnych osiągnęła kilkadziesiąt w Warszawie, dzieliły się według liczby klas. Były też słabo wyróżnione w przestrzeni miasta."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building housing an educational institution"@en , "budynek instytucji edukacyjno-wychowawczej"@pl ; rdfs:label "szkoła XIX wieku"@pl , "the 19th century school"@en ; skos:altLabel "Lehranstalt"@de , "Schule"@de , "academia"@la , "schola"@la , "school"@en , "zakład naukowy"@pl , "école"@fr , "училище"@ru ; skos:hiddenLabel "szkoła wyższa"@pl , "uniwersytet"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_38da8ae6-c644-4b33-a311-29e7da8b6805 urbanonto:object_type_38da8ae6-c644-4b33-a311-29e7da8b6805 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_404 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Malt houses are present in urban areas where maltsters lived. Malting and beer making required two separate priviliges, therefore malt houses and breweries were separate production facilities. Over time, malt houses became part of industrial plants. In pre-indutrial towns, malt houses were a subject of real estate trading and were entered into town registers. Malt houses were constructed in both urban and suburban plots."@en , "Słodownie wystęują w miastach w których mieszkali ludzie zajmujący się produkcją słodu. Z racji rozdzielenia przywilejów na słodowanie oraz warzenie piwa, słodownie występowały jako zakłady produkcyjne odrębne od browarów, by z czasem stać się częścią zakładów przemysłowych. W miastach epoki przedprzemysłowej słodownie były jednymi z przedmiotów handlu nieruchomościami, który był rejestrowany w księgach miejskich, i elementem zabudowy parceli zarówno miejskiej jak i przedmiejskiej."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building where malt is produced"@en , "budynek w którym produkuje się słód"@pl ; rdfs:label "malt house"@en , "słodownia"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"malt house - a plant producing malt. In the early Middle Ages, malt houses were part of the brewery dealing with malting grain. With the development of the brewing industry, the privilege of malting, brewing and selling beer was separated, and malt houses became separate plants. According to written sources, the oldest malt plant was established in the 13th century in Ostropa in Gliwice; #EncPWN: \"malt house - the production department of a brewery or distillery or an independent plant producing malt from grain, mainly barley, sometimes wheat and other cereals; in modern pneumatic malt houses (60 t and more malt per day), the grains are mechanically mixed, ventilated with conditioned air (moistened, at a temperature of about 20° C) \"; # SJP:\" malt house - 1. production department of a brewery or distillery, 2. independent malt production plant \"; #SJP_Doroszewski: \"malt house - a room or device where grain, mainly barley, is processed into malt\""@en , "#WikiPL: \"słodownia – zakład zajmujący się produkcją słodu. We wczesnym średniowieczu słodownie stanowiły część browaru zajmującą się słodowaniem zboża. Wraz z rozwojem przemysłu browarniczego przywilej słodowania oraz warzenia i wyszynku piwa został rozdzielony, a słodownie stały się odrębnymi zakładami. Najstarszą słodownię utrwaloną w źródłach pisanych posiadała już w XIII w. gliwicka Ostropa\"; #EncPWN: \"słodownia – dział produkcyjny browaru lub gorzelni albo samodzielny zakład produkujący słód z ziarna, gł. jęczmienia, czasem pszenicy i in. zbóż; w nowoczesnych słodowniach pneumatycznych (60 t i więcej słodu na dobę) ziarna miesza się mechanicznie, przewietrza powietrzem klimatyzowanym (nawilżonym, o temp. ok. 20°C)\";#SJP: \"słodownia – 1. dział produkcyjny browaru lub gorzelni, 2. samodzielny zakład produkujący słód\"; #SJP_Doroszewski: \"słodownia – pomieszczenie lub urządzenie, w którym odbywa się przerób zboża, głównie jęczmienia, na słód\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q943876"^^xsd:url ; skos:altLabel "braseatorium"@la , "die Mälzerei"@de , "malt barn"@en , "malterie"@fr , "maltings"@en , "солодовня"@ru ; skos:hiddenLabel "browar"@pl , "destylarnia"@pl , "gorzelnia"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_397b780a-e5fe-464b-8f45-610a265c75ab urbanonto:object_type_397b780a-e5fe-464b-8f45-610a265c75ab rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Ponds as a place of leisure are present in parks or palace complexes. They also have an agricultural function on the outskirts of the town (fish farming)."@en , "Stawy jako miejsce rekreacji wstępują w parkach, zespołach pałacowych. Miewają także funkcję rolniczą na obrzeżach miasta (hodowla ryb)."@pl ; rdfs:isDefinedBy "płytki, sztuczny zbiornik wodny"@pl , "shallow artificial body of water"@en ; rdfs:label "pond"@en , "staw"@pl ; rdfs:seeAlso """#Wikidata: \"body of standing water, either natural or man-made, that is usually smaller than a lake\" #Slowosiec: \"zbiornik wodny, stosunkowo płytki - pozbawiony strefy głębinowej (na całej powierzchni występuje roślinność zakorzeniona, jak w strefie przybrzeżnej), zarośnięty, zazwyczaj mniejszy od jeziora\" #SJPPWN: \"śródlądowy zbiornik stojącej wody\" #SJPDoroszewski: \"śródlądowy zbiornik wód powierzchniowych powstały w sposób naturalny lub utworzony sztucznie\" #EncPWN: \"hydrol. płytki (głębokość 0,25–4 m), śródlądowy zbiornik wody zastawionej, stojącej lub przepływającej, o zróżnicowanej powierzchni (od kilkunastu m2 do kilkuset ha)\" #NazewnictwoGeoPolski: \"płytki zbiornik wodny powstały przez sztuczne zatamowanie (zastawienie) rzeki, najczęściej w celu hodowli ryb\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q3253281"^^xsd:url ; skos:altLabel "Teich"@de , "piscina"@la , "étang"@fr , "пруд"@ru ; skos:hiddenLabel "oczko wodne"@pl , "sadzawka"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_3ab8e3ca-5ab2-4134-83de-661777db85b1 urbanonto:object_type_3ab8e3ca-5ab2-4134-83de-661777db85b1 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "linia metra"@pl , "underground line"@en ; skos:altLabel "metro line"@en , "subway line"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_3b34975a-f1cb-4b37-ae68-74f0052adad2 urbanonto:object_type_3b34975a-f1cb-4b37-ae68-74f0052adad2 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "basen"@pl , "swimming pool"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_3e00cb4c-a6c0-4394-b5b4-4ff577a15376 urbanonto:object_type_3e00cb4c-a6c0-4394-b5b4-4ff577a15376 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Arsenals and armouries are known already in ancient times. In the Middle Ages and early modern times, they were sometimes located in rooms that were part of urban fortifications. Residential towns had particularly extensive separate arsenals. In the eighteenth and nineteenth centuries they were already located in buildings belonging to the town's developing military infrastructure, often far from the historic centre, and the former arsenal buildings took on other functions, such as cultural or detention functions."@en , "Arsenały i zbrojownie znajdowały się w miastach od czasów starożytnych. W średniowieczu i w czasach wczesnonowożytnych bywały ulokowane w pomieszczeniach będących częścią fortyfikacji miejskich. Miasta rezydencjonalne posiadały szczególnie obszerne oddzielnie arsenały. W osiemnastym i dziewiętnastym wieku znajdowały się już w zabudowaniach należących do rozwijającej się siatki infrastruktury militarnej miasta, nierzadko z dala od historycznego centrum, a dawne budynki arsenałów przejmowały inne funkcje, np. kulturalne lub więzienne."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a buidling designed to store weapons and armours"@en , "budynek przeznaczony na przechowywanie broni i uzbrojenia"@pl ; rdfs:label "armoury"@en , "arsenał"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"gmach przeznaczony na skład wszelkiej broni, zbrojownia, cekauz\"; #SJP_1900-1927: \"1 t.: gmach przeznaczony na skład wszelkiej broni, zbrojownia, cekauz\"; #SJP_1978: \"1 t.: budynek lub inne pomieszczenie przeznaczone na skład broni; składnica broni, zbrojownia\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q81669"^^xsd:url ; skos:altLabel "Arsenal"@de , "Waffenlager"@de , "armamentarium"@la , "arsenal"@en , "arsenal"@fr , "cekhauz"@pl , "prochownia"@pl , "składnica broni"@pl , "zbrojownia"@pl , "арсенал"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_3fbc4842-0936-4ea2-b89d-299a7cda71ad urbanonto:object_type_3fbc4842-0936-4ea2-b89d-299a7cda71ad rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Ancient Greek poleis introduced stadiums to host sacred sports competitions. Stadiums ceased to be holy places already under the ancient Roman civilisation. From the second half of the nineteenth century onwards, towns started building modern stadiums which to some extent drew from their Greek predecessors. With the professionalisation of sport and growing interest in athletic competitions, stadiums mushroomed in urban areas. Towns have varied numbers of stadiums, with the stadium count being dependent on town size and the number of sports clubs using stadiums for their own purposes. The stadium is one of the main architectural landmarks of modern towns."@en , "Stadion pojawił się w greckich poleis jako miejsce rozgrywania zawodów sportowych o sakralnym charakterze. Desakralizacja stadionu nastąpiła już w starożytnym Rzymie. Od drugiej połowy XIX w. w miastach powstawały nowożytne stadiony, nawiązujące w jakimś stopniu do stadionów greckich. Wraz z rozwojem zawodowego sportu i zainteresowaniem, jakie generował, stadiony powstawały w coraz większej liczbie miast. Liczba stadionów w poszczególnych miastach różni się - w zależności od wielkości miasta i liczby klubów sportowych użytkujących stadiony dla własnych celów. Stadion stanowi jedną z głównych domit architektonicznych współczesnych miast."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a venue for sports competitions and mass cultural events designed to allow spectators to view the events from spectator areas"@en , "obiekt, na którym odbywają się zawody sportowe i masowe imprezy kulturalne, które w wyznaczonych miejscach mogą oglądać widzowie"@pl ; rdfs:label "stadion"@pl , "stadium"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"odkryty obiekt przeznaczony do przeprowadzania zawodów sportowych\"; #SJP_Doroszewski: \"teren, na którym odbywają się zawody sportowe, wyposażony w odpowiednie urządzenia, otoczony trybunami dla widzów\"; #EncPWN: \"stadion sportowy, obiekt przeznaczony do rozgrywania zawodów w różnych dyscyplinach sportu\"; #WikiPL: \"budynek lub budowla sportowa, przeznaczona do rozgrywania zawodów różnych dyscyplin sportowych oraz innych masowych imprez widowiskowych lub komercyjnych (targi)\"; #OxfDic: \"An athletic or sports ground with tiers of seats for spectators\"; #CamDic: \"a large closed area of land with rows of seats around the sides and often with no roof, used for sports events and musical performances\"; #DicArc: \"s. 359: stadium, 1 sports stadium; a sports field surrounded by terraces and stands, often roofed, for spectators\"; #WikiEN: \"A stadium (plural stadiums or stadia) is a place or venue for (mostly) outdoor sports, concerts, or other events and consists of a field or stage either partly or completely surrounded by a tiered structure designed to allow spectators to stand or sit and view the event\"; #Duden: \"mit Rängen, Tribünen für die Zuschauer versehene, große Anlage für sportliche Wettkämpfe und Übungen, besonders in Gestalt eines großen, oft ovalen Sportfeldes\"; #WikiDE: \"Ein Stadion (Plural Stadien), teilweise auch als Arena bezeichnet, ist ein Austragungsort von sportlichen Wettkämpfen in Form eines Spielfeldes, umgeben von einer nach oben meist offenen baulichen Struktur, die es dem Publikum ermöglicht, von Steh- oder Sitzplätzen aus das Geschehen zu beobachten. Oft werden Stadien auch für Konzerte und andere Großveranstaltungen benutzt\""@pl , "#SJP: \"outdoor sports competition venue\"; #SJP_Doroszewski: \"the area where sports competitions are held, equipped with appropriate devices, surrounded by stands for spectators\"; #EncPWN: \"sports stadium, facility designed to host competitions in various sports disciplines\"; #WikiPL: \"a sports building or structure, intended to host competitions of various sports disciplines and other mass spectacular or commercial events (fairs); #OxfDic: \"An athletic or sports ground with tiers of seats for spectators\"; #CamDic: \"a large closed area of land with rows of seats around the sides and often with no roof, used for sports events and musical performances\"; #DicArc: \"s. 359: stadium, 1 sports stadium; a sports field surrounded by terraces and stands, often roofed, for spectators\"; #WikiEN: \"A stadium (plural stadiums or stadia) is a place or venue for (mostly) outdoor sports, concerts, or other events and consists of a field or stage either partly or completely surrounded by a tiered structure designed to allow spectators to stand or sit and view the event\"; #Duden: \"mit Rängen, Tribünen für die Zuschauer versehene, große Anlage für sportliche Wettkämpfe und Übungen, besonders in Gestalt eines großen, oft ovalen Sportfeldes\"; #WikiDE: \"Ein Stadion (Plural Stadien), teilweise auch als Arena bezeichnet, ist ein Austragungsort von sportlichen Wettkämpfen in Form eines Spielfeldes, umgeben von einer nach oben meist offenen baulichen Struktur, die es dem Publikum ermöglicht, von Steh- oder Sitzplätzen aus das Geschehen zu beobachten. Oft werden Stadien auch für Konzerte und andere Großveranstaltungen benutzt\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q483110"^^xsd:url ; skos:altLabel "das Sportstadion"@de , "das Stadion"@de , "sport stadium"@en , "sports arena"@en , "stade"@fr , "стадион"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_41963db6-b35f-4aaa-8040-a059b388900f urbanonto:object_type_41963db6-b35f-4aaa-8040-a059b388900f rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_0f4926a1-a1ee-44b9-a09b-03c0bc396802 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_83ae40c8-4d52-40e1-a11e-82a1a94ac610 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function23 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Spichlerze i elewatory jako część przestrzeni miejskiej znajdują się w miejscach przeznaczonych do magazynowania, transportu lub przeładunku towarów (np. spichlerze i elewatory zbożowe znajdujące się na terenie portu)."@pl , "Urban granaries and grain elevators are located in areas where goods are stored, transported and handled (e.g. in urban ports)."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building with mechanical equipment for storing grain and other loose materials"@en , "budynek wraz z urządzeniami przeznaczony do przechowywania zboża i innych materiałów sypkich"@pl ; rdfs:label "elewator"@pl , "grain elevator"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"granary - building for storing grain stocks; elevator - 1. large grain warehouse equipped with mechanical devices; 2. bucket conveyor for reloading loose materials\"; #SJP_Doroszewski: \"granary - a building intended for storing supplies, especially grain; elevator - 1. technical elevator, mechanical device for reloading, lifting loose materials, such as grain, sand, etc.; 2. warehouse for storage cereals; granary \"; #EncPWN: \"granary - grain storehouse, granary, single- or multi-storey building for storing grain in bags or in bulk. Large grain storehouses, so-called grain elevators, have chambers for grain (silos); work in them is mechanized and automated; in Poland, historic late Gothic and Renaissance grain granaries have been preserved in, among others, in Kazimierz Dolny, Toruń and Gdańsk; a grain elevator, a building with grain storage facilities, see the grain store \"; #WikiPL: \"Granary ( granary, grain elevator) - a one- or several-storey building designed for storing loose materials, mainly grain - loose or in bags, characterized by a compact body, steep roofs, triangular gables and small windows\""@en , "#SJP: \"spichrz, spichlerz - budynek do przechowywania zapasów zboża; elewator – 1. duży magazyn zbożowy wyposażony w urządzenia mechaniczne; 2. przenośnik kubełkowy do przeładowywania materiałów sypkich\"; #SJP_Doroszewski: \"spichrz - budynek przeznaczony do składowania i przechowywania zapasów, szczególnie zboża; elewator – 1. techn. in. podnośnik, urządzenie mechaniczne służące do przeładowywania, podnoszenia materiałów sypkicj, jak zboże, piasek itp.; 2. magazyn służący do przechowywania zboża; spichlerz\"; #EncPWN: \"spichrz - spichrz zbożowy, spichlerz, jedno- lub wielokondygnacyjny budynek do przechowywania zboża w workach lub luzem. Wielkie spichrze zbożowe, tzw. elewatory zbożowe, mają komory na zboże (silosy); praca w nich jest zmechanizowana i zautomatyzowana; w Polsce zabytkowe późnogotyckie i renesansowe spichrze zbożowe zachowały się m.in. w Kazimierzu Dolnym, Toruniu i Gdańsku; elewator zbożowy, budynek z urządzeniami do przechowywania zboża, zob. spichrz zbożowy\"; #WikiPL: \"Spichlerz (spichrz, śpichlerz, elewator zbożowy) – jedno- lub kilkukondygnacyjna budowla przeznaczona do przechowywania materiałów sypkich, głównie ziaren zbóż – luzem lub w workach, charakteryzująca się zwartą bryłą, stromymi dachami, trójkątnymi szczytami i niewielkimi oknami\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q114768"^^xsd:url ; skos:altLabel "ambar"@en , "condita"@la , "das Kornhaus"@de , "der Getreidekasten"@de , "der Getreidespeicher"@de , "der Kornspeicher"@de , "der Schüttkasten"@de , "granarium"@la , "granary"@en , "grenier"@fr , "grenier à grain"@fr , "hambar"@en , "kompleks silosów"@pl , "olodium"@la , "spichlerz"@pl , "spichrz"@pl , "Зернохранилище"@ru , "амбар"@ru ; skos:hiddenLabel "magazyn"@pl , "silos"@pl , "stodoła"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_4768086f-2542-429f-8c3a-e3644a5ce11a urbanonto:object_type_4768086f-2542-429f-8c3a-e3644a5ce11a rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function26 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Modern hospitals developed at the end of the eighteenth century and in the first half of the nineteenth century. Having a separate, free-standing seat did not become a requirement for hospitals until the end of the nineteenth century. Earlier, they had been located in tenement houses (e.g. St. Roch's Hospital in Warsaw), in sequences of annexes (Evangelical Hospital in Warsaw). Compact, large-size hospital seats (e.g. hospital in Kopernika Street in Warsaw) were replaced by pavilion buildings during the nineteenth century (e.g. Infant Jesus Hospital in Warsaw)."@en , "Nowoczesne szpitale rozwinęły się w końcu XVIII i w pierwszej połowie XIX w. Posiadanie oddzielnej wolnostojącej siedziby stało się wymogiem dla szpitali dopiero w końcu XIX w. Wcześniej mogły być ulokowane w kamienicy czynszowej (np. szpital św. Rocha w Warszawie), w dobudowywanych kolejnych aneksach (Szpital Ewangelicki w Warszawie). Zwarte, wielkogabarytowe siedziby szpitali (np. szpital przy ul. Kopernika w Warszawie) ustąpiły w XIX w. zabudowie pawilonowej (np. szpital Dzieciątka Jezus w Warszawie)."@pl ; rdfs:isDefinedBy "an in-patient care facility"@en , "budynek przeznaczony do leczenia pacjentów, którzy wymagają stałej opieki"@pl ; rdfs:label "hospital"@en , "szpital"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"an institute for the poor, sick, a hospital, a poor men's house\"; #SJP_1900-1927: \"6 vol.: [meaning 1 and 2 related to shelters] 3) treatment facility for patients who are constantly staying in it\"; #SJP_1978: \"3 vol.: health care facility serving to examine and treat patients who require constant medical and nursing care, along with appropriate therapeutic and diagnostic procedures\""@en , "#SJP_1861: \"instytut dla ubogich, schorzałych, lazaret, ubożnica\"; #SJP_1900-1927: \"6 t.: [znaczenie 1 i 2 związane z przytułkami] 3) zakład leczenia chorych stale w nim przebywających\"; #SJP_1978: \"3 t.: zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu chorych wymagających stałej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej, odpowiednich zabiegów leczniczych i diagnostycznych\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q16917"^^xsd:url ; skos:altLabel "Krankenhaus"@de , "hôpital"@fr , "klinika"@pl , "lecznica"@pl , "nosocomium"@la , "valetudinarium"@la , "больница"@ru , "госпиталь"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_48187b44-8d1c-4cb0-98f5-eeb6a0a68ecb urbanonto:object_type_48187b44-8d1c-4cb0-98f5-eeb6a0a68ecb rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function1 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Budynki produkcyjne zwierząt hodowlanych były istotną częścią przestrzeni miejskiej przez całą epokę przedprzemysłową, a w pewnym zakresie funkcjonowały także w epokach późniejszych. Budynki znajdowały się w różnych częściach miasta, przez cały okres przedprzemysłowy w obrębie większości działek mieszkalnych znajdował się co najmniej jeden budynek produkcyjny zwierząt hodowlanych, czasem były zespolone z budynkiem mieszkalnym. Poza tym mogły istnieć budynki należące do gminy, współużywane przez mieszkańców miasta. Specyficzną formą budynków produkcyjnych zwierząt hodowlanych są stajnie, które w epoce przemysłowej tworzyły wręcz kompleksy budynków."@pl , "Livestock buildings were integral to urban space throughout the pre-industrial era, and continued to be present also in later periods. Livestock buildings were scattered across town districts, and in the pre-industrial period most residential plots had at least one such structure. Sometimes living quarters were combined with the livestock shelter under the same roof (byre-dwelling). Some livestock buildings were the property of municipalities, and were co-shared by townspeople. Stables constitute a special form of livestock buildings; in the Industrial Age they evolved into extensive compounds of equestrian buildings."@en ; rdfs:isDefinedBy "budynek służący do trzymania zwierząt hodowlanych"@pl , "building where livestock is kept"@en ; rdfs:label "budynek produkcyjny zwierząt hodowlanych"@pl , "livestock building"@en ; rdfs:seeAlso "#LawAct_2002_buildings: \"Chapter 11 § Special requirements for livestock housing 109. Livestock housing [...]\""@en , "#LawAct_2002_buildings: \"Rozdz. 11 § Szczególne wymagania dotyczące pomieszczeń inwentarskich 109. Pomieszczenie przeznaczone dla inwentarza żywego[...]\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1207909"^^xsd:url ; skos:altLabel "animal byre"@en , "budynek inwentarski"@pl , "der Stall"@de , "stabulum"@la , "étable"@fr , "хлев"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_488f8944-e0bd-47dd-8230-610fdc15d49d urbanonto:object_type_488f8944-e0bd-47dd-8230-610fdc15d49d rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Labelled as \"training fields\", military training grounds functioned on the edges of towns since the early modern times. Plac Broni (Weapon Square) of Warsaw's northern district became part of urban space in the early nineteenth century. Military training areas were clearly visible in urban space, yet were places of limited access, e.g. after 1815 Congress Poland banned pedestrian access to Plac Saski (Saxon Square), despite this area being a public space. On the outskirts of towns, Russians set up so-called \"Warfields\" which were larger in size and richer in infrastructure."@en , "Poligon wojskowy pod nazwą placu ćwiczeń pojawiał się na obrzeżach miast od czasów nowożytnych. W Warszawie tzw. Plac Broni w północnej dzielnicy stał się elementem przestrzeni miasta w początku XIX w. Place ćwiczeń były dobrze widoczne w przestrzeni, a dostęp do nich był utrudniony, czego przykładem jest ograniczenie dostępu przechodniów na skądinąd publiczny Plac Saski w Warszawie w czasach konstytucyjnego Królestwa Polskiego po 1815 r. Rosjanie urządzali na obrzeżach miast tzw. \"Pola Wojenne\" o większych rozmiarach i bogatszej infrastrukturze."@pl ; rdfs:isDefinedBy "an open field used to conduct military training"@en , "otwarte pole służące do przeprowadzania ćwiczeń wojskowych"@pl ; rdfs:label "military training ground"@en , "poligon wojskowy"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"[only in the sense of a geometric figure]\"; #SJP_1900-1927: \"4 vol.: 2) closed polygonal rampart. Artillery training ground = field limited to exercises in shooting from cannons\"; #SJP_1978: \"2 vol.: a designated area for military exercises\""@en , "#SJP_1861: \"[tylko w znaczeniu figury geometrycznej]\"; #SJP_1900-1927: \"4 t.: 2) szaniec wieloboczny zamknięty. Poligon artyleryjski = pole ograniczone do ćwiczeń w strzelaniu z dział\"; #SJP_1978: \"2 t.: wydzielony teren przeznaczony do ćwiczeń wojskowych\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1778846"^^xsd:url ; skos:altLabel "Exerzierfeld"@de , "Militärgelände"@de , "campus militaris"@la , "complexe militaire"@fr , "plac ćwiczeń"@pl , "pole wojenne"@pl , "proving ground"@en , "военный полигон"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_4b2f4d68-7662-4205-bfc8-66c1fc921819 urbanonto:object_type_4b2f4d68-7662-4205-bfc8-66c1fc921819 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_3b34975a-f1cb-4b37-ae68-74f0052adad2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function23 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Fontanny powstawały już w miastach starożytnych, ułatwiały mieszkańcom osiedli miejskich dostęp do wody pitnej. Mogą występować jako osobne obiekty (np. fontanna na środku rynku) albo być częścią kompozycyjną różnego rodzaju terenów ozdobnych, takich jak parki czy założenia zamkowe/dworskie/pałacowe. Mogą być publiczne lub prywatne. Są też fontanny włączone do budynków, które choć postawione frontem do odbiorcy, stanowią raczej część budynku, aniżeli samodzielny obiekt usytuowany w przestrzeni."@pl , "Fountains were built already in ancient towns to help urban dwellers access potable water. Some fountains function as separate objects (e.g. a fountain in the middle of the square), others form part of various ornamental compositions in such areas as parks or castle / manor / palace complexes. They can be public or private. We also distinguish fountains built into buildings; such built-in fountains rather constitute part of buildings than independent spatial objects, even if the built-in fountain is facing passers-by."@en ; rdfs:isDefinedBy "a stand-alone structure from which water is pumped into the air"@en , "urządzenie nie będące częścią innego budynku, z którego tryska woda"@pl ; rdfs:label "fontanna wolnostojąca"@pl , "freestanding fountain"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a device from which water is supplied under pressure\"; #EncPWN: \"fountain [Italian fountain 'water-spray' , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Among others, these buildings were used for the long-term stabling of horses (for purposes of: breeding in agriculture and horse racing; economic use: horse-drawn trams, firefighting, town cleaning service, army, urban transport). Stables were also used to accommodate horses of travellers or visitors for short periods of time."@en , "Stajnie mogą służyć długoterminowemu trzymaniu grupy koni (hodowla: rolnictwo, wyścigi konne; gospodarcze: trwamwaje konne, straż pożarna, służba oczyszczania miasta, wojsko, transport miejski). Budynki te mogą również funkcjonować jako miejsce krótkoterminowego przetrzymywania koni w mieście (np. przez przyjeznych, podróżujacych)."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building where horses are kept"@en , "budynek, w którym trzymane są konie"@pl ; rdfs:label "stable"@en , "stajnia"@pl ; rdfs:seeAlso """#SJP_Doroszewski: \"a building, a room for horses (sometimes also for cattle)\" #EncPWN: \"a building designed to keep horses tethered or in stalls\" #CamDic: \"a building in which horses are kept\""""@en , """#SJP_Doroszewski: \"budynek, pomieszczenie dla koni (niekiedy też dla bydła)\" #EncPWN: \"budynek przeznaczony do utrzymywania koni na uwięzi lub w tzw. boksach\" #CamDic: \"a building in which horses are kept\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q214252"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Pferdestall"@de , "stabulum"@la , "écurie"@fr , "конюшня"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_4bd6e285-753f-459e-9b5b-1a1657291685 urbanonto:object_type_4bd6e285-753f-459e-9b5b-1a1657291685 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Knackeries are located on the outskirts of towns. In the pre-industrial period, the \"dead pits\" (where executioners or knackers would dump animal remains) were located right next to or at a town's execution site. Nowadays, animal burial grounds are situated within knackery premises."@en , "Znajdują się na obrzeżach miast. W okresie przedindustrialnym często doły rakarskie, w których kaci lub rakarze zakopywali szczątki zwierzęce, znajdowały się tuż przy miejskim miejscu straceń lub na nim samym. Współcześnie grzebowiska dla zwierząt znajdują się na terenie kompleksu rakarskiego."@pl ; rdfs:isDefinedBy "an establishment where stray and old animals are killed and their carcasses disposed of"@en , "zakład, w których zabija się bezpańskie i stare zwierzęta oraz utylizuje się ich truchła"@pl ; rdfs:label "knackery"@en , "rakarnia"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_Doroszewski: \"a facility where the knacker keeps or kills caught dogs; #Duden: \"die Abdeckerei - Arbeitsstätte des Abdeckers, der Abdeckerin; die Tierkörperbeseitigungsanstalt - Abdeckerei\"; #WikiDE: \"die Tierkörperbeseitigungsanstalt - die Anlagen zur Tierkörperverwertung bezeichnet, in denen Tierkörper, Tierkörperteile (Schlachtabfälle) und andere Erzeugnisse, deren unschädliche Beseitigung geboten war, beseitigt wurden\""@en , "#SJP_Doroszewski: \"zakład, gdzie rakarz przechowuje lub zabija złapane psy\"; #Duden: \"die Abdeckerei - Arbeitsstätte des Abdeckers, der Abdeckerin; die Tierkörperbeseitigungsanstalt - Abdeckerei\"; #WikiDE: \"die Tierkörperbeseitigungsanstalt - die Anlagen zur Tierkörperverwertung bezeichnet, in denen Tierkörper, Tierkörperteile (Schlachtabfälle) und andere Erzeugnisse, deren unschädliche Beseitigung geboten war, beseitigt wurden\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q47006425"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Abdeckerei"@de , "die Schinderei"@de , "die Tierkörperbeseitigungsanstalt"@de , "ecorcherie"@fr , "knacker's yard"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_4d5b12d9-19b6-4397-891e-c476ea81b139 urbanonto:object_type_4d5b12d9-19b6-4397-891e-c476ea81b139 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "In the Middle Ages and early modern era, a private (usually) museum was organised in residences. Separate public museum buildings appeared at the end of the 18th century (on the initiative of rulers or museum institutions), and among the important theorists in their planning in Central Europe was the German Karl Friedrich Schinkel, author of the Altes Museum in Berlin."@en , "W średniowieczu i czasach nowożytnych funkcję prywatnego (zazwyczaj) muzeum pełniły pomieszczenia rezydencji. Osobne publiczne gmachy muzealne pojawiły się w końcu XVIII w. (z inicjatywy władców lub instytucji muzealnych), a do ważnych teoretyków w dziedzinie ich planowania w Europie Środkowej należał Niemiec Karl Friedrich Schinkel, autor berlińskiego Altes Museum."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building intended to store a collection of works of art or other collections of man-made objects or objects derived from animate or inanimate resources of nature and suitable for displaying them to the public as part of permanent and temporary exhibitions"@en , "budynek przeznaczony na pomieszczenie zbiorów dzieł sztuki lub innych kolekcji przedmiotów wytworzonych przez człowieka lub pochodzących z ożywionych lub nieożywionych zasobów natury, a także przystosowany do ich ekspozycji dla zwiedzających w ramach stałych i czasowych wystaw"@pl ; rdfs:label "museum"@en , "muzeum"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"skład przedmiotów rzadkich pod względem sztuki, wyrobu, lub pamiątek historycznych\"; #SJP_1900-1927: \"2 t.: zbiór przedmiotów, mających wartość dla jakiejś nauki, sztuki, a. gałęzi przemysłu; gmach, w którym znajduje się ten zbiór\"; #SJP_1978: \"2 t.: instytucja gromadząca eksponaty z różnych dziedzin, np. z dziedziny kultury, sztuki, nauki, techniki w celu ich przechowania, konserwacji, naukowego opracowania i upowszechnienia; lokal, budynek mieszczący taką instytucję i eksponaty\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q33506"^^xsd:url ; skos:altLabel "Museum"@de , "galeria"@pl , "museum"@la , "musée"@fr , "panoptikum"@pl , "музей"@ru ; skos:hiddenLabel "gliptoteka"@pl , "pinakoteka"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_5083acfb-3f36-4587-83d3-6c27f1412381 urbanonto:object_type_5083acfb-3f36-4587-83d3-6c27f1412381 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_ef25d27e-e146-48ad-bd4b-8454ae28bb25 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_52 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_32815407-9ac8-488f-8414-cccae56e9913 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_6e66c5e3-4652-4ccf-a626-492169a1122b ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "An esplanade is an empty area, built up sparsely and mainly in timber buildings. Poor and small groups of trees and greens are possible. The esplanade appears around military facilities with a defensive function located in open terrain, next to a town, partly within its borders or around the town-fortress, its fortifications and bastions. It was often located on a hill, e.g. in Lviv or Przemyśl, where esplanade was limited to slopes of the hill."@en , "Esplanada to pusty teren, zabudowany rzadko i głównie w zabudowie drewnianej, możliwe luźne zadrzewienie. Esplanada pojawia się wokół obiektów wojskowych o funkcji obronnej ulokowanej w otwartym terenie, obok miasta, częściowo w jego granicach lub wokół miasta-twierdzy, jej fortyfikacji i bastionów. Często znajdowała się na wzniesieniu, np. we Lwowie i w Przemyślu, wówczas jej esplanada ograniczała się do zboczy wzgórza."@pl ; rdfs:isDefinedBy "an area where permanent brick development is forbidden, around a fortress, stronghold or citadel, encompassing a legally prescribed area within a specified distance of that military structure"@en , "teren objęty zakazem permanentnej zabudowy murowanej wokół fortecy, twierdzy lub cytadeli, obejmujący przepisany prawem obszar w określonej odległości od tego obiektu militarnego"@pl ; rdfs:label "esplanada forteczna"@pl , "esplanade"@en ; rdfs:seeAlso "#Orgelbrand_1861: \"miejsce wygładzone przed fortem / wszelka sztucznie wzniesiona płaszczyzna\"; #SJP: \"niezabudowana przestrzeń przed fortyfikacjami\"; "@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q88372"^^xsd:url ; skos:altLabel "Esplanade"@de , "Festungspromenade"@de , "esplanade"@fr , "przedmurze"@pl , "przedpole twierdzy"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_51b2b48a-fbcc-4adf-a0a9-fd90c2066bd7 urbanonto:object_type_51b2b48a-fbcc-4adf-a0a9-fd90c2066bd7 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "brama"@pl , "gate"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_55033dcd-e6fe-443f-b615-1ea420555c92 urbanonto:object_type_55033dcd-e6fe-443f-b615-1ea420555c92 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function18 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Kindergartens were not recorded as a state institution until 1918. Before 1918, orphanages and Froebel educational institutions operated rather as private or social/charitable organisations, and had to be paid for, which resulted in limited access to these facilities. Kindergartens did not have their own stand-alone quarters; they occupied parts of tenement houses."@en , "Przedszkole pojawiło się jako instytucja państwowa dopiero po 1918 r., wcześniej jako ochronka lub freblówka była raczej instytucją prywatną lub społeczną/dobroczynną, a dostęp do nich był najczęściej płatny, a więc ograniczony. Nie miały własnych oddzielnych siedzib, mieściły się w części kamienic czynszowych."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a care and educational facility for children not yet enrolled in school education"@en , "placówka opiekuńczo-wychowawcza przeznaczona dla dzieci nieobjętych jeszcze nauczaniem szkolnym"@pl ; rdfs:label "kindergarten"@en , "przedszkole"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1900-1927: \"5 t.: [przedszkolny]: 2) poprzedzający naukę szkolną; 3 t.: [ochrona]: 2e) przytułek dla dzieci; 1 t.: [Freblowski]: zgodny z systemem pedagogicznym Fröbla, urządzony podług tego systemu: Metoda, szkółka freblowska. Ogródek Freblowski \"; #SJP_1978: \"2 t.: [przedszkole]: zakład wychowawczy dla dzieci w wieku od trzech do siedmiu lat, w którym dzieci przebywają kilka godzin dziennie; stanowi wstępne ogniwo systemu oświatowego w PRL\""@pl , "#SJP_1900-1927: \"5 vol.: [pre-school]: 2) preceding school education; 3 vol.: [protection]: 2e) a shelter for children; 1 vol.: [Fröbel]: in line with Fröbel's pedagogical system, arranged according to this system: Method, Fröbel's school. Fröbel's garden \"; #SJP_1978: \"2 vol.: [kindergarten]: an educational facility for children aged three to seven, where children stay for several hours a day; it is an initial link in the educational system in the People's Republic of Poland.\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q126807/Q1741939"^^xsd:url ; skos:altLabel "Kindergarten"@de , "jardin d'enfants/garderie"@fr , "nursery"@en , "детский сад"@ru ; skos:hiddenLabel "żłobek"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_58008b80-aa5a-4cb2-bab0-0af4921f5ff7 urbanonto:object_type_58008b80-aa5a-4cb2-bab0-0af4921f5ff7 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Casinos often occupy parts of larger leisure and entertainment complexes near hotels and restaurants."@en , "Często występują jako element większego kompleksu służącego wypoczynkowi i rozrywce w pobliżu hoteli i restauracji."@pl ; rdfs:isDefinedBy ""@en , "miejsce, w którym prowadzone są gdy hazadrowe"@pl ; rdfs:label "casino"@en , "kasyno"@pl ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"1. «lokal rozrywkowy przeznaczony do gier hazardowych» 2. «lokal pełniący funkcję klubu i stołówki dla pewnego kręgu osób»\" #EncPWN: \"dom, lokal, w którym oficjalnie są organizowane i uprawiane gry hazardowe (m.in. gry karciane, w kości, ruletka, automaty do gier hazardowych)\" #SJP_Doroszewski: \"1. rodzaj klubu, resursy, lokal zamkniętych zebrań towarzystkich; 2. dom gry, lokal, w którym odbywa się gra hazadrowa\""""@pl , """#SJP: \"1.« entertainment premises intended for gambling games »2.« premises serving as a club and canteen for a certain group of people »\" #EncPWN: \"house, premises where gambling games are officially organized and practiced (including card games, dice games, roulette, slot machines)\" #SJP_Doroszewski: \"1. type of club, resources, premises for closed social meetings; 2. game house, premises where a gambling game takes place\""""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q133215"^^xsd:url ; skos:altLabel "aleatorium"@la , "casino"@fr , "das Casino"@de , "dom gry"@pl , "salon gry"@pl , "казино"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_59e9a63d-a1e6-43ef-bfcf-ed895159b97a urbanonto:object_type_59e9a63d-a1e6-43ef-bfcf-ed895159b97a rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Episcopal residences were created, among others, in the seats of bishoprics and in the estates of a given bishopric. Some residences occupied historical buildings (episcopal palaces). At presence, some episcopal residences perform other functions and do not constitute church property (e.g. the Palace of Cracow Bishops in Kielce is now the seat of the National Museum in Kielce)."@en , "Rezydencje biskupie powstawały między innymi w siedzibach biskupstw oraz w dobrach należących do danego biskupstwa. Same rezydencje mogą współcześnie znajdować się w obiektach zabytkowych (pałace biskupie). Część z nich może obecnie pełnić inne funkcje i nie stanowić własności kościelnej (np. Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach będący siedzibą Muzeum Narodowego w Kielcach)."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a representative building which is the official seat of a bishop or archbishop"@en , "reprezentacyjny budynek będący siedzibą biskupa lub arcybiskupa"@pl ; rdfs:label "episcopal residence"@en , "rezydencja biskupia"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"residence - a representative episcopal, royal, princely, grand residence, built in the countryside or in a city. It can be a single building (castle, palace) or a group of buildings (in combination with farm buildings, a park with pavilions, etc.). summer, winter and all year-round residences\"; #SJP: \"residence - a structure or a group of buildings constituting a representative seat\"; #SJP_Doroszewski: \"residence - 1. a representative seat of a state dignitary, king, magnate, etc., a palace with the surrounding buildings and a park, 2. place of permanent residence, residence of the head of state, as well as another state or church dignitary, 3. cult. in canon law: compulsory stay in the place of an ecclesiastical office for the personal fulfillment of the duties related to it, 4.a) permanent residence,, to be settled in residence - to live, to live with someone permanently as a dependent resident hosts, b) headquarters of the order, monks' dwelling, monastery \"; #EncPWN: \"residence - a representative seat; this term is used to describe a single building (castle, city palace) or a complex of buildings (palace with outbuildings, park, farm buildings); for example, a royal, bishop, family residence, city residence ,a country or summer residence\""@en , "#WikiPL: \"rezydencja - reprezentacyjna siedziba biskupia, królewska, książęca, wielkopańska, zbudowana na wsi lub w mieście. Może być pojedynczym budynkiem (zamkiem, pałacem) lub zespołem budynków (w połączeniu z zabudowaniami gospodarczymi, parkiem z pawilonami itp.). Rozróżnia się rezydencje letnie, zimowe i całoroczne\"; #SJP: \"rezydencja - budowla lub zespół budowli stanowiące siedzibę o charakterze reprezentacyjnym\"; #SJP_Doroszewski: \"rezydencja - 1. reprezentacyjna siedziba jakiegoś dostojnika państwowego, króla, magnata itp., pałac wraz z otaczającymi go budynkami i parkiem, 2. miejsce stałego pobytu, zamieszkania głowy państwa, a także innego dostojnika państwowego lub kościelnego, 3. kult. w prawie kanonicznym: obowiązkowe przebywanie w miejscu urzędu kościelnego dla osobistego pełnienia związanych z nim powinności, 4. a) stałe przebywanie, mieszkanie gdzie, rezydowanie, fraz. być osiąść na rezydencji - mieszkać, zamieszkać u kogoś na stałe jako rezydent będący na utrzymaniu gospodarzy, b) siedziba zakonu, mieszkanie zakonników, klasztor\"; #EncPWN: \"rezydencja - siedziba o charakterze reprezentacyjnym; terminem tym określa się pojedynczą budowlę (zamek, pałac miejski) albo zespół budynków (pałac wraz z oficynami, parkiem, zabudowaniami gospodarczymi); rozróżnia się np. rezydencję królewską, biskupią, rodową, miejską, wiejską, letnią\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q15788778"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Bischofsresidenz"@de , "domus episcopi"@la , "episcopal palace"@en , "palais épiscopal"@fr , "pałac biskupi"@pl , "резиденция епископа"@ru ; skos:hiddenLabel "kuria metropolitalna"@pl , "rezydencja ambasadora"@pl , "rezydencja królewska"@pl , "rezydencja prezydencka"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_5b9cd873-3972-4aa9-9e76-51e6dab898bf urbanonto:object_type_5b9cd873-3972-4aa9-9e76-51e6dab898bf rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "An event hall differs from a stadium in that it is a building, not a structure - i.e. it has both foundations and a roof. Event hall buildings provide seats for spectators, as well as space for performances and sport competitions."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building which hosts major cultural and sport events"@en , "budynek przeznaczony do organizacji dużych wydarzeń kulturalnych i sportowych"@pl ; rdfs:label "event hall"@en , "hala widowiskowa"@pl ; rdfs:seeAlso "#NIK: \"A building with a compact structure. It contains a room (hall) with places for spectators (auditorium), an area where sports competitions (e.g. a pitch), artistic performances, etc. are held. Cloakrooms, showers and other rooms related to the function performed by the building are placed amphitheaterally\""@en , "#NIK: \"Budynek o zwartej formie konstrukcyjnej. Zawiera w sobie pomieszczenie (halę), w którym umieszczone są miejsca dla widzów (widownię), powierzchnia, na której odbywają się zawody sportowe (np. boisko), występy artystyczne itp. Najczęściej pod widownią ustawioną amfiteatralnie umieszcza się szatnie, natryski i inne pomieszczenia związane z pełnioną przez budynek funkcją\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q18674739"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Veranstaltungshalle"@de , "event venue"@en , "salle de spectacle"@fr , "зрительно-спортивный зал"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_5d4c1dcf-d7d4-441c-a931-7503ae4b43eb urbanonto:object_type_5d4c1dcf-d7d4-441c-a931-7503ae4b43eb rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Operas were staged in various, sometimes very simple structures, first in Renaissance Italy, where the art form originated. In modern times, operas were usually staged in the same premises as theatre performances. In the nineteenth century, the largest and wealthiest cities could afford to build separate opera houses. They testified to the city's status and therefore had extremely decorated facades."@en , "Wystawianiu oper służyły różne, nieraz prowizoryczne budynki wpierw w renesansowych Włoszech, z których pochodzi ten rodzaj sztuki. W czasach nowożytnych opery wystawiane były najczęściej w tych samych pomieszczeniach, co przedstawienia teatralne. W dziewiętnastym wieku największe i najbogatsze miasta stać było na stawianie odrębnych budynków operowych. Świadczyły o statusie miasta, dlatego też miały wyjątkowo ozdobne fasady."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building with one or more stages, backstage facilities and seats for the audience under one roof where the public gathers to watch opera performances"@en , "budynek, w którym publiczność gromadzi się w celu oglądania spektakli operowych, który pod jednym dachem mieści jedną lub kilka scen, zaplecze oraz miejsca dla widowni"@pl ; rdfs:label "opera"@pl , "opera house"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"teatr, na którym grają opery\"; #SJP_1900-1927: \"3 t.: 2) przedstawienie w teatrze dramatu, w którym akcję ilustruje muzyka i śpiew, to jest w którym aktorowie nie mówią, lecz śpiewają; 3) teatr, w którym przedstawiają opery\"; #SJP_1978: \"2 t.: 1) sceniczny dramat muzyczny, złożony z partii wokalnych, instrumentalnych, wstawek baletowych i niekiedy partii mówionych, wykonywany przez śpiewaków, tancerzy i orkiestrę; 4) pot. gmach, w którym się odbywają takie przedstawienia\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q153562"^^xsd:url ; skos:altLabel "Opernhaus"@de , "opera"@la , "opéra"@fr , "оперный театр"@ru ; skos:hiddenLabel "cyrk"@pl , "kino"@pl , "scena"@pl , "teatr"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_5dfec8a3-84f9-4aac-b687-1cbd030f4dbb urbanonto:object_type_5dfec8a3-84f9-4aac-b687-1cbd030f4dbb rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Literature of the field presents suburbia as urban centres which existed before the breakthrough to chartered towns or as urban centrs which went on to become the first chartered communes; after being granted a foundation charter, these urban areas usually disappeared or ceased being important."@en , "Podgrodzia są przedstawiane w literaturze przedmiotu jako ośrodki miejskie przed przełomem lokacyjnym lub jako jako podstawa funkcjonowania wczesnych gmin lokacyjnych; zazwyczaj traciły na znaczeniu lub zanikały po lokacji."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a settlement dependent on a neighbouring fortified settlement (gord) due to its function (suburbia satisfied the needs of gord dwellers) and spatial layout (suburbia were adjacent to gords), but located outside gord borders and not forming part of a given stronghold"@en , "osada zależna od grodu funkcjonalnie (zaspokajała potrzeby mieszkańców grodu) i przestrzennie (przylegała do niego), ale będąca poza jego granicą i nie wchodząca w skład grodu"@pl ; rdfs:label "podgrodzie"@pl , "suburbium"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_5e55b798-5e07-470b-bab7-b84e718a5baa urbanonto:object_type_5e55b798-5e07-470b-bab7-b84e718a5baa rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "boisko"@pl , "pitch"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_5ec5f208-d56f-421c-9e83-93776dd0119e urbanonto:object_type_5ec5f208-d56f-421c-9e83-93776dd0119e rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Definiowana tu rzeka stanowi część sieci wodnej, ma charakter liniowy i zachowuje ciągłość przepływając np. przez zbiornik zaporowy lub na odcinku krytym. Należy ją odróżnić od pokrycia terenu wodą płynącą i od drogi wodnej, będącej częścią sieci komunikacyjnej."@pl , "We define \"river\" as a linear section of the natural water system which continues to flow, even through dammed valleys and subterranean sections. \"Rivers\" should not be confused with \"flowing surface waters\" (a broader term) or \"waterways\" (the latter forms part of a transport network)."@en ; rdfs:isDefinedBy "a large, natural watercourse flowing on the Earth's surface"@en , "duży, naturalny, powierzchniowy ciek wodny"@pl ; rdfs:label "river"@en , "rzeka"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q4022"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Fluss"@de , "fluvius"@la . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_5f621828-99bb-4747-99d6-6242dcb669fb urbanonto:object_type_5f621828-99bb-4747-99d6-6242dcb669fb rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function31 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_403 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function34 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Rogatki pojawiają się jako punkty kontrolne przy wjazdach do miast od XVIII w. zastępując w tej roli bramy miejskie. Ze względu na położenie na granicy miasta mogą służyć do określenia zasięgu danego ośrodka."@pl , "Toll houses were used as checkpoints for travellers entering towns since the eighteenth century, and replaced town gates. As toll houses were located at urban borders, they marked the start/end of a given urban settlement."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building sited on an urban border where tolls were collected, and police and sanitary supervision was exercised"@en , "budynek na granicy miasta w którym pobierano opłaty, sprawowano kontrolę policyjną, a także sanitarną"@pl ; rdfs:label "rogatka"@pl , "toll house"@en ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"Rogatka – mały budynek, parterowy albo dwukondygnacyjny stawiany przy głównym trakcie komunikacyjnym prowadzącym do miasta. Był siedzibą miejskich władz skarbowych, których zadaniem było pobieranie opłat celnych i drogowych. Rogatki budowano na granicy miasta, stawiane były parami, po obu stronach drogi. Pomiędzy nimi ustawiano zamykającą przejście ruchomą barierę. Budowanie rogatek rozpoczęto w drugiej połowie XVIII wieku, czyli w okresie większej, wychodzącej poza dawniejsze bramy miejskie, rozbudowy miast. W Polsce klasycystyczne budynki rogatek zachowały się m.in. w Kaliszu (rogatka wrocławska), Płocku i Warszawie (rogatki Grochowskie i Mokotowskie). Współcześnie określenia rogatki miasta używa się także do określenia miejsca na granicy miejscowości przy drodze, nawet gdy nie ustawia się tu żadnych punktów pobierania opłat ani kontrolnych\"; #SJP: \"rogatka – 1. niewielki budynek na granicy miasta, gdzie dawniej mieścił się posterunek miejski i gdzie pobierano opłaty wjazdowe, 2. zapora drogowa\"; #SJP_Doroszewski: \"rogatka – granica miasta u wylotu głównych arterii; budynek, brama, szlaban itp. na granicy miasta; pobierano tu dawniej opłaty wjazdowe\"; #EncPWN: \"rogatka, XVIII–XIX w. posterunek pełniący funkcje celno-policyjne, mieszczący się w niewielkim, parterowym lub piętrowym budynku usytuowanym na granicach większych miast u wylotu głównej arterii, przy komorach granicznych i niektórych mostach; rogatki pojawiły się, gdy dawne bramy miejskie zostały wchłonięte przez rozszerzającą się zabudowę miast; zwykle wznoszono je parami po obu stronach drogi; w XIX wieku rogatki instalowano w miastach otoczonych budowanymi wówczas okopami granicznymi; składały się one z ruchomej bariery i 1–2 domów rogatkowych, przy których pobierano opłaty od przewożonych artykułów spożywczych i podatek na konserwację dróg, sprawowano kontrolę policyjną, a w razie potrzeby — sanitarną\""@pl , "#WikiPL: \"Toll house - a small, one-storey or two-storey building, erected at the main communication route leading to the city. It was the seat of the municipal tax authorities, whose task was to collect customs and road fees. Toll-gates were built on the city border; they were placed in pairs on both sides of the road.A movable barrier, closing the passage, was placed between them. The construction of the toll houses began in the second half of the 18th century, i.e. during the larger expansion of cities, going beyond the former city gates. In Poland, the classical buildings of toll houses have survived, among others in Kalisz (Wrocław toll house), Płock and Warsaw (Grochów and Mokotów toll houses). Nowadays, the term city toll house is also used to define a place on the border of towns next to the road, even if no toll collection or control points are set up here \"; #SJP: \"toll house - 1. a small building on the city border, where the municipal police station used to be located and where entry fees were collected, 2. road barrier\";"@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q7814332"^^xsd:url ; skos:altLabel "poste de péage"@fr , "toll gate house"@en , "toll house"@en , "tollgate"@en , "tollhouse"@en , "застава"@ru ; skos:hiddenLabel "brama miejska"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_606bc22a-6984-4aff-b96c-c20f19408004 urbanonto:object_type_606bc22a-6984-4aff-b96c-c20f19408004 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Barracks were located in town centers, within fortresses, but in the nineteenth century saw a new trend: building entire \"towns\" for the military on town outskirts, yet always close to important transport routes. Barracks may have had a beneficial effect on the economic standing of small towns."@en , "Koszary były lokowane w centrach miast, w tym w obrębie fortec, ale w XIX w. nastąpiła tendencja do stawiania całych \"miasteczek\" koszarowych dla wojska na peryferiach miast, zawsze jednak blisko ważnych dróg komunikacyjnych. Ich istnienie mogło być korzystne dla gospodarki małych miasteczek."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a group of buildings used as housing for in-service soldiers"@en , "grupa budynków służących za mieszkania żołnierzy pełniących służbę wojskową"@pl ; rdfs:label "barracks"@en , "koszary"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"[koszara] 3) w lm. Domy osobne na mieszkanie dla żołnierzy przeznaczone, kazarmy\"; #SJP_1900-1927: \"2 t.: [koszary, kazarnie, kazernie, kazerny, kasarnia, kosarnia, kazarmy, kasiary] domy oddzielne, przeznaczone na mieszkanie dla wojska\"; #SJP_1978: \"1 t.: [koszara:] budynek lub zespół budynków przeznaczonych na kwatery dla żołnierzy w czasie pełnienia służby wojskowej lub w czasie ćwiczeń\""@pl , "#SJP_1861: \"[the barracks] 3) in lm. Separate houses for housing for soldiers, shelters\"; # SJP_1900-1927: \"2 vol.: [Polish: koszary, kazarnie, kazernie, kazerny, kasarnia, kosarnia, kazarmy, kasiary] separate houses, intended as housing for the army\"; #SJP_1978: \"1 vol.: [barracks:] a building or complex of buildings intended for quarters for soldiers during military service or exercises\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q131263"^^xsd:url ; skos:altLabel "Kasernenkomplex"@de , "baraki wojskowe"@pl , "barrack complex"@en , "castra"@la , "ensemble de casernes"@fr , "kazarmy"@pl , "казарменный комплекс"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_6076fcc5-3de4-4034-95e7-b582bb684634 urbanonto:object_type_6076fcc5-3de4-4034-95e7-b582bb684634 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_103 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_23aeb250-4d72-42b1-b9a0-3e387f676563 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_c95a340c-2e28-4ca9-8f13-5349a1b4c46b ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_1f7aca78-5242-408b-add8-7d5438a1fefc ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Abbeys are monastic complexes which serve specific religious orders, mainly the Benedictine Order and Cistercians. Abbeys were established in different settlement types, also in urban areas and their vicinity (e.g. the Benedictine Abbey in Płock)."@en , "Opactwa są zespołami klasztornymi związanymi z działalnością konkretnych zakonów, w tym przede wszytskim z zakonem benedyktynów, a także cystersów. Zakładane były w różnych typach osad, także w miastach lub ich pobliżu (np. opactwo benedyktynów w Płocku)."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a type of Christian monastery managed by an abbot or an abbess; an abbey provides a complex of buildings such as a church, a monastery and other buildings and structures, including fortifications"@en , "rodzaj chrześcijańskiego zespołu klasztornego zarządzanego przez opata lub przez ksieni, w skład którego wchodzą znajdujące się na jego terenie kościół, klasztor oraz inne budynki i budowle, w tym fortyfikacje"@pl ; rdfs:label "abbey"@en , "opactwo"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"abbey - Catholic monastery and monastic property under the administration of an abbot\"; #SJP_Doroszewski: \"abbey - monastery and monastic property under the administration of an abbot\"; #EncPWN: \"abbey [Latin abbatia], a monastery of monks (Benedictines, Cistercians, Trappists) or regular canons, under the authority of an abbot, usually with a large number of monks (no fewer than 12), leading a common life; some abbeys excluded from episcopal jurisdiction along with the territories they are subject to, form the so-called nullia abbey; the oldest Benedictine abbey on Monte Cassino was established in the 6th century; in Poland since the 11th century; the richest abbeys with landed estates from the 16th century were granted by Polish kings as an endowment to bishops and secular priests - commandant abbots; the so-called Wschowa concordat of 1737 divided the estates of abbots and abbeys; in the 19th century the dissolution of Polish abbeys took place; they were partially restored after 1918 (Tyniec, Wąchock); also a complex of monastery buildings (church, proper monastery, farm buildings and buildings for servants), often fortified (Sulejów)\""@en , "#SJP: \"opactwo - klasztor katolicki i dobra klasztorne pod zarządem opata\"; #SJP_Doroszewski: \"opactwo - klasztor i dobra klasztorne pod zarządem opata\"; #EncPWN: \"opactwo [łac. abbatia], klasztor mnichów (benedyktynów, cystersów, trapistów) lub kanoników regularnych, pozostający pod władzą opata, zazwyczaj o dużej liczbie zakonników (nie mniej niż 12), prowadzących wspólne życie; część opactw wyłączona spod jurysdykcji biskupiej wraz z podlegającymi im terytoriami tworzy tzw. opactwa nullia; najstarsze opactwo benedyktyńskie na Monte Cassino powstało w VI w.; w Polsce od XI w.; najbogatsze opactwa wraz z dobrami ziemskimi od XVI w. były nadawane przez królów pol. jako uposażenie biskupom i księżom świeckim — opatom komendatoryjnym; tzw. konkordat wschowski 1737 rozdzielił dobra opatów i opactw; w XIX w. kasata opactw pol., częściowo przywróconych po 1918 (Tyniec, Wąchock); także zespół budynków klasztornych (kościół, klasztor właściwy, zabudowania gosp. i dla służby), często ufortyfikowany (Sulejów)\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q160742"^^xsd:url ; skos:altLabel "abbatia"@la , "abbaye"@fr , "die Abtei"@de , "аббатство"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_60a698e6-6a31-4bdd-bf9c-1aaa277d8f33 urbanonto:object_type_60a698e6-6a31-4bdd-bf9c-1aaa277d8f33 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "plac zabaw"@pl , "playground"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_632d5c8c-f305-4cbe-996d-ad321c2b09ec urbanonto:object_type_632d5c8c-f305-4cbe-996d-ad321c2b09ec rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_a333898b-73f1-4ba7-8078-e34e35019f60 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Much like boat crossings, ferry crossings make it possible to travel between urban areas sitting on the shores of watercourses and water bodies; a ferry crossing also enables intra-municipal transportation (traverse sailing between opposite shores and parallel sailing along the same shore). Ferry crossings usually link land transportation routes."@en , "Przeprawa promowa, tak jak przeprawa łodziami, pozwala na podróż do lub z miasta znajdującego się na brzegu cieku lub zbiornika wodnego, a także komunikacji wewnątrz miasta (między przeciwnymi brzegami, tak zwana żegluga poprzeczna, lub między przystaiami znajdującymi się na tym samym brzegu). Przeprawy promowe zwykle stanowią uzupełnienie lądowych ciągów komunikacyjnych"@pl ; rdfs:isDefinedBy "permanent loading and unloading points on the banks of a watercourse or water body connected by a ferry traffic lane used for the regular transportation of people and goods, and by other means of transport"@en , "stałe pukty załadunku i wyładunku znajdujące się na brzegach cieku lub zbiornika wodnego między którymi odbywa się regularny transport ludzi, towarów i innych środków transportu za pomocą promu"@pl ; rdfs:label "ferry crossing"@en , "przeprawa promowa"@pl ; rdfs:seeAlso "#BDOT10K: \"p. 171, the ferry crossing - Pr, the ferry crossing is part of the communication route connecting the banks of the river, canal, or water reservoir with a ferry\"; #WikiPL: \"ferry crossing - a way of moving people, cars, trains and cargo by means of floating devices (ferries) between fixed points of loading and unloading\""@en , "#BDOT10K: \"s. 171, przeprawa promowa - Pr, przeprawa promowa jest częścią szlaku komunikacyjnego łączącego brzegi rzeki, kanału, lub zbiornika wodnego za pomocą promu\"; #WikiPL: \"przeprawa promowa – sposób przemieszczania ludzi, samochodów, pociągów i ładunków za pomocą urządzeń pływających (promów) pomiędzy stałymi punktami załadunku i wyładunku\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q18984099"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Fährverbindung"@de , "ferry route"@en , "ligne ferry"@fr , "przewóz promem"@pl , "tramwaj wodny"@pl , "паромное сообщение"@ru ; skos:hiddenLabel "bród"@pl , "most"@pl , "przeprawa łodziami"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_65810a6e-2526-4cc8-9a2d-c733569c228a urbanonto:object_type_65810a6e-2526-4cc8-9a2d-c733569c228a rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Baza eksploatacyjna znajduje się tam, gdzie siedzibę mają firmy i zakłady świadczące usługi transportowe samochodami ciężarowymi i/lub dostawczymi."@pl , "Operating bases can be found wherever transport businesses and facilities using heavy goods and/or delivery vehicles are based."@en ; rdfs:isDefinedBy "a designated vehicle parking, repair and maintenance space, used also for loading, unloading and reloading vehicles"@en , "wyznaczony obszar postoju, naprawy i konserwacji pojazdów oraz załadunku, rozładunku i przeładunku"@pl ; rdfs:label "baza eksploatacyjna"@pl , "operating base"@en ; rdfs:seeAlso "#BDOT10k: \"p. 154: A set of rooms and devices for the storage and servicing of public transport vehicles (trams, buses) - depot, or motor vehicles for the transport of goods - transport base\"; #ActLaw_2013_transport: \"item 567, p. 1: operating base - a place equipped with appropriate technical equipment and technical devices enabling transport activities to be carried out in an organized and continuous manner, which includes at least one of the following elements: parking place, loading place , unloading or joining loads, vehicle maintenance or repair site\"; #WikiPL: \"Operating base - a place equipped with appropriate technical equipment and technical devices enabling transport activities, which includes at least one of the following elements: parking place, place of loading, unloading or connecting loads, place of maintenance or repair of vehicles\""@en , "#BDOT10k: \"s. 154: Zespół pomieszczeń i urządzeń, służących do przechowywania i obsługi pojazdów komunikacji miejskiej (tramwajów, autobusów) - zajezdnia, lub pojazdó samochodowych służących do transportu towarów - baza transportowa\"; #ActLaw_2013_transport: \"poz. 567, s. 1: baza eksploatacyjna – miejsce wyposażone w odpowiedni sprzęt techniczny i urządzenia techniczne umożliwiające prowadzenie działalności transportowej w sposób zorganizowany i ciągły, w skład której wchodzi co najmniej jeden z następujących elementów: miejsce postojowe, miejsce załadunku, rozładunku lub łączenia ładunków, miejsce konserwacji lub naprawy pojazdów\"; #WikiPL: \"Baza eksploatacyjna – miejsce wyposażone w odpowiedni sprzęt techniczny i urządzenia techniczne umożliwiające prowadzenie działalności transportowej, w skład której wchodzi co najmniej jeden z następujących elementów: miejsce postojowe, miejsce załadunku, rozładunku lub łączenia ładunków, miejsce konserwacji lub naprawy pojazdów\""@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_67c791d9-5864-4b3b-89e5-ee80389ab761 urbanonto:object_type_67c791d9-5864-4b3b-89e5-ee80389ab761 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Research facilities had their heyday in the seventeenth century."@en , "Rozkwit placówek naukowych nastąpił w XVII wieku. "@pl ; rdfs:isDefinedBy "an institution where scientific research is done"@en , "instytucja, w której prowadzone są badania naukowe"@pl ; rdfs:label "placówka badawcza"@pl , "research facility"@en ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"an institution conducting continuous research or development work\""@en , "#WikiPL: \"instytucja prowadząca w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q31855"^^xsd:url ; skos:altLabel "Forschungseinrichtung"@de , "institut de recherche"@fr , "placówka naukowa"@pl , "research institute"@en , "studium"@la , "научно-исследовательский институт"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_697a8778-030b-4d2e-9b4c-27041e61661c urbanonto:object_type_697a8778-030b-4d2e-9b4c-27041e61661c rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Kapliczki występują zarówno w przestrzeni miejskiej, jak i wiejskiej. Początkowo chyba głównie poza głównym centrum miejskim, w miarę rozwoju przestrzennego miasta znajdują się w przestrzeni miejskiej."@pl , "Wayside shrines can be found in both urban and rural areas. Initially, wayside shrines were most probably placed mainly outside urban centres. As towns grow outwards, wayside shrines make their way into urban space."@en ; rdfs:isDefinedBy "a religious image in small shelter (building) placed by a road or at crossroads"@en , "niewielka budowla religijna z wizerunkiem świętego, stawiana przy drogach lub na rozstajach dróg"@pl ; rdfs:label "kapliczka"@pl , "wayside shrine"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a small house with a statue of a saint or a picture inside, placed by roads or hung on trees\"; #SJP_Doroszewski: \"a small building, usually placed next to roads or a box, suspended on trees, with pictures or figures of saints\"; #WikiPL: \"a small cult building, erected by roads or crossroads for votive, thanksgiving, ritual purposes, etc., in the simplest form a wooden box with a painting or sculpture - a saint of Jesus, Mother of God or saint, suspended on a tree or a pole. wooden or brick architectural form, sometimes a small chapel. ; #WikiDE: \"Ein Heiligenhäuschen ist ein religiöses Kleinbauwerk zum Schutz einer darin aufgestellten Heiligenfigur oder eines Heiligenbildes. Die Häuschen stehen an Straßen und Wegen, in freier Landschaft oder mitten im Ort. Man findet sie häufig an Wallfahrts- und Prozessionswegen, regional werden sie auch Prozessionshäuschen, Altar- oder Andachtshäuschen oder Kapellenbildstöcke genannt und zu den Bildstöcken gezählt\"; #WikiDE: \"Ein Bildstock, in Hessen als Heiligenstock, in Österreich und Bayern auch als Marterl oder Marter, Materle, Materla, Wegstock oder Kreuz bezeichnet, in der Schweiz als Helgenstöckli, ist als religiöses Kleindenkmal ein meist an Wegen stehender Pfeiler aus Holz oder Stein, der ein skulpturales oder gemaltes Votiv- oder Andachtsbild (meist das Abbild eines Heiligen, einer Szene mit Heiligen oder des gekreuzigten Christus) trägt\""@en , "#SJP: \"mały domek z figurą świętego lub obrazem wewnątrz, stawiany przy drogach lub zawieszany na drzewach\"; #SJP_Doroszewski: \"mały budynek, stawiany zwykle przy drogach lub skrzyneczka, zawieszona na drzewach, z obrazami czy figurami świętych\"; #WikiPL: \"niewielka budowla kultowa, wznoszona przy drogach lub rozdrożach w celach wotywnych, dziękczynnych, obrzędowych itp., w najprostszej formie drewniana skrzynka z obrazem lub rzeźbą – świątkiem Jezusa, Matki Bożej lub świętego zawieszona na drzewie lub słupie. W formie rozbudowanej niewielka forma architektoniczna drewniana lub murowana, czasami mała kaplica\"; #WikiDE: \"Ein Heiligenhäuschen ist ein religiöses Kleinbauwerk zum Schutz einer darin aufgestellten Heiligenfigur oder eines Heiligenbildes. Die Häuschen stehen an Straßen und Wegen, in freier Landschaft oder mitten im Ort. Man findet sie häufig an Wallfahrts- und Prozessionswegen, regional werden sie auch Prozessionshäuschen, Altar- oder Andachtshäuschen oder Kapellenbildstöcke gent und zu den Bildstöcken gezählt\"; #WikiDE: \"Ein Bildstock, in Hessen als Heiligenstock, in Österreich und Bayern auch als Marterl oder Marter, Materle, Materla, Wegstock oder Kreuz bezeichnet, in der Schweiz als Helgenstöckli, ist als religiöses Kleindenkmal ein meist an Wegen stehender Pfeiler aus Holz oder Stein, der ein skulpturales oder gemaltes Votiv- oder Andachtsbild (meist das Abbild eines Heiligen, einer Szene mit Heiligen oder des gekreuzigten Christus) trägt\""@pl ; skos:altLabel "das Heiligenhäuschen"@de , "der Bildstock"@de , "roadside shrine"@en ; skos:hiddenLabel "shrine"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_69b23a38-e994-4b30-bf29-a685aeef3154 urbanonto:object_type_69b23a38-e994-4b30-bf29-a685aeef3154 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function23 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function24 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function31 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Altany w miastach pojawiły się wraz z rozbudowanymi założeniami ogrodowymi i parkowymi, położonymi na przykład przy pałacach, które od XVIII w. zaczęły być również publicznie dostępne."@pl , "Urban gazebos accompanied the expansion of urban gardens and parks near e.g. palaces; starting from the eighteenth century, these gardens were gradually opened to the public."@en ; rdfs:isDefinedBy "a structure placed in gardens and parks to provide shelter from the sun and a place to rest"@en , "budowla stawiana w ogrodach lub parkach mająca zapewnić ochronę przed słońcem i miejsce do odpoczynku"@pl ; rdfs:label "altana"@pl , "gazebo"@en ; rdfs:seeAlso "#BDOT10K: \"p. 168, a shelter or a gazebo - Wal, A structure consisting of a roof structure supported on poles or a glass roof structure over the hall or courtyard of a residential house\"; #WikiPL: \"arbor (cool-provider, shade-provider - a light structure, often openwork, placed in the garden, often decorative; also a small square shaded by a circle of trees. Its purpose is to protect against rain and sun. A place for meetings and rest. Often placed in beauty spots. Gazebos were often given a rich and decorative architectural form In the 16th-18th centuries; brick arbors were built on a rectangular or polygonal plan, open or closed, covered with a tented or domed roof supported by richly decorated columns. In the 19th and 20th centuries, arbors were built in landscaped gardens in the form of pagodas, ancient temples, Gothic chapels or country cottages. Currently, arbors include also built-up structures, summer houses in a garden or on a plot, in their structures modeled on rural huts, often with spacious terraces and basements Currently in Poland, according to the construction law, arbors located on family allotment gardens with a building area measured along the contour of external walls up to 35 m2 and up to 5 m high with steep gable roofs and up to 4 m with a different roof shape (the height of the gazebo is measured from the ground level to the highest point of the roof) do not require a building permit but on the basis of Art. 30 sec. 1, point 1, require notification to the competent poviat (county) starosty or city office with poviat (county) rights. The Supreme Administrative Court in the judgment of 9 January 2014 (reference number II OSK 1875/12) indicated the lack of a legal definition of the arbor. In the judgment, he used the definition taken from the Wikipedia entry and the dictionary of the Polish language. Members of the Polish Allotment Association submitted to the Sejm a civic draft act amending the Construction Law Act and certain other acts. The intention of the applicants was to remove a loophole in the law which would allow for a mass order to demolish arbors. On February 6, 2015, the Sejm passed the act, and on March 5, 2015, it was considered by the Senate. On April 2, the act was signed by the President of the Republic of Poland. It was announced on April 15, 2015 and entered into force on April 30, 2015. The Act introduced a new definition of an allotment arbor to the Act of December 13, 2013 on family allotments. According to the definition, it is a free-standing recreation and leisure building or other construction object fulfilling such a function, located on the plot in a family allotment garden, with a development area of ​​up to 35 m2 and a height of up to 5 m with steep roofs and up to 4 m with flat roofs, however, the building area does not include the terrace, porch or porch, provided that their total area does not exceed 12 m²\"; #SJP: \"arbor - a small garden structure, usually wooden with openwork walls\"; #SJP_Doroszewski:\" arbor - 1 . a light, airy building in gardens and parks, often planted with climbing plants, 2. glazed annex in which photographic photos are taken\"; #EncPWN: \"arbor [Italian], garden structure of light construction, often with openwork walls, planted with climbing plants; protection against the sun, rain\""@en , "#BDOT10K: \"s. 168, wiata lub altana - Wal, Budowla składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach lub przeszklona konstrukcja dachowa nad sienią lub dziedzińcem domu mieszkalnego\"; #WikiPL: \"altana (chłodnik, ciennik) – lekka budowla, często ażurowa, stawiana w ogrodzie, często ozdobna, również niewielki plac zacieniony przez krąg drzew. Ma za zadanie chronić przed deszczem i słońcem. Miejsce spotkań i odpoczynku. Często stawiana w punktach widokowych lub jako akcent na zakończeniu osi kompozycyjnych ogrodu. Altanom nadawano często bogatą i ozdobną formę architektoniczną. W XVI-XVIII wieku budowano altany murowane na planie prostokąta lub wieloboku, otwarte lub zamknięte, pokryte dachem namiotowym lub kopulastym wspartym na bogato dekorowanych kolumnach. W XVIII i XIX wieku budowano altany w ogrodach krajobrazowych w formie pagód, świątyń antycznych, gotyckich kaplic, czy wiejskich chat. Obecnie za altanę uważane są również konstrukcje zabudowane, letnie domki w ogródku czy na działce, w swoich konstrukcjach wzorowane na wiejskich chatach, często z obszernymi tarasami i podpiwniczone. Obecnie w Polsce według prawa budowlanego, altany zlokalizowane na obszarach rodzinnych ogrodów działkowych o powierzchni zabudowy mierzoną po obrysie ścian zewnętrznych do 35 m² oraz o wysokości do 5 m przy dachach dwuspadowych stromych i do 4 m przy innym kształcie dachu (wysokość altany mierzy się od poziomu gruntu do najwyższego punktu dachu) nie wymagają pozwolenia na budowę, ale na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 wymagają zgłoszenia we właściwym starostwie powiatowym bądź urzędzie miasta na prawach powiatu. Altany o powierzchni zabudowy do 25 m² nie wymagają nawet zgłoszenia, ale wymagają pisemnego powiadomienia zarządu rodzinnych ogrodów działkowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 roku (sygn. II OSK 1875/12) wskazał na brak legalnej definicji altany. W wyroku posłużył się definicją zaczerpniętą z hasła w Wikipedii i słownika języka polskiego. Członkowie Polskiego Związku Działkowców złożyli do Sejmu obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. W zamierzeniu wnioskodawców miał on usunąć lukę w prawie pozwalającą na masowe wydanie nakazu rozbiórki altan. 6 lutego 2015 Sejm uchwalił ustawę, a 5 marca 2015 rozpatrzył ją Senat. 2 kwietnia ustawa została podpisana przez Prezydenta RP. Została ogłoszona 15 kwietnia 2015 i weszła w życie 30 kwietnia 2015. Ustawa wprowadziła do ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych nową definicję altany działkowej. Zgodnie z definicją jest nią wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m² oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m²\"; #SJP: \"altana - niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana o ażurowych ścianach\"; #SJP_Doroszewski: \"altana - 1. lekki, przewiewny budyneczek w ogrodach i parkach, często obsadzony roślinami pnącymi, 2. oszklona przybudówka w której dokonywa się zdjęć fotograficznych\"; #EncPWN: \"altana [wł.], budowla ogrodowa lekkiej konstrukcji, często z ażurowymi ścianami, obsadzona roślinami pnącymi; osłona przed słońcem, deszczem\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q961082"^^xsd:url ; skos:altLabel "casa horti"@la , "das Salettl"@de , "gazébo"@fr , "villula hortensis"@la , "беседка"@ru ; skos:hiddenLabel "dom letniskowy"@pl , "wiata"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_6a76d684-39d1-4d14-92cd-ce80a9ef063a urbanonto:object_type_6a76d684-39d1-4d14-92cd-ce80a9ef063a rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function24 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Department stores appeared in urban space in the first half of the nineteenth century."@en , "Domy handlowe pojawiły się w przestrzeni miejskiej w pierwszej połowie XIX wieku. "@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building which stocks retail goods in different departments"@en , "budynek, w którym prowadzony jest handel detaliczny podzielony na działy"@pl ; rdfs:label "department store"@en , "dom towarowy lub handlowy"@pl ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"duże przedsiębiorstwo handlowe prowadzące sprzedaż detaliczną różnych towarów; też: budynek, w którym odbywa się ta sprzedaż\" #Slowosiec: \"duży sklep służący do wielobranżowego handlu detalicznego, mieszczący działy lub stoiska grupujące poszczególne typy towarów\" #Slowosiec: \"wyspecjalizowany budynek, służący jako miejsce handlu detalicznego produktów jednego producenta lub należących do jednej branży\" #OxfDic: \"A large shop stocking many varieties of goods in different departments.\" #SJP_Zdanowicz: \"7) zakład, gmach na co przeznaczony [nie ma przykładu d. handlowy]\" #SJP_Karlowicz: \"1 t.: [dom]: 9) gmach na co przeznaczony, zakład [...] dom handlowy, dom bankierski\" #SJP_Szymczak_1978 \"1 t.: [dom] 6) instytucja państwowa, społeczna, handlowa itp.., mieszcząca się zwykle w oddzielnym lokalu lub budynku; budynek, w którym się ona najduje; […] Dom bankowy, handlowy\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q216107"^^xsd:url ; skos:altLabel "das Warenhaus"@de , "grand magasin"@fr , "Универсальный магазин"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_6d39053a-c3f0-47a3-96d2-2cf7f0a4742d urbanonto:object_type_6d39053a-c3f0-47a3-96d2-2cf7f0a4742d rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Funkcjonowanie gminy i zarazem osady kupieckiej w obrębie policentrycznego ośrodka wczesnomiejskiego jest ważnym, lecz słabo rozpozym (ze względu na ubóstwo źródeł) etapem kształtowania się miasta. Niektóre cechy zdefiniowanej tu gminy kupieckiej dają się wskazać w procesie lokacyjnym miast poza ziemiami polskimi, lecz stan badań nie pozwala na objęcie tych zjawisk jednolitą definicją. Taka osada kupiecka jest zazwyczaj lokalizowana poprzez kościół, który ją obsługiwał."@pl , "The establishment of a merchant commune and settlement within a polycentric early urban centre is an important, yet poorly examined stage of urban formation (due to scarcity of sources). Some merchant commune features can be identified also in town chartering processes which took place outside of Poland, but the current state of research is not sufficient to adopt a single definition for them. The location of a merchant commune was usually determined by the church with jurisdiction over that commune."@en ; rdfs:isDefinedBy "a settlement established in Poland at the early period of forming towns under municipal charters for (mainly foreign) merchants holding a privilege granted rather for a group of people than a specific area; merchant communes were governed by a settlement administrator called \"sołtys\""@en , "zakładana na wczesnym etapie procesu lokacyjnego na ziemiach polskich osada dla kupców głównie obcego pochodzenia i obdarzona przywilejem, który prawdopodobnie odnosił się do grupy osób, a nie do wydzielonego terytorium; na jej czele stał sołtys"@pl ; rdfs:label "gmina kupiecka"@pl , "merchant commune"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_6e66c5e3-4652-4ccf-a626-492169a1122b urbanonto:object_type_6e66c5e3-4652-4ccf-a626-492169a1122b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "forteca"@pl , "fortress"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_704aafb3-2bce-4597-8258-62ba38c9a1a1 urbanonto:object_type_704aafb3-2bce-4597-8258-62ba38c9a1a1 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E25_Man-Made_Feature , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_fa269f67-4b0c-42c9-b9ef-d719a5a3957f ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_8862f8fa-fe60-4649-bcf8-45c98fdd9e1f ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function16 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "One plot of land is sufficient to create a frontage. Said parcel can simultaneously be an urban block."@en , "Pierzeja może składać się z tylko jednej działki i może być jednocześnie blokiem zabudowy. "@pl ; rdfs:isDefinedBy "ciąg działek przylegających do jednej strony odcinka ulicy albo do boku placu ograniczonego dwoma ulicami"@pl , "the full length of the boundary between a row of parcels and the street or square (surrounded by two streets) onto which the parcels front"@en ; rdfs:label "frontage"@en , "pierzeja"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_71b46985-b115-496b-a175-fc55a0ac5175 urbanonto:object_type_71b46985-b115-496b-a175-fc55a0ac5175 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "In the pre-industrial period, wayside crosses were built mainly in the suburbs, along the roads leading out of a town. Such crosses date back to the Middle Ages. As towns grew, they absorbed wayside crosses."@en , "W okresie przedindustrialnym krzyże przydrożne powstawały przede wszystkim na przedmieściach, przy drogach wychodzących z miasta. Powstawały już w średniowieczu. Wraz z rozwojem przestrzeni miasta krzyże przydrożne były wchłaniane przez rozrastającą się tkankę miejską."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a freestanding cross by a transport route"@en , "osobno postawiony krzyż przy trakcie komunikacyjnym"@pl ; rdfs:label "krzyż przydrożny"@pl , "wayside cross"@en ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"a small building of a religious cult in the form of a crucifix or cross of various types (Latin cross, Orthodox cross,plague cross and others) placed at roads, crossroads or their intersections\"; #WikiEN: \"A wayside cross is a cross by a footpath, track or road, at an intersection, along the edge of a field or in a forest. It can be made of wood, stone or metal. Most wayside crosses are designed as crucifixes. Stone crosses may also be conciliation crosses. Often they serve as waymarks for walkers and pilgrims or designate dangerous places\"; #Duden: \"das Wegkreuz - am Weg stehendes Kreuz, Kruzifix\"; #WikiDE: \"Ein Flurkreuz (auch Weg(e)kreuz) ist ein Kreuz an einer Wegkreuzung, einem Weg oder einer Straße, am Feldrand oder im Wald. Es kann aus Holz, Stein oder Metall bestehen. Häufig sind Flurkreuze als Kruzifixe, das heißt mit Darstellung des gekreuzigten Christus, gestaltet. Sie sind Zeichen christlichen Glaubens, die Anlässe für ihre Errichtung sind vielfältig\""@en , "#WikiPL: \"niewielka budowla kultu religijnego w formie krucyfiksu lub krzyża różnego typu (krzyż łaciński, krzyż prawosławny, karawaka i inne) stawiana przy drogach, rozstajach dróg czy ich skrzyżowaniach\"; #WikiEN: \"A wayside cross is a cross by a footpath, track or road, at an intersection, along the edge of a field or in a forest. It can be made of wood, stone or metal. Most wayside crosses are designed as crucifixes. Stone crosses may also be conciliation crosses. Often they serve as waymarks for walkers and pilgrims or designate dangerous places\"; #Duden: \"das Wegkreuz - am Weg stehendes Kreuz, Kruzifix\"; #WikiDE: \"Ein Flurkreuz (auch Weg(e)kreuz) ist ein Kreuz an einer Wegkreuzung, einem Weg oder einer Straße, am Feldrand oder im Wald. Es kann aus Holz, Stein oder Metall bestehen. Häufig sind Flurkreuze als Kruzifixe, das heißt mit Darstellung des gekreuzigten Christus, gestaltet. Sie sind Zeichen christlichen Glaubens, die Anlässe für ihre Errichtung sind vielfältig\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q2309609"^^xsd:url ; skos:altLabel "croix de chemin"@fr , "das Betkreuz"@de , "das Flurkreuz"@de , "das Wegkreuz"@de , "roadside cross"@en , "придорожный крест"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_74c7a3cf-61fb-43b5-8d9a-5d7a1c4afca6 urbanonto:object_type_74c7a3cf-61fb-43b5-8d9a-5d7a1c4afca6 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Butcher's stalls belong to the most important and earliest town stalls."@en , "Jatki są jednymi z najważniejszych i najwcześniej występujących kramów w mieście."@pl ; rdfs:isDefinedBy "kram do sprzedaży mięsa"@pl ; rdfs:label "a meat stall"@en , "butcher's stalls"@en , "jatki"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_Doroszewski: \"kram, sklep z mięsem\""@pl , "#SJP_Doroszewski: \"stall, meat shop\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1427800"^^xsd:url ; skos:altLabel "Fleischbänke"@de , "Metzgerbänke"@de , "jatka"@pl , "mensa carnificium"@la , "shambles"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_74eff5a9-f958-4033-a6d0-e4fb63ce33a8 urbanonto:object_type_74eff5a9-f958-4033-a6d0-e4fb63ce33a8 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "a pipeline for transporting liquid waste"@en , "przewód rurowy służący do transportu odpadów ciekłych"@pl ; rdfs:label "przewód kanalizacyjny"@pl , "sewerage pipeline"@en ; skos:altLabel "kanalizacyjny"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_77ce613a-c3b3-4727-8bc1-75df777e5ff4 urbanonto:object_type_77ce613a-c3b3-4727-8bc1-75df777e5ff4 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "a complex of machines and objects for sewage treatment"@en , "zespół urządzeń i obiektów, w których oczyszcza się ścieki"@pl ; rdfs:label "oczyszczalnia ścieków"@pl , "sewage treatment plant"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"oczyszczalnia – zakład, pomieszczenie, gdzie jakaś substancja podlega oczyszczaniu\"; #SJP_Doroszewski: \"oczyszczalnia – zakład, pomieszczenie, gdzie coś podlega oczyszczaniu\"; #BDOT10k: \"s. 156: Obszar, na którym znajduje się zespół urządzeń i obiektów służących oczyszczaniu ścieków lub uzdatnianiu wody\"; #GUS: \"Zespół podstawowych obiektów technologicznych, służących bezpośrednio do oczyszczania ścieków oraz znajdujących się na wspólnym terenie obiektów pomocniczych niezbędnych dla dostawy energii elektrycznej, wody, stworzenia odpowiednich warunków do pracy i obsługi oczyszczalni\"; #WikiPL: \"Oczyszczalnia ścieków – zespół urządzeń i obiektów technologicznych oraz obiektów towarzyszących (niezbędnych dla dostarczenia energii, stworzenia odpowiednich warunków pracy obsługi, przebiegu, kierowania i kontroli procesów technologicznych) służących do usuwania zanieczyszczeń zawartych w ściekach. Do zadań oczyszczalni należy również przeróbka i unieszkodliwianie osadów ściekowych (lub innych zanieczyszczeń stałych) powstających w trakcie oczyszczania ścieków\"; #Duden: \"Anlage zur Reinigung von Abwasser\"; #WikiDE: \"Eine Kläranlage, auch Abwasserbehandlungsanlage, in der Schweiz und in Österreich auch Abwasserreinigungsanlage (ARA) gent, ist eine technische Anlage zur Reinigung von Abwasser\""@pl , "#SJP: \"sewage treatment plant - plant, room where a substance is subject to treatment\"; #SJP_Doroszewski: \"sewage treatment plant - plant, room where something is subject to treatment\"; # BDOT10k: \"p. 156: The area with a set of devices and facilities for sewage treatment or water treatment\"; #GUS: \"A set of basic technological facilities used directly for wastewater treatment and auxiliary facilities located in the common area necessary for the supply of electricity and water, creating appropriate conditions for the operation and operation of the treatment plant\"; #WikiPL: \"Wastewater treatment plant - a set of equipment and technological facilities along with accompanying facilities (necessary for energy supply, creation of appropriate working conditions for service personnel, course, management and control of technological processes) used to remove pollutants contained in sewage. The tasks of the treatment plant also include the treatment and neutralization of sewage sludge (or other solid pollutants) generated during sewage treatment \"; #Duden: \"Anlage zur Reinigung von Abwasser\"; #WikiDE: \"Eine Kläranlage, auch Abwasserbehandlungsanlage, in der Schweiz und in Österreich auch Abwasserreinigungsanlage (ARA) genannt, ist eine technische Anlage zur Reinigung von Abwasser\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q15242449"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Abwasserreinigungsanlage"@de , "die Kläranlage"@de , "sewage treatment plant"@en , "wastewater treatment plant"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_7a898e45-2e35-487c-9629-89e6789d5055 urbanonto:object_type_7a898e45-2e35-487c-9629-89e6789d5055 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function29 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Boundary stones have been used in Poland at least since the eleventh century. In Europe, such markers have been used for a much longer period. Boundary stones are still used, also in urban space. They identify the start of boundaries of territorial units of all sizes, from countries to parcels of land. Markers which determine parcel borders are frequent in urban areas and their cartographic (especially digital) representations."@en , "Kamienie graniczne ze są w Polsce co najmniej od XI w., w Europie znacznie dłużej, i są wciąż używane, także w przestrzeni miejskiej. Mogą wyznaczać granice jednostek terytorialnych od tych największych, czyli państw, po te najmniejsze, czyli parcele. W tej statniej funkcji mogą często pojawiać się w przestrzeni miejskiej i jej kartograficznym odwzorowaniu, szczególnie cyfrowym."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a stone marker that identifies a land boundary between neighboring areas"@en , "kamienny znak wyznaczający granicę miedzy sąsiadującymi obszarami"@pl ; rdfs:label "boundary stone"@en , "kamień graniczny"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q921099"^^xsd:url ; skos:altLabel "borne frontière"@fr , "der Grenzstein"@de ; skos:hiddenLabel "znak graniczny"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_7aba2cf5-9d79-4e1d-ac7d-46a8aa3ad7fd urbanonto:object_type_7aba2cf5-9d79-4e1d-ac7d-46a8aa3ad7fd rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Not every town had a shooting range. These venues can usually be found in larger urban centres, although there is no single rule. Most probably, there is a genetic relation between shooting ranges and facilities used by Kur Fraternities (shooting societies) in the late Middle Ages and in early modern period. It is difficult to determine, however, how true this analogy really is."@en , "Strzelnica nie występuje w każdym mieście. Na ogół są to miasta większe, choć nie ma jednej reguły. Genetycznie strzelnice można chyba łączyć z wykorzystywanymi na potrzeby bractw kurkowych miesjca, które w miastach późnego średniowiecza i w nowożytności przeznaczano dla bractw, choć trudno powiedzieć, na ile analogia ta rzeczywiście oddaje rzeczywistość."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a specialised place designed for shooting competitions, shooting practice, and recreational firearm use"@en , "miejsce wyznaczone do przeprowadzania zawodów strzeleckich, treningów strzeleckich oraz strzelania rekreacyjnego"@pl ; rdfs:label "shooting range"@en , "strzelnica"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"shooting practice area or room\"; #SJP_Doroszewski: \"area and equipment for shooting exercises\"; # ActLaw_2000_Shooting: \"facility for training, sports and recreational shooting and shooting training\"; #WikiPL: \"a specially prepared place, secured and fenced off from the adjacent area. It is used for shooting exercises, playing shooting competitions, etc.; #OxfDic: \"Shooting range - An area provided with targets for the controlled practice of shooting\"; #CamDic: \"rifle range - a place where you can practise shooting with a rifle\"; #ArtArcThe: \"Areas or facilities designed or used primarily for shooting guns at targets, whether for sport or as training. Typically the area includes various ranges or distances marked off between the respective firing points and the targets\"; #WikiEN: \"A shooting range, firing range or gun range is a specialized facility designed for firearms qualifications, training or practice\"; #Duden: \"der Schießstand - Anlage für Schießübungen\"; #WikiDE: \"Ein Schießstand (schweizerisch Schiessstand) bezeichnet eine Schießanlage zum Übungs- und Wettkampfschießen\""@en , "#SJP: \"teren lub pomieszczenie do ćwiczeń w strzelaniu\"; #SJP_Doroszewski: \"teren i urządzenie przeznaczone do ćwiczeń w strzelaniu\"; #ActLaw_2000_Shooting: \"obiekt przeznaczony do prowadzenia strzelań szkoleniowych, sportowych i rekreacyjnych oraz treningów strzeleckich\"; #WikiPL: \"specjalnie przygotowane miejsce, zabezpieczone i odgrodzone od przyległego terenu. Służy do ćwiczeń w strzelaniu, rozgrywania zawodów strzeleckich itp.\"; #OxfDic: \"Shooting range - An area provided with targets for the controlled practice of shooting\"; #CamDic: \"rifle range - a place where you can practise shooting with a rifle\"; #ArtArcThe: \"Areas or facilities designed or used primarily for shooting guns at targets, whether for sport or as training. Typically the area includes various ranges or distances marked off between the respective firing points and the targets\"; #WikiEN: \"A shooting range, firing range or gun range is a specialized facility designed for firearms qualifications, training or practice\"; #Duden: \"der Schießstand - Anlage für Schießübungen\"; #WikiDE: \"Ein Schießstand (schweizerisch Schiessstand) bezeichnet eine Schießanlage zum Übungs- und Wettkampfschießen\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q205495"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Schießstand"@de , "rifle range"@en , "shooting range"@en , "stand de tir"@fr , "Тир (стрельбище)"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_7bd3ee64-e701-48f8-ab7e-f5788cf0163c urbanonto:object_type_7bd3ee64-e701-48f8-ab7e-f5788cf0163c rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function34 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Locks are vital infrstructural elements used to make inland waterways navigable. Locks combine two functions fuliflled by rivers and canals: transportation and production. The oldest European urban locks date back to the fourteenth century. They can be found in towns straddling river waterways which played a key role in inland transport."@en , "Śluzy są ważnym elementem infrastruktury umożliwiającej żeglugę śródlądową i łączenie komunikacyjnych i produkcyjnych funkcji rzek oraz kanałów, najstarsze ze śluzy w obrębie miast na terenie Europy pochodzą z XIV wieku. Występują w miastach położonych nad rzekami o znaczeniu komunikacyjnym."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a hydrotechnical structure used to raise and lower watercrafts between different levels on waterways"@en , "budowla hydrotechniczna umożliwiająca pokonywanie różnicy poziomów wód w trakcie żeglugi"@pl ; rdfs:label "lock"@en , "śluza"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"device enabling the passage of ships between tanks with different water levels\"; #SJP_Doroszewski: \"dam device separating two water tanks of different levels\""@en , "#SJP: \"urządzenie umożliwiające przepływanie statków między zbiornikami o różnych poziomach wody\" #SJP_Doroszewski: \"urządzenie zaporowe dzielące dwa zbiorniki wodne o różnym poziomie\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q105731"^^xsd:url ; skos:altLabel "cataracta"@la , "die Schiffsschleuse"@de , "die Schleuse"@de , "écluse"@fr , "śluza wodna"@pl , "Судоходный шлюз"@ru , "шлюз"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_7d38c51a-72e0-43b0-a380-222a72f32d49 urbanonto:object_type_7d38c51a-72e0-43b0-a380-222a72f32d49 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_f0ada8e8-043a-487f-bcd8-b6f393161e08 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_3ab8e3ca-5ab2-4134-83de-661777db85b1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Metro stations are present in towns with underground railways. Dating back to 1863, the London Underground is the world's oldest metro system. By the nineteenth century, metro lines were built in Budapest, Boston, and Paris. The number of stations depends on the number and length of underground railway lines."@en , "Występuje w tych miastach, w których funkcjonują linie metra. Najstarsze metro zostało udostępnione w 1863 r. w Londynie; do końca XIX w. powstały linie metr w Budapeszcie, Bostonie i Paryżu. Liczba stacji zależy od liczby linii oraz długości tych linii."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a place where metro trains stop and passengers can board this means of public transport"@en , "miejsce, na którym zatrzymują się pociągi metra w celu umożliwienia pasażerom skorzystania z tego środka komunikacji miejskiej"@pl ; rdfs:label "metro station"@en , "stacja metra"@pl ; rdfs:seeAlso "#WarTec: \"p. 2: Underground station - an underground structure with a platform for passengers and operating devices, used to support passenger traffic. It does not have to have additional tracks as defined by railway regulations\"; #WikiPL: \"designated area on the metro line where trains stop\"; #DicArc: \"s. 398: underground railway station, metro station, tube station; a stop on an underground line for dropping off and picking up passengers\"; #WikiEN: \"A metro station or subway station is a railway station for a rapid transit system, which as a whole is usually called a \"metro\" or \"subway\". A station provides a means for passengers to purchase tickets, board trains, and evacuate the system in the case of an emergency\"; #Duden: \"der U-Bahnhof [–] Bahnhof der U-Bahn\"; #WikiDE: \"Als U-Bahnhof (alternativ auch U-Bahn-Station oder U-Bahn-Haltestelle, abgekürzt U-Bf., U-Bhf. oder U-Hst.) werden Stationen verschiedener Schnellbahnsysteme (U-Bahn, Stadtbahn u. Ä.) bezeichnet\";"@en , "#WarTec: \"s. 2: Stacja metra - budowla podziemna z peronem dla pasażerów i urządzeniami eksploatacyjnymi, służąca do obsługi ruchu pasażerskiego. Nie musi posiadać torów dodatkowych w rozumieniu przepisów kolejowych\"; #WikiPL: \"wyznaczony obszar na linii metra, na którym zatrzymują się pociągi\"; #DicArc: \"s. 398: underground railway station, metro station, tube station; a stop on an underground line for dropping off and picking up passengers\"; #WikiEN: \"A metro station or subway station is a railway station for a rapid transit system, which as a whole is usually called a \"metro\" or \"subway\". A station provides a means for passengers to purchase tickets, board trains, and evacuate the system in the case of an emergency\"; #Duden: \"der U-Bahnhof [–] Bahnhof der U-Bahn\"; #WikiDE: \"Als U-Bahnhof (alternativ auch U-Bahn-Station oder U-Bahn-Haltestelle, abgekürzt U-Bf., U-Bhf. oder U-Hst.) werden Stationen verschiedener Schnellbahnsysteme (U-Bahn, Stadtbahn u. Ä.) bezeichnet\"; "@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q928830"^^xsd:url ; skos:altLabel "der U-Bahnhof"@de , "die U-Bahn-Haltestelle"@de , "die U-Bahn-Station"@de , "metro station"@en , "station de métro"@fr , "subway station"@en , "tube station"@en , "underground railway station"@en , "станция метрополитена"@ru , "станция подземки"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_7da67352-7841-46a2-9be0-663de41b9198 urbanonto:object_type_7da67352-7841-46a2-9be0-663de41b9198 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_81d08218-f988-46ba-a0b1-924cbb26abb5 ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function34 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Furty istniały w przypadku większości miast, także nieufortyfikowanych. W przypadku istnienia fortyfikacji, furta jest stałą częścią fortyfikacji miast, pojawia się we wszystkich badanych okresach."@pl , "Most towns, even unfortified ones, had wicket gates. In towns with defensive structures, a wicket gate was a permanent element of town fortifications. Wicket gates have been identified in all the periods studied."@en ; rdfs:isDefinedBy "a narrow entrance built into a gate wing situated on a town border used to inspect visitors and collect tolls; often part of town fortifications; a lockable, protected passage through defensive walls"@en , "wąskie zabezpieczone skrzydłem bramnym wejście ustawione na granicy miasta, umożliwiające kontrolę wchodzących i pobór opłat, często też element fortyfikacji, zamykalne, chronione przejście w murach obronnych"@pl ; rdfs:label "furta miejska"@pl , "wicket gate"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"jednoskrzydłowe, ciężkie drzwi w murze lub w bramie\""@pl , "#SJP: \"single-wing, heavy door built into a wall or larger gate\""@en ; skos:altLabel "brama piesza"@pl , "die Schlupfpforte"@de , "furta"@pl , "калитка"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_7dfd403b-e0e1-4ea2-bb4a-3bb91c04ac57 urbanonto:object_type_7dfd403b-e0e1-4ea2-bb4a-3bb91c04ac57 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function30 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Leper colonies were common in larger pre-industrial towns. Poland's leper colonies usually had the status of a hospital, as they were established under canon law. Most Western European leper colonies had a different status. Leper colonies were largely autonomous complexes, with their own sacral object, assets (which generated external income), and facilities for animal breeding and plant cultivation."@en , "Leprozoria występowały powszechnie w większych miastach epoki przedindistrialnej. Na ziemiach polskich miały zazwyczaj status szpitala jako instytucji prawa kanonicznego, na zachodzie Europy - zwykle nie. Były to kompleksy w znacznym stopniu autonomiczne, z własnym obiektem sakralnym, majątkiem (dochodami zewnętrznymi), elementami hodowli i uprawy."@pl ; rdfs:isDefinedBy "an area designated for lepers"@en , "teren przeznaczony do zamieszkania przez osoby chore na trąd"@pl ; rdfs:label "leper colony"@en , "leprozorium"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q1406569"^^xsd:url ; skos:altLabel "Leprosorium"@de , "leprosorium"@la ; skos:hiddenLabel "osada trędowatych"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_7e689c7a-2810-4911-916f-b57dfb26ad53 urbanonto:object_type_7e689c7a-2810-4911-916f-b57dfb26ad53 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Brothels have existed in all towns throughout history. Over some periods and in some lands, however, they had to operate unofficially. Their role was sometimes assumed by other facilities, e.g. centres of sacred worship. A brothel usually occupied a separate building, but in some cases was situated in part of a shared building."@en , "Domy publiczne istniały we wszystkich miastach przez cały okres ich trwania, w niektórych okresach i na niektórych ziemiach jednak nieoficjalnie. Czasem ich rolę pełniły inne ośrodki, np. kultu sakralnego. Obiekt zazwyczaj jest oddzielnym budynkiem, ale bywa też częścią budynku."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a place where paid sexual services are provided"@en , "miejsce, w którym świadczone są odpłatnie usługi seksualne"@pl ; rdfs:label "brothel"@en , "dom publiczny"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a house where prostitution is practiced\""@en , "#SJP: \"dom, w którym jest uprawiana prostytucja\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q131295"^^xsd:url ; skos:altLabel "Bordell"@de , "Freudenhaus"@de , "Hurenhaus"@de , "Puff"@de , "bordello"@en , "burdel"@pl , "lupanar"@fr , "lupanar"@la , "lupanar"@pl , "whorehouse"@en , "zamtuz"@pl , "публичный дом"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_7f9933d6-facf-498a-8cab-b21a4eb4aae4 urbanonto:object_type_7f9933d6-facf-498a-8cab-b21a4eb4aae4 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function34 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Bramy istniały w przypadku większości miast, także nieufortyfikowanych. W przypadku istnienia fortyfikacji, brama jest stałą częścią fortyfikacji miast, pojawia się we wszystkich badanych okresach."@pl , "Most towns, even unfortified ones, had town gates. In towns with defense structures, a gate was a permanent element of town fortifications. Town gates have been identified in all the periods studied."@en ; rdfs:isDefinedBy "a winged gate on a town border used to inspect visitors and collect tolls; often part of town fortifications; a lockable, protected passage through defensive walls"@en , "brama ustawiona na granicy miasta, wyposażona w skrzydła bramne, umożliwiająca kontrolę wjeżdżających i pobór opłat, często też element fortyfikacji, zamykalny, chroniony przejazd w murach obronnych"@pl ; rdfs:label "brama miejska"@pl , "town gate"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"brama: 2. przejście w murach obronnych prowadzące w obręb twierdzy lub miasta\""@pl , "#SJP: \"gate: 2. passage through defensive walls leading to a fortress or town\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q82117"^^xsd:url ; skos:altLabel "brama miejska"@pl , "city gate"@en , "das Stadttor"@de , "porta civitatis"@la , "porte de ville"@fr , "городские ворота"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_81d08218-f988-46ba-a0b1-924cbb26abb5 urbanonto:object_type_81d08218-f988-46ba-a0b1-924cbb26abb5 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "furta"@pl , "wicket"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_824432d0-3ccc-46df-81ec-7b54d0509262 urbanonto:object_type_824432d0-3ccc-46df-81ec-7b54d0509262 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_404 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Factories have been established since the 18th century (Industrial Revolution), when they began to replace artisanal workshops and manufactories."@en , "Powstawały od XVIII wieku (rewolucja przemysłowa), kiedy to zaczęły zastępować/wypierać zakłady rzemieślnicze i manufaktury."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building where mass production is done by machines"@en , "budynek, w którym masowa produkcja jest oparta na pracy maszyn"@pl ; rdfs:label "fabryka"@pl , "factory"@en ; rdfs:seeAlso """#SJP1807: \"budowanie, wystawienie budowli”; „gmach”, a także „warsztat rękodzielny\" #SJPDoroszewski: \"zakład przemysłowy wytwarzający maszynowo na wielką skalę środki spożycia i produkcji, wytwórnia\" #EncPWN: \"[łac. fabrica ‘warsztat rzemieślniczy’], ekon. forma organizacji produkcji przemysłowej oparta na pracy maszyn\" #Dz.U. z 2016 r. poz. 879: \"Zakład przemysłowy – zespół budynków i urządzeń wraz z terenem, na którym prowadzi się działalność wytwórczą polegającą na przekształcaniu mechanicznym, fizycznym lub chemicznym materiału, substancji lub ich części składowych w nowy produkt\" #CambridgeDictionary: \"a building or set of buildings where large amounts of goods are made using machines\" #HTA_Wroclaw \"zakład zmechanizowanej produkcji przemysłowej\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q83405"^^xsd:url ; skos:altLabel "Fabrica (officina)"@la , "Fabrik"@de , "Fabrikanlage"@de , "Fabrikgebäude"@de , "plant"@en , "usine"@fr , "warsztat fabryczny"@pl , "фабрика"@ru ; skos:hiddenLabel "kombinat"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_838abf8a-3981-4eab-86f3-42ac9b5600b2 urbanonto:object_type_838abf8a-3981-4eab-86f3-42ac9b5600b2 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function18 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Nurseries in the modern sense emerged in the twentieth century."@en , "Powstanie żłobków we współczesnym rozumieniu jest zjawiskiem XX-wiecznym."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a place where children under pre-school age are taken care of; nurseries may be situated in a separate stand-alone building or occupy part of a building used for other purposes"@en , "miejsce opieki nad dziećmi w wieku przedprzedszkolnym, może być w oddzielnie stojącym budynku, może być częścią innego budynku"@pl ; rdfs:label "nursery"@en , "żłobek"@pl ; rdfs:seeAlso "#ActLaw_2011_childcare: \"Art.10. The tasks of a nursery and a children's club include in particular: 1) providing the child with care in living conditions similar to home conditions; 2) ensuring the child receives proper nursing and educational care by conducting play activities with elements of education, taking into account individual needs 3) conducting caring and educational activities, taking into account the psychomotor development of the child, appropriate to the child's age.\""@en , "#ActLaw_2011_childcare: \"Art.10.Do zadań żłobka i klubu dziecięcego należy w szczególności: 1)zapewnienie dziecku opieki w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych; 2) zagwarantowanie dziecku właściwej opieki pielęgnacyjnej oraz edukacyjnej, przez prowadzenie zajęć zabawowych z elementami edukacji, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka; 3) prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych, uwzględniających rozwój psychomotoryczny dziecka, właściwych do wieku dziecka.\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q364005"^^xsd:url ; skos:altLabel "creche"@en , "crèche"@fr , "day care"@en , "die Kindertagesstätte"@de , "die Kita"@de , "die Krippe"@de , "żłobek"@pl , "Детские ясли"@ru ; skos:hiddenLabel "ochronka"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_83ae40c8-4d52-40e1-a11e-82a1a94ac610 urbanonto:object_type_83ae40c8-4d52-40e1-a11e-82a1a94ac610 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P9i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P9i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Może występować np. na terenie kompleksu fabrycznego, handlowo-magazynowego, czy militarnego lub samodzielnie.; Słowo 'magazyn' może określać również sklep lub miejsce wyrobu i sprzedaży ubiorów (SJP Doroszewski, Encyklopedia PWN)."@pl ; rdfs:isDefinedBy "budynek przeznaczony do przechowywania towarów"@pl ; rdfs:label "magazyn"@pl , "storehouse"@en ; rdfs:seeAlso """#SJPDoroszewski: \"1. pomieszczenie do przechowywania towarów, zapasów, sprzętu itp.; skład, składnica; 2. duży, dobrze zaopatrzony sklep z jakiejkolwiek branży lub wielobranżowy; także pracownia i miejsce sprzedaży ubiorów (zwłaszcza damskich); salon mody\" #EncPWN: \"magazyn: 1) pomieszczenie do przechowywania towarów, surowców, różnego rodzaju zapasów, sprzętu itp.; także skład, składnica; 2) duży, dobrze zaopatrzony sklep jedno- lub wielobranżowy; 3) pracownia i miejsce sprzedaży ubiorów (zwłaszcza damskich)\" #wiki.pl: \"Magazyn – część składowa infrastruktury magazynowej. Miejsce przeznaczone do składowania i przemieszczania zapasów na wyodrębnionej przestrzeni, która może zajmować plac nieosłonięty (składowisko, składnica), plac półosłonięty (wiata), część budowli, całą budowlę lub kilka budowli magazynowych\" #DictionaryofArchitecture2008: \"warehouse: a large building for storing goods and products prior to distribution; a storehouse\" #CambridgeDictionary: \"a large building for storing goods that are going to be sold\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1362225"^^xsd:url ; skos:altLabel "Bodenspeicher"@de , "Fruchtkasten"@de , "Lagerhalle"@de , "Lagerhaus"@de , "Magazin"@de , "Packhaus"@de , "Packhof"@de , "Speicher"@de , "Speichergebäude"@de , "entrepôt"@fr , "warehouse"@en , "пакгауз"@ru ; skos:hiddenLabel "bunkier"@pl , "chłodnia"@pl , "hurtownia"@pl , "pakusz"@pl , "piwnica"@pl , "plac składowy"@pl , "pryzma"@pl , "skład"@pl , "spichrz"@pl , "szopa"@pl , "wiata"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_884f8bff-26cc-47df-9361-d27da38cd102 urbanonto:object_type_884f8bff-26cc-47df-9361-d27da38cd102 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function11 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function14 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Domy parafialne występują zwykle w siedzibach parafii, w pobliżu kościoła parafialnego. Funkcje pełnione przez dany dom parafialny mogą być różne i uzależnione od decyzji danej wspólnoty parafialnej. W domach parafialnych mogą znajdować się mieszkania dla księży, kancelarie parafialne, kaplice, świetlice i inne pomieszczenia służące wspólnotom działającym w danej parafii, pokoje gościnne przeznaczone np. dla pielgrzymów, kawiarnie i lokale gastronomiczne"@pl , "Parish houses are usually found in parish seats, near a parish church. Depending on the decisions taken by a given parish community, parish houses fulfil different functions. Parish houses provide residential quarters for clergymen, accommodate parish offices, chapels, day care centres and other rooms for a given parish community, guest rooms for e.g. pilgrims, cafes and restaurants."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building belonging to a parish and used to serve a given community, e.g. used for the social, cultural and administrative activities of the parish and as the residence of clergymen"@en , "budynek należący do parafii spełniający różne funkcje na rzecz danej wspólnoty, w tym mieszkalne dla księży, administracyjne, hotelowe lub społeczno-kulturalne"@pl ; rdfs:label "dom parafialny"@pl , "parish house"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q607241"^^xsd:url ; skos:altLabel "clergy house"@en , "parochial house"@en ; skos:hiddenLabel "dom pielgrzyma"@pl , "pastorówka"@pl , "plebania"@pl , "popówka"@pl , "wikariatka"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8862f8fa-fe60-4649-bcf8-45c98fdd9e1f urbanonto:object_type_8862f8fa-fe60-4649-bcf8-45c98fdd9e1f rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_fa269f67-4b0c-42c9-b9ef-d719a5a3957f ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Urban blocks are the basic element of urban space which is traceable in pre-industrial and certain later sources. Urban space is divided into streets, squares and urban blocks. An urban block is usually surrounded by four streets and is (more or less) rectangular. Urban blocks adjacent to a town border usually have one non-linear side. Market squares were usually surrounded by four residential blocks, and these blocks formed the backbone of a town's spatial layout. If an urban block does not overlap with a single property (e.g. a sacral complex), it usually does not have a name and is referred to by the names of the surrounding streets."@en , "W okresie przedprzemysłowym i po części również później bloki zabudowy stanowią podstawowy uchwytny źródłowo składnik przestrzeni miejskiej: przestrzeń wewnątrz miasta można podzielić na ulice i place oraz bloki zabudowy. Zazwyczaj taki blok jest zamknięty po prostu czterema ulicami i ma kształt zbliżony do prostokąta, bloki przylegające do granicy miasta mają zwykle jeden bok niebędący prostym odcinkiem. Bloki przyrynkowe, zwykle 4, tworzą szkielet rozplanowania miasta. Bloki zabudowy, jeśli nie pokrywają się z jedną posesją (np. kompleks sakralny), zazwyczaj nie mają nazwy i określa się je przez odwołanie do otaczających je ulic."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building or group of adjacent buildings that is surrounded by streets, fortifications, a watercourse or a different natural obstacle or undeveloped urban space"@en , "pojedyncza posesja lub zespół posesji, które przylegają do siebie, a od pozostałych są oddzielone ulicą, linią obwarowań, ciekiem wodnym lub inną przeszkodą lub przerwą"@pl ; rdfs:label "blok zabudowy"@pl , "urban block"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q1348006"^^xsd:url ; skos:altLabel "block"@en , "city block"@en , "der Häuserblock"@de , "residential block"@en , "town block"@en ; skos:hiddenLabel "kwartał zabudowy"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_897b9a9c-459f-4199-911e-2f25d56c9514 urbanonto:object_type_897b9a9c-459f-4199-911e-2f25d56c9514 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Rozkwit nastąpił w XIX wieku wraz z organizacją różnego rodzaju wystaw (np. Wielka Wystawa z 1851 jako pierwsza wystawa światowa)."@pl , "The nineteenth century and its predilection for various types of exhibitions (e.g. the Great Exhibition of 1852, the world's first exhibition) created a boom for exhibition halls."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building which hosts exhibitions and fairs"@en , "budynek przeznaczony do organizacji wystaw, targów"@pl ; rdfs:label "exhibition hall"@en , "hala wystawowa"@pl ; rdfs:seeAlso "#ArtArcThe: \"Buildings built or used exclusively or primarily for exhibitions, which are organized displays of works of art or other objects made by humans. Exhibition buildings may be permanent facilities or temporary structures, as at a world's fair.\""@en , "#ArtArcThe: \"Buildings built or used exclusively or primarily for exhibitions, which are organized displays of works of art or other objects of human making. Exhibition buildings may be permanent facilities or temporary structures, as at a world's fair.\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q57659484"^^xsd:url ; skos:altLabel "bâtiment d'exposition"@fr , "der Ausstellungssaal"@de , "die Messehalle"@de , "exhibition hall"@en , "Выставочный зал"@ru , "выставочный павильон"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8a287e70-01a2-454d-8e28-85f356330169 urbanonto:object_type_8a287e70-01a2-454d-8e28-85f356330169 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_f4bb30da-bd08-477d-bae8-8b36f22d38be ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "school-complex"@en , "szkoła-kompleks"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8a7aec41-061d-4dbe-96d4-ba85a0d0c4e4 urbanonto:object_type_8a7aec41-061d-4dbe-96d4-ba85a0d0c4e4 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function31 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "an artificial earth embankment usually raised to prevent a river from flooding or an earth embankment built to separate bodies of standing water, in particular fish ponds"@en , "sztuczny, ziemny wał, na ogół przy rzece, pełniący funkcje przeciwpowodziowe, lub wał ziemny, rozdzielający wody stojące, w szczególności obwałowania stawów rybnych"@pl ; rdfs:label "dike"@en , "wał przeciwpowodziowy lub grobla"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP, dyke: \"earthen embankment made to pile up the river water or to separate ponds\" #duden: \"Damm: künstlich errichteter Wall\" #duden: \"Deich: aufgeschütteter Erddamm längs eines Flusses oder einer Meeresküste zum Schutz tiefer liegenden Geländes gegen Überschwemmung\""@en , "#SJP, grobla: \"wał ziemny usypany w celu spiętrzenia wody w rzece lub rozdzielenia stawów\" #duden: \"Damm: künstlich errichteter Wall\", #duden: \"Deich: aufgeschütteter Erddamm längs eines Flusses oder einer Meeresküste zum Schutz tiefer liegenden Geländes gegen Überschwemmung\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q105190"^^xsd:url ; skos:altLabel "agger"@la , "der Damm"@de , "der Deich"@de , "diga"@la , "digue"@fr , "embankment"@en , "grobla"@pl , "levee"@en , "wał przeciwpowodziowy"@pl , "дамба"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8b3ac720-b349-4d3b-92c4-48527594d39b urbanonto:object_type_8b3ac720-b349-4d3b-92c4-48527594d39b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function19 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function18 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Domy opieki społecznej występują zarówno w miastach jak też innych typach miejscowości. Ich powstawanie wiąże się z pojawianiem się grup osób nie mogących samodzielnie funkcjonować, a nad którymi nie miał kto zatoczyć opieki (z różnych względów, np. brak rodziny). Domy opieki mogą występować w kilku wariantach w zależności od tego dla kogo są przeznaczone (dla osób w podeszłym wieku, przewlekle chorych, przewlekle psychicznie chorych, dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie, dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, niepełnosprawnych fizycznie lub uzależnionych od alkoholu), niektóre domy mogą być przeznaczone dla kilku grup (np. dla osób w podeszłym wieku i przewlekle chorych), przy czym łączenie grup przebywających w danym domu opieki jest określone ustawą. Zasady przebywania w danym domu opieki są określane przez instytucję lub osobę prowadzącą daną placówkę."@pl , "Nursing homes are present in towns and other types of non-urban settlements. They were created to provide care to groups of people unable to function independently, and who have nobody to take care of them (e.g. persons without family). There are several variants of nursing homes, as these facilities serve different populations (seniors, patients with chronic conditions or mental illnesses, adults, children and adolescents with intellectual or physical disabilities, and alcohol addicts). Some nursing homes offer care for more than one group, e.g. one facility serves both seniors and patients with chronic conditions, subject to the provisions of Polish law on combining different care services in nursing homes. Each nursing home has its own internal rules, and these are set forth by a given nursing home or its manager."@en ; rdfs:isDefinedBy "a 24/7 facility providing care for people who are unable to function independently due to age, illness or disability"@en , "całodobowa placówka zapewniająca się opieką nad osobami nie mogącymi samodzielnie funkcjonować z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności"@pl ; rdfs:label "dom opieki spolecznej"@pl , "nursing home"@en ; rdfs:seeAlso "#GUS: \"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/1353,pojecie.html (dostęp 7.11.2020 r.), dom pomocy społęcznej - definicja: placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego standardu, przeznaczona dla osób wymagających całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogących samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, dodatkowe wyjaśnienie metodologiczne: domy pomocy społecznej, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone, dzielą się na domy dla: 1) osób w podeszłym wieku; 2) osób przewlekle somatycznie chorych; 3) osób przewlekle psychicznie chorych; 4) dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie; 5) dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie; 6) osób niepełnosprawnych fizycznie; 7) osób uzależnionych od alkoholu\"; #WikiPL: \"Dom pomocy społecznej (skr. DPS) lub Dom Opieki – placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne osobom wymagającym całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności. Domy, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone dzielą się na domy dla: osób w podeszłym wieku, osób przewlekle somatycznie chorych, osób przewlekle psychicznie chorych, dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie, dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, osób niepełnosprawnych fizycznie, osób uzależnionych od alkoholu; lub prowadzone łącznie dla: osób w podeszłym wieku i chorych przewlekle somatycznie, osób chorych przewlekle somatycznie oraz niepełnosprawnych fizycznie, osób w podeszłym wieku i niepełnosprawnych fizycznie, osób dorosłych oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie.\""@pl , "#GUS: \"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publycznej/1353,pojecie.html (accessed on November 7, 2020), social assistance house - definition: a facility providing living, caring, supportive and educational services at the level of the applicable standard, intended for people requiring 24-hour care due to age, disease or disability, unable to function independently in everyday life, additional methodological explanation: nursing homes, depending on the whom they are intended for, are divided into houses for: 1) the elderly; 2) chronically somatically ill; 3) chronically mentally ill; 4) intellectually disabled adults; 5) intellectually disabled children and adolescents; 6) physically disabled people 7) people addicted to alcohol \"; #WikiPL: \"A social welfare home (abbr. DPS) or a Nursing Home - a facility that provides living, caring, supportive and educational services to people who require 24-hour care due to age, illness or disability. Houses, depending on who they are intended for, are divided housing for: the elderly, chronically somatically ill, chronically mentally ill, intellectually disabled adults, intellectually disabled children and adolescents, physically disabled people, people addicted to alcohol; or run jointly for: elderly and sick people, chronically somatic and physically disabled people, elderly and physically disabled people, adults and intellectually disabled children and adolescents.\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q837142"^^xsd:url ; skos:altLabel "das Pflegeheim"@de , "dom pomocy społecznej"@pl , "social assistance house"@en , "unité de soins de longue durée"@fr ; skos:hiddenLabel "dom dla bezdomnych"@pl , "przytułek"@pl , "szpital przednowożytny"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8b69df44-0b5c-4287-be30-8b7e1c8c8918 urbanonto:object_type_8b69df44-0b5c-4287-be30-8b7e1c8c8918 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Bicycle and pedestrian bridges became common in urban areas during the industrial period, yet never played a key role in urban space. By \"larger vehicles\" we mean vehicles that weigh significantly more than one human being and which are designed to transport groups of people or goods of similar weight. The term \"kładka dla pieszych (pedestrian bridge)\" used in the BDOT is inaccurate, because even the definition in the BDOT database stipulates that this structure supports also bicycle traffic."@en , "Kładki rozpowszechniły się w miastach w epoce przemysłowej i nigdy nie odgrywały kluczowej roli w przestrzeni miejskiej. Przez większe pojazdy należy rozumieć te, których ciężar znacznie przekracza ciężar jednego człowieka i które są przystosowane do przewozu wielu ludzi lub towarów o podobnym ciężarze. Zastosowane w BDOT określenie \"kładka dla pieszych\" jest nieprecyzyjne, ponieważ nawet według definicji w tejże bazie obejmuje ona także obsługę ruchu rowerowego."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a structure spanning a body of water, low-lying terrain, a different natural obstacle or another transport route to ensure continuity of pedestrian transport"@en , "budowla prowadząca ciąg komunikacyjny przeznaczony dla większych pojazdów, nad wodą, obniżeniem terenu, inną przeszkodą terenową lub innym ciągiem komunikacynym"@pl ; rdfs:label "bicycle and pedestrian bridge"@en , "kładka"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q1068842"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Fußgängerbrücke"@de , "footbridge"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8bff2978-7a4b-49d3-b94d-a393ad30f914 urbanonto:object_type_8bff2978-7a4b-49d3-b94d-a393ad30f914 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Budynki gospodarcze były przez cały okres istnienia miasta częścią składową zabudowy działek miejskich. "@pl , "Outbuildings formed an integral part of urban plots throughout town history."@en ; rdfs:isDefinedBy "a separate non-residential building that belongs to an individual residential building, collective residential building or individual recreational building, and is used by its residents to perform DIY activities and store materials, tools, equipment, and agricultural produce; in the farm buildings also intended for the storage of agricultural production means, equipment and agricultural produce"@en , "budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych"@pl ; rdfs:label "budynek gospodarczy"@pl , "outbuilding"@en ; rdfs:seeAlso "#LawAct_2002_buildings: \"Dział I Przepisy ogólne, §3 Objaśnienie pojęć. Ilekroć mowa o [...] pkt 8 budynku gospodarczym - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych\""@pl , "#LawAct_2002_buildings: \"Section I General provisions, §3 Explanation of terms. Whenever [...] point 8 of a farm building is mentioned - it should be understood as a building intended for non-professional workshop work and for storing materials, tools, equipment and agricultural produce for residents of a residential building, collective residence building, individual recreation building, as well as their surroundings, and in the farm buildings also intended for the storage of agricultural production equipment, equipment and agricultural produce\""@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8c55d74c-fac9-4cd5-bb7f-bb01064e9a4d urbanonto:object_type_8c55d74c-fac9-4cd5-bb7f-bb01064e9a4d rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Brody stanowiły najstarszy i w epoce przedindustrialnej najpowszechniejszy sposób przeprawy przez rzekę. Dotąd są często używane na małych rzekach, lecz w Europie już rzadko w miastach. Dobre brody decydowały niejednokrotnie o miejscu powstania ośrodka miejskiego i o jego rozwoju we wczesnym okresie. Bród stanowi część drogi, a zarazem cieku wodnego. Zazwyczaj jest przedstawiany jako punkt, jedynie w większych skalach jako odcinek. Szczególną formą brodu są poziome \"stopnie\" wystające ponad poziom wody (Stepping stones, Trittsteine), pozwalające przekroczyć ciek suchą nogą. Bród był zwykle naturalny, ale mógł być dodatkowo przystosowany do potrzeb komunikacyjnych poprzez utwardzanie dna."@pl , "Fords are the oldest and most common pre-industrial river crossings. To this day fords are used to cross small rivers, though such crossings are rather exceptions in European towns. Safe and stable fords often determined the location of urban centres, as well as the pace of their development. A ford forms part of both a road and a watercourse. Fords are usually marked on maps as a point, only larger-scale maps present fords as longer sections of a transportation route. Stepping stones (Trittsteine, stopnie - a set of stones arranged to form a simple bridge) are a special type of ford which pedestrians can use to cross without getting their feet wet. Most fords were natural crossings. In order to enable vehicle traffic, fords are sometimes improved by building a stronger floor on the riverbed."@en ; rdfs:isDefinedBy "a section of a road which crosses a river or a different water obstacle in a shallow place with a stable riverbed which enables crossing by wading or by vehicle"@en , "odcinek drogi przekraczającej rzekę lub rzadziej inną przeszkodę wodną po jej dnie w miejscu, gdzie woda jest płytka, a dno stabilne, umożliwiające przejście lub przejazd"@pl ; rdfs:label "bród"@pl , "ford"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q12743"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Furt"@de . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8ca9ab1b-c79c-4bb9-b500-4da2bf350312 urbanonto:object_type_8ca9ab1b-c79c-4bb9-b500-4da2bf350312 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E25_Man-Made_Feature , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Identifying the location of archeological treasures helps reconstruct early urban centres. For this reason, some town atlases indicate treasure locations."@en , "Umiejscowienie skarbów jest ważną przesłanką dla rekonstrukcji przestrzeni wczesnych ośrodków miejskich i z tej racji jest uwzględniane w niektórych atlasach miast."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a collection of valuable old objects that has been intentionally hidden, and later found at an archaeological site"@en , "stanowisko archeologiczne zawierające wiele celowo zdeponowanych cennych przedmiotów"@pl ; rdfs:label "skarb"@pl , "treasure"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q164099"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Depotfund"@de , "hoard"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8d82a136-413f-453c-a096-2b6a2ffaa32b urbanonto:object_type_8d82a136-413f-453c-a096-2b6a2ffaa32b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; dc:creator ; rdfs:comment "Pozostałości po dawnej architekturze były stałym elementem pejzażu miast i ich okolic. Mogły być ignorowane i zaniedbane, mogły być obiektem nostalgii i ew. przedmiotem opieki, mogły być też chronione przez prawo, które zakazywało ingerowania w ich stan i kształt. Ruiny najczęściej stały na terenie prywatnym i do drugiej połowy XIX w. właściciela praktycznie nie można było zmusić do nieingerowania w ten obiekt. Debaty na temat tego, czy powinno się odbudowywać ruiny trwały przez cały XIX w., a jednym z ważnych obiektów tych ogólnokrajowych debat były w Niemczech ruiny zamku w Heidelbergu. W XX w. przeważyło zdanie, że ruin nie powinno się odbudowywać, pogląd ten został jednak zmarginalizowany po II wojnie światowej i strasznych zniszczeniach zabytków, jakie wówczas miały miejsce w wyniku nalotów bombowych."@pl , "Remains of old architectural structures have always been present in urban and suburban landscapes. Some were ignored and neglected; some evoked nostalgia and were cared for; others enjoyed legal protection against any human activity negatively affecting their condition and structure. Ruins were usually located on private property, and until the second half of the nineteenth century there were practically no means of preventing property owners from introducing changes to historical ruins situated in their estates. Throughout the nineteenth century debates carried on over rebuilding historical ruins, one important ruin which triggered the national discussions in Germany being Heidelberg Castle. In the twentieth century, the prevailing opinion was that ruins should not be rebuilt. This approach, however, was quickly forgotten in the aftermath of World War II and the havoc wrecked by bombing raids."@en ; rdfs:isDefinedBy "a remnant of an old building or structure"@en , "pozostałość po dawnej budowli lub budowlach"@pl ; rdfs:label "historical ruins"@en , "ruina zabytkowa"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"częściej w lm. Ruiny; zwaliska, rozwalina\"; #SJP_1900-1927: \"5 t.: 2) [ruina, rozwalina]: przen.: szczątki dawnej świetności\"; #SJP_1978: \"3 t.: [ruina]: 2) zwykle w lm, gruzy, rumowiska, resztki zniszczonych budowli\""@pl , "#SJP_1861: \"more often in plural. Ruins; remains, rubble\"; #SJP_1900-1927: \"5 vol.: 2) [ruin, Polish also: rozwalina]: figurative: remains of former glory\"; #SJP_1978: \"3 vol: [ruin]: 2) usually in 1m, rubble, debris, remains of destroyed buildings\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q109607"^^xsd:url ; skos:altLabel "historic ruins"@en , "historische Ruine"@de , "pozostałości"@pl , "ruine historique"@fr , "rumowisko"@pl , "zwalisko"@pl , "исторические руины"@ru ; skos:hiddenLabel "gruzowisko"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8ee8e450-074b-4c22-a215-77cc9fa4b6ea urbanonto:object_type_8ee8e450-074b-4c22-a215-77cc9fa4b6ea rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_d0008f3a-5765-4541-a619-636f66883974 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function19 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function14 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Domy studenckie prowadzone są przez szkoły wyższe, a więc instytucje które najczęściej występują w miastach, i mające zapewnić podstawowe warunki mieszkalne dla części studentów. Nie każda szkoła wyższa musi prowadzić dom studencki, ale również jedna szkoła wyższa może prowadzić kilka domów studenckich."@pl , "Student dormitories are run by universities, i.e. institutions most often located in urban areas, and are designed to provide basic living conditions for some students. Not all universities offer dormitories, while others operate several dorms."@en ; rdfs:isDefinedBy "a residential building for students supervised by a university"@en , "budynek mieszkalny dla studentów będący pod nadzorem danej uczelni"@pl ; rdfs:label "dom studencki"@pl , "student dormitory"@en ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"Dom studencki (dom akademicki, pot. akademik) – obiekt mieszkalny dla studentów w czasie studiów wyższych, będący pod nadzorem uczelni\"; #SJP: \"dom akademicki, studencki - budynek, w którym mieszkają studenci; akademik - 3. pot. dom akademicki\"; #GUS: \"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/66,pojecie.html (dostęp 7.11.2020 r.), dom studencki - definicja: Obiekt mieszkalny prowadzony przez uczelnię (lub inny podmiot, w tym również organizację studencką, na podstawie zlecenia uczelni), w ramach pomocy materialnej na rzecz studentów\""@pl , "#WikiPL: \"Dormitory (dormitory, coll. dorm) - a residential building for students during their university studies, under the supervision of the university\"; #SJP: \"dormitory, student house - building in which students live; dormitory - 3. coll. dormitory\"; #GUS: \"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publycznej/66,pojecie.html (accessed on November 7, 2020), dormitory - definition: housing object run by the university (or another entity, including a student organization, on the basis of the university's order), as part of financial support for students\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q3661265"^^xsd:url ; skos:altLabel "akademik"@pl , "collegium"@la , "das Studentenwohnheim"@de , "dom akademicki"@pl , "domus"@la , "dormitory"@en , "hall of residence"@en , "residence hall"@en , "résidence universitaire"@fr , "студенческое общежитие"@ru ; skos:hiddenLabel "bursa"@pl , "bursa szkolna"@pl , "internat"@pl , "stancja"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_8f04af49-8661-4738-9aa1-452f068525db urbanonto:object_type_8f04af49-8661-4738-9aa1-452f068525db rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_8a287e70-01a2-454d-8e28-85f356330169 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function18 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Boarding houses, just like student rooms, made it possible for students to seek education beyond their place of permanent residence. Thanks to these types of accommodation, residents of other settlements can take up residence in urban areas."@en , "Internaty tak jak bursy miały umożliwić naukę uczniom poza miejscem ich stałego zamieszkania poprzez zapewnienie im miejsca zakwaterowania. Pozwalają one na mieszkanie w mieście osobom pochodzącym z innych ośrodków."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a residential building for boarders, i.e. students of a boarding school"@en , "budynek należący do szkoły przeznaczony do zakwaterowania uczniów pobierających naukę poza miejscem zamieszkania"@pl ; rdfs:label "boarding house"@en , "internat"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"dormitory - a school-run care facility for young people studying outside their place of residence\"; #SJP: \"boarding school - 1. institution where young people studying outside their place of permanent residence live and receive food, 2. coll. place of internment, 3. former closed educational institution\"; #SJP_Doroszewski: \"boarding school - shared flat next to the school for young people studying there; closed educational facility providing young people with education; boarding house\"; #EncOrg: \"boarding school - an educational institution in which young people live, are brought up and educated in sciences, often until they graduate from school. I., as educational institutions, depriving children of family life and forcing them into an artificial system, they are desirable only in necessary cases, as houses for foundlings, orphans, or correctional facilities \"; #Zieba-Kolodziej_2011: \"p. 66, the boarding school is an institution intended for students ofboarding schools studying outside their place of residence\""@en , "#WikiPL: \"internat - prowadzony przez szkołę zakład opiekuńczy dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania\"; #SJP: \"internat - 1. zakład, w którym mieszka i otrzymuje wyżywienie młodzież ucząca się poza miejscem stałego zamieszkania, 2. pot. miejsce internowania, 3. daw. zamknięty zakład wychowawczy\"; #SJP_Doroszewski: \"internat - wspólne mieszkanie przy szkole dla uczącej się w niej młodzieży; zamknięty zakład wychowawczy zapewniający młodzieży także i naukę; bursa\"; #EncOrg: \"internat - zakład wychowawczy, w którym młodzież mieszka, wychowuje się i kształci w naukach, w wielu razach jednoznaczny z alumnatem. I., jako zakłady wychowawcze, pozbawiające dzieci życia rodzinnego i wtłaczające je w system sztuczny, pożądane są tylko w wypadkach koniecznych, jako domy podrzutków, sierot, lub zakłądy poprawcze\"; #Zieba-Kolodziej_2011: \"s. 66, Internat jest placówką przeznaczoną dla uczniów szkoły macierzystej, pobierających naukę poza miejscem zamieszkania\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q269770"^^xsd:url ; skos:altLabel "boarding school"@en , "das Internat"@de , "internat"@fr , "интернат"@ru ; skos:hiddenLabel "bursa szkolna"@pl , "dom studencki"@pl , "konwikt"@pl , "stancja"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_92391a0e-941b-42e1-a499-ce45065592c1 urbanonto:object_type_92391a0e-941b-42e1-a499-ce45065592c1 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function29 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Bell towers (both free-standing structures and parts of other buildings) are elements of urban space. They informed urban dwellers about upcoming church services, dangers and the time."@en , "Dzwonnice (jako budowle wolno stojące lub część innych budynków) są częścią przestrzeni miejskiej, ich funkcjonowanie miało służyć mieszkańcom miast poprzez informowanie o zbliżających się nabożeństwach, niebezpieczeństwach lub o upływie czasu."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a structure, often a tower, that contains one or more bells"@en , "budowla, często w formie wieży, w której zawieszono dzwon lub dzwony"@pl ; rdfs:label "bell tower"@en , "dzwonnica"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"Belfry - a structure or its part, in which bells are hung, having a sacred character (e.g. bell towers at churches or Orthodox churches) or secular institutions (e.g. city watchtowers - beffroi or town hall towers). Most often it is in the form of a brick tower. Sometimes there are bell towers in the form of walls with openings; they are the so-called screen bell towers; #SJP: \"belfry - a building or a part of it with bells\"; #SJP_Doroszewski: \"belfry - a tower-shaped structure with bells in its upper part, usually erected next to churches\"; #EncPWN: \"belfry, campanile - a building or a separate part of it, serving as a room for bells, for sacred or secular purposes (beffroi, town hall), most often in the form of a tower; there are free-standing bell towers and bell towers constituting an architectural element adjacent to the building or crowning it; the oldest preserved belfries date from the 9th century, free-standing ones in the early Christian basilicas also served as watchtowers; in the 13th century there appeared bell towers that were part of the building; bell towers in the form of lanterns were popular in the Renaissance and Baroque periods; in the Classicist period there were sometimes free-standing bell towers ; original forms of bell towers developed in Ruthenian art. #EncOrg: \"belfry - a scaffolding for hanging large bells, which must be constructed in such a way that it leaves a free space for swinging bells, and that these vibrations do not have a detrimental effect on the structure. A belfry is usually built of dry oak wood, and now often of iron. In order to suspend the bell, an oak yoke is placed in its ear, bearing iron pins at both ends, which are placed in bushings or beds set in the scaffolding racks, as introduced by Ritter\""@en , "#WikiPL: \"Dzwonnica – budowla lub jej część, w której zawieszono dzwony, mająca charakter sakralny (np. dzwonnice przy kościołach lub cerkwiach) lub świecki (np. miejskie wieże strażnicze – beffroi lub wieże ratuszowe). Najczęściej występuje w postaci wieży, murowanej lub drewnianej. Niekiedy spotyka się dzwonnice w formie ściany z otworami, są to tzw. dzwonnice parawanowe\"; #SJP: \"dzwonnica – budynek lub jego część, gdzie znajdują się dzwony\"; #SJP_Doroszewski: \"dzwonnica – budowla w kształcie wieży z dzwonami umieszczonymi w górnej jej części, wznoszona zwykle przy kościołach\"; #EncPWN: \"dzwonnica, kampanila - budynek lub wyodrębniona jego część, służąca jako pomieszczenie na dzwony, o przeznaczeniu sakralnym lub świeckim (beffroi, ratusz), najczęściej w postaci wieży; rozróżnia się dzwonnice wolno stojące oraz dzwonnice stanowiące element architektoniczny przylegający do budynku lub wieńczący go; najstarsze zachowane dzwonnice z IX w. wolno stojące przy bazylikach wczesnochrześcijańskich, pełniły jednocześnie funkcję wież strażniczych; od XIII w. występują dzwonnice stanowiące część budynku; w okresie renesansu i baroku były popularne dzwonnice w formie latarni; w okresie klasycyzmu występowały niekiedy dzwonnice wolno stojące; oryginalne formy dzwonnic rozwinęły się w sztuce ruskiej\"; #EncOrg: \"dzwonnica – rusztowanie do zawieszania wielkich dzwonów, które tak musi być zbudowane, by pozostawiało swobodną przestrzeń do bujania dzwonów, i aby drgania te nie wywierały wpływu szkodliwego na budowlę. D buduje się najczęściej z suchego drzewa dębowego, a obecnie często z żelaza. Dla zawieszenia dzwonu w uchu jego osadza się jarzmo z drzewa dębowego, dźwigające na obu końcach czopy żelazne, które umieszczają się w panwiach albo łożach, wprawionych w rusztowaniu. Najprostszą budowę przedstawiają łoża otwarte, ale stosują się często i konstrukcje bardziej zawiłe, jak łoża zębate, wprowadzone przez Rittera\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q200334"^^xsd:url ; skos:altLabel "berfredus"@la , "campanarium"@la , "campanile"@la , "cloccarium"@la , "clocher-tour"@fr , "der Glockenturm"@de , "kampanila"@pl , "nolarium"@la , "колокольня"@ru ; skos:hiddenLabel "wieża"@pl , "wieża zegarowa"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_93c8cca0-8c87-414b-839a-992f2a538da1 urbanonto:object_type_93c8cca0-8c87-414b-839a-992f2a538da1 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E25_Man-Made_Feature , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function24 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Place stanowią podstawowe elementy przestrzeni miejskiej, często główne centrum miasta lub jego części."@pl , "Squares are basic elements of urban space. They are often found in the heart (central part) of a town."@en ; rdfs:isDefinedBy "a relatively large compact and multifunctional public space surrounded (partially or fully) by buildings, with an open (undeveloped) central part"@en , "względnie duża i zwarta, wielofunkcyjna przestrzeń publiczna otoczona częściowo lub całkowicie zabudową, a zarazem niezabudowana poza jej częścią centralną"@pl ; rdfs:label "plac"@pl , "square"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q174782"^^xsd:url ; skos:altLabel "Der Platz"@de , "plaza"@en , "public square"@en , "town square"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_93d03b33-4643-46c0-916c-e5b9af97e7ae urbanonto:object_type_93d03b33-4643-46c0-916c-e5b9af97e7ae rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Free-standing chapels appearing in urban space may be independent centres of worship, earlier than churches (e.g. the Chapel of the Holy Cross in the suburbs of Warsaw), serve as a burial place (burial chapels-mausoleums), accompany other buildings or separate spaces (free-standing chapels at hospitals, cemetery chapels). Chapels appear at different times and have different provenance (e.g. chapels created by foundations of the bourgeoisie, nobility, clergy, royalty, etc.), and may be a sign of culture and art, the religiosity of the citizens or the founders."@en , "Kaplice wolnostojące pojawiające się w przestrzeni miejskiej mogą stanowić samodzielne ośrodki kultu, poprzedzać istnienie kościołów (np. kaplica Świętego Krzyża na przedmieściach Warszawy), służyć jako miejsce pochówku (kaplice grobowe-mauzolea), towarzyszyć innym budowlom lub wydzielonym przestrzeniom (kaplice wolnostojące przy szpitalach, kaplice cmentarne). Kaplice pojawiają się w różnym czasie i mają różną proweniencję (np. kaplice powstałe z fundacji mieszczańskich, szlacheckich, duchowieństwa, książęcych, królewskich itp.), mogą świadczyć o rozwoju kultury i sztuki, religijności mieszkańców lub fundatorów."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a small Christian religious building used for worship (e.g. service, prayer) or which is (rarely) a burial place, with an altar or altars inside"@en , "niewielka chrześcijańska budowla sakralna służąca do odprawiania kultu (np. celebracja mszy, modlitwa) lub będąca (rzadko) miejscem pochówku, zawierająca ołtarz lub ołtarze"@pl ; rdfs:label "chapel"@en , "kaplica wolnostojąca"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_PWN_online: \"1. niewielka budowla sakralna\"; #SJPDoroszewski: \"mały kościółek; boczna część kościoła mająca ołtarz i tworząca oddzielną całość; oddzielny pokój z ołtarzem do odprawiania nabożeństwa\"; #EncPWN: \"kaplica [czes. < łac.], arch. niewielka budowla sakralna, wolno stojąca lub połączona z większym kompleksem architektonicznym (głównie kościołem), bądź też wydzielone pomieszczenie z ołtarzem, stanowiące część większej budowli\"; #Prawo_kanoniczne_(katolicyzm): \"Kan. 1223 – Przez kaplicę rozumie się miejsce przeznaczone, za zezwoleniem ordynariusza, do sprawowania kultu Bożego, dla pożytku jakiejś wspólnoty lub grupy wiernych, którzy się w nim zbierają, do którego za zgodą kompetentnego przełożonego mogą przychodzić także inni wierni\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q108325"^^xsd:url ; skos:altLabel "Kapelle"@de , "capella"@la , "chapelle"@fr , "kaplica"@pl , "oratorium"@la , "świątynia"@pl , "часовня"@ru ; skos:hiddenLabel "kapliczka"@pl , "kościół"@pl , "kościółek"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_941cfb75-1e17-47dc-8770-b83d7b6d93d6 urbanonto:object_type_941cfb75-1e17-47dc-8770-b83d7b6d93d6 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function23 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Pierwsze wieże ciśnień pojawiają się w miastach w drugiej połowy XIX w., a coraz popularniejsze stają się na przełomie XIX i XX w. W miastach stanowią część sieci wodociągowej. Nadawano im reprezentacyjną formę, dzięki której miały pełnić rolę ozdoby architektonicznej miasta (np. wieże ciśnień w stylu neogotyckim)."@pl , "The first water towers appeared in towns in the second half of the nineteenth century, and steadily gained popularity in the late nineteenth and early twentieth centuries. In urban areas, water towers form part of water distribution networks. Water towers were designed to be representative highlights of a town's architecture (e.g. Gothic Revival water towers)."@en ; rdfs:isDefinedBy "an elevated building (tower) supporting a water tank which pressurises a water distribution system"@en , "budynek w formie wieży wyposażony w zbiornik z wodą, zapewniający właściwe ciśnienie wody doprowadzanej ze zbiornika do sieci wodociągowej"@pl ; rdfs:label "water tower"@en , "wieża ciśnień"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"Water tower - a building in the form of a tower, on top of which there is a water tank, used to ensure stable pressure in the water supply, covering the temporary increase in water demand. The tank must always be placed above the consumers because it works on the principle of communicating vessels. Depending on the utility function, water towers can be categorized into: water supply (city), railway and company towers. A water tower is sometimes confused with a tower water tank, which is a structure, while a water tower is a multifunctional building (with foundations, walls and a roof), in which the upper part - under the roof - is a water tank. Tower tanks are designed to collect water - to provide a reserve in the event of increased consumption and to ensure adequate pressure and maintain the continuity of technological processes in the event of a water supply failure. They also function as a fire reservoir. In the case of railway water towers, they were often constructed according to repeatable design documentation."@en , "#WikiPL: „Wieża ciśnień (z niem. lub ang. wieża wodna, rzadziej wieża wodociągowa) – budynek w formie wieży, na którego szczycie znajduje się zbiornik na wodę, służący do zapewnienia stabilnego ciśnienia w wodociągu, pokrywając chwilowy wzrost zapotrzebowania na wodę. Zbiornik zawsze musi być umieszczony powyżej odbiorców, ponieważ działa na zasadzie naczyń połączonych. Zależnie od funkcji użytkowej wyróżnić można wieże ciśnień: wodociągowe (miejskie), kolejowe i zakładowe. Wieża ciśnień bywa mylona z wieżowym zbiornikiem na wodę, który jest budowlą, natomiast wieża ciśnień to wielofunkcyjny budynek (posiadający fundamenty, ściany i dach), w którego górnej części – pod dachem – znajduje się zbiornik na wodę. Zbiorniki wieżowe mają za zadanie gromadzenie wody – zapewnienie rezerwy w przypadku zwiększonego zużycia i zapewnienia odpowiedniego ciśnienia oraz zachowania ciągłości procesów technologicznych w przypadku awarii wodociągu. Pełnią również funkcję zbiornika przeciwpożarowego. W przypadku kolejowych wież ciśnień – często były to obiekty realizowane według powtarzalnych dokumentacji projektowych. W Polsce wieże ciśnień zostały prawie całkowicie wyparte przez hydrofory (a później przez falownikowe układy regulacji obrotów pomp), i pozostały głównie jako awaryjne źródło wody (np. dla celów przeciwpożarowych), gdyż mogą dostarczyć stosunkowo dużo wody przy całkowitym braku zasilania. Niektóre wieże ciśnień zaadaptowano na obiekty użyteczności publicznej (kawiarnie, hotele, restauracje, wieże widokowe)”; #SJP: „wieża ciśnień – wysoka budowla wyposażona w zbiornik z wodą, zapewniająca właściwe ciśnienie wody doprowadzanej ze zbiornika do sieci wodociągowej”; #EncPWN: „wieża ciśnień, budowla wieżowa, w której górnej części znajduje się zbiornik wody zasilający sieć wodociągową; zapewnia właściwe ciśnienie hydrostatyczne wody w tej sieci”"@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q274153"^^xsd:url ; skos:altLabel "château d'eau"@fr , "der Wasserturm"@de , "wieża wodociągowa"@pl , "водонапо́рная башня"@ru ; skos:hiddenLabel "stacja pomp"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_94baa37c-07ed-4159-8e62-0bd69515a313 urbanonto:object_type_94baa37c-07ed-4159-8e62-0bd69515a313 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_403 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "A presidential residence is a type of official seat of a head of state. Presidential residences are often located in state capitals, but some can be found in other localities (e.g. the Polish President has a holiday residence on the Hel Peninsula). Some presidential residences occupy historical buildings (e.g. former royal palaces) or public utility buildings. In some cases, presidential residences serve both residential (accommodation for the president and his or her family), and representative and administrative functions."@en , "Rezydencje prezydenckie są rodzajem siedzib głów państw. Znajdują się często w stolicach państw, ale również w innych miejscowościach (np. pełniąc funkcje wypoczynkowe jak Rezydencja Prezydenta RP na Mierzei Helskiej). Mogą znajdować się w budynkach zabytkowych - dawnych pałacach monarchów czy budynkach użyteczności publicznej. Rezydencje mogą łączyć funkcje mieszkalne dla prezydenta i jego rodziny z funkcjami reprezentacyjnymi i administracyjnymi."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a representative building which is the official seat of a president"@en , "reprezentacyjny budynek będący siedzibą prezydenta"@pl ; rdfs:label "presidential residence"@en , "rezydencja prezydencka"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"residence - a representative episcopal, royal, princely, grand residence, built in the countryside or in a city. It can be a single building (castle, palace) or a group of buildings (in combination with farm buildings, a park with pavilions, etc.). summer, winter and all year-round residences\"; #SJP: \"residence - a structure or a group of buildings constituting a representative seat\"; #SJP_Doroszewski: \"residence - 1. a representative seat of a state dignitary, king, magnate, etc., a palace with the surrounding buildings and a park, 2. place of permanent residence, residence of the head of state, as well as another state or church dignitary, 3. cult. in canon law: compulsory stay in the place of an ecclesiastical office for the personal fulfillment of the duties related to it, 4.a) permanent residence, to be settled in residence - to live, to live with someone permanently as a dependent resident hosts, b) headquarters of the order, monks' dwelling, monastery\"; #EncPWN: \"residence - a representative seat; this term is used to describe a single building (castle, city palace) or a complex of buildings (palace with outbuildings, park, farm buildings); for example, a royal, bishop, family residence, city residence, a country or summer residence\""@en , "#WikiPL: \"rezydencja - reprezentacyjna siedziba biskupia, królewska, książęca, wielkopańska, zbudowana na wsi lub w mieście. Może być pojedynczym budynkiem (zamkiem, pałacem) lub zespołem budynków (w połączeniu z zabudowaniami gospodarczymi, parkiem z pawilonami itp.). Rozróżnia się rezydencje letnie, zimowe i całoroczne\"; #SJP: \"rezydencja - budowla lub zespół budowli stanowiące siedzibę o charakterze reprezentacyjnym\"; #SJP_Doroszewski: \"rezydencja - 1. reprezentacyjna siedziba jakiegoś dostojnika państwowego, króla, magnata itp., pałac wraz z otaczającymi go budynkami i parkiem, 2. miejsce stałego pobytu, zamieszkania głowy państwa, a także innego dostojnika państwowego lub kościelnego, 3. kult. w prawie kanonicznym: obowiązkowe przebywanie w miejscu urzędu kościelnego dla osobistego pełnienia związanych z nim powinności, 4. a) stałe przebywanie, mieszkanie gdzie, rezydowanie, fraz. być osiąść na rezydencji - mieszkać, zamieszkać u kogoś na stałe jako rezydent będący na utrzymaniu gospodarzy, b) siedziba zakonu, mieszkanie zakonników, klasztor\"; #EncPWN: \"rezydencja - siedziba o charakterze reprezentacyjnym; terminem tym określa się pojedynczą budowlę (zamek, pałac miejski) albo zespół budynków (pałac wraz z oficynami, parkiem, zabudowaniami gospodarczymi); rozróżnia się np. rezydencję królewską, biskupią, rodową, miejską, wiejską, letnią\""@pl ; skos:altLabel "der Präsidentenpalast"@de , "die Präsidentenresidenz"@de , "palais présidentiel"@fr , "pałac prezydencki"@pl , "presidential palace"@en , "президентская резиденция"@ru , "президентский дворец"@ru ; skos:hiddenLabel "rezydencja ambasadora"@pl , "rezydencja biskupia"@pl , "rezydencja królewska"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_963423b9-952e-42ea-9937-8399bec3d890 urbanonto:object_type_963423b9-952e-42ea-9937-8399bec3d890 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Pierwsze kina pojawiły się na przełomie XIX i XX wieku."@pl , "The first cinemas appeared in the early nineteenth and late twentieth centuries."@en ; rdfs:isDefinedBy "a theatre with a wide screen for showing films and movies to an audience"@en , "miejsce, w którym na dużym ekranie wyświetlane są filmy "@pl ; rdfs:label "cinema"@en , "kino"@pl ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"miejsce przeznaczone do projekcji filmów na dużym ekranie\" #EncPWN: \"obiekt widowiskowy przeznaczony do publicznej projekcji filmów\" #SJP_Doroszewski: \"teatr świetlny, w którym widz ogląda na ekranie obrazy filmowe\" #SJP_Karlowicz: \"2 t.: [kinematograf]: przyrząd do przedstawiania fotografji, uwydalniającej ruchy odtwarzanej przyrody, żywa fotografia; 2 t.: [kinetograf]: przyrząd utrwalający widok ruchów; 1 t.: [film]: błona żelatynowa\" #SJP_Szymczak_1978: \"1 t.: obiekt widowiskowy przeznaczony do publicznej projekcji filmów, znajdujący się w budynku lub na wolnej przestrzeni\" #SJP_Zdanowicz: \"brak\""""@pl , """#SJP: \"place dedicated to screening films on the big screen\" #EncPWN: \"a performance facility intended for public screening of films\" #SJP_Doroszewski: \"a light theater in which the viewer watches film images on the screen\" #SJP_Karlowicz: \"2 vol.: [cinematograph]: a device for presenting photographs, highlighting the movements of the nature being recreated, live photography; # SJP_Szymczak_1978: \"1 vol.: a performance facility intended for public screening of films, located inside a building or in an open space\" #SJP_Zdanowicz: \"none\""""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q41253"^^xsd:url ; skos:altLabel "Cinemateum"@la , "cinema"@en , "cinéma"@fr , "das Kino"@de , "movie theatre"@en , "кинотеатр"@ru ; skos:hiddenLabel "iluzjon"@pl , "kinoteatr"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_99c5ed94-8a14-485c-8b18-542786dd08b1 urbanonto:object_type_99c5ed94-8a14-485c-8b18-542786dd08b1 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Canals were present in towns throughout the entire period under study."@en , "Kanały występują w miastach przez cały badany okres."@pl ; rdfs:isDefinedBy "odcinek sztucznego cieku wodnego, pomiędzy węzłami sieci hydrograficznej, pełniącego rolę transportową lub melioracyjną"@pl , "sections of artificial watercourses built between hydrographic network nodes to serve as drainage or transport routes"@en ; rdfs:label "canal"@en , "kanał"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"canal: 1. ditch connecting rivers, lakes, land-divided seas, 3. drainage or irrigation ditch\"; #duden: \"Kanal: künstlicher schiffbarer Wasserlauf als Verbindung zwischen Meeren, Flüssen, Seen\"."@en , "#SJP: \"kanał: 1. przekop łączący rzeki, jeziora, morza rozdzielone lądem, 3. rów osuszający lub nawadniający\", #duden: \"Kanal: künstlicher schiffbarer Wasserlauf als Verbindung zwischen Meeren, Flüssen, Seen\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q12284"^^xsd:url ; skos:altLabel "Fossa"@la , "canal"@en , "canal"@fr , "der Kanal"@de , "kanał"@pl , "канал"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_99f0f5af-ae0e-4b88-a3c9-6f51d1106dc4 urbanonto:object_type_99f0f5af-ae0e-4b88-a3c9-6f51d1106dc4 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Bus depots emerged in towns along with the development of this form of public transport. As urban developments spread, bus depots ceased to be located on town outskirts and became part of compact urban space."@en , "Zajezdnie autobusowe zaczęły powstawać w miastach wraz z rozwojem tej formy komunikacji miejskiej. Początkowo lokalizowane na obrzeżach miast, wraz z rozwojem przestrzeni miejskiej, stały się elementem zwartej przestrzeni miejskiej."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a facility where buses are stored, repaired and maintained"@en , "wyznaczony obszar postoju, naprawy i konserwacji autobusów"@pl ; rdfs:label "bus depot"@en , "zajezdnia autobusowa"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"depot - a separate area or room, which is a parking place for public transport vehicles when they are not on the road\"; #SJP_Doroszewski: \"depot - a building to which public utility vehicles, such as buses, trams, etc. come to stop (for possible repair)\"; #BDOTK10k: \"p. 154: A set of rooms and devices for the storage and servicing of public transport vehicles (trams, buses)\"; #WikiPL: \"Depot (e.g. tram, trolleybus, bus, metro or city rail) - base, facility for the operation of public transport vehicles; #WikiEN: \"A bus garage, also known as a bus depot, bus base or bus barn, is a facility where buses are stored and maintained\"; #WikiDE: \"Ein Depot (von lateinisch deponere: niederlegen, abstellen), auch Betriebshof, Wagenhalle oder Abstellhalle, ist eine Einrichtung in der Eisenbahnen, Straßenbahnen, Oberleitungsbusse oder Omnibusse geschützt abgestellt werden können\""@en , "#SJP: \"zajezdnia - wydzielony teren lub pomieszczenie, będące miejscem postoju pojazdów komunikacji miejskiej, kiedy nie są w trasie\"; #SJP_Doroszewski: \"zajezdnia - budynek, do którego zjeżdżają na postój (ewentualną naprawę) pojazdy użyteczności publicznej, jak autobusy, tramwaje itp.\"; #BDOTK10k: \"s. 154: Zespół pomieszczeń i urządzeń, służących do przechowywania i obsługi pojazdów komunikacji miejskiej (tramwajów, autobusów)\"; #WikiPL: \"Zajezdnia (np. tramwajowa, trolejbusowa, autobusowa, metra lub kolei miejskiej) – baza, zakład eksploatacji pojazdów transportu publicznego\"; #WikiEN: \"A bus garage, also known as a bus depot, bus base or bus barn, is a facility where buses are stored and maintained\"; #WikiDE: \"Ein Depot (von lateinisch deponere: niederlegen, abstellen), auch Betriebshof, Wagenhalle oder Abstellhalle, ist eine Einrichtung in der Eisenbahnen, Straßenbahnen, Oberleitungsbusse oder Omnibusse geschützt abgestellt werden können\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1191753"^^xsd:url ; skos:altLabel "bus barn"@en , "bus base"@en , "bus garage"@en , "das Depot"@de , "der Busbahnhof"@de , "der Bushof"@de , "dépôt d'autobus"@fr , "vehicle garage"@en , "автобусный парк"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_9a254e82-8067-4730-8dfd-cdecab5e86a3 urbanonto:object_type_9a254e82-8067-4730-8dfd-cdecab5e86a3 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function33 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Reedbeds grow in the coastal zones of watercourses and water bodies situated within town limits."@en , "Szuwary występują w strefach przybrzeżnych cieków i zbiorników wodnych znajdujących się w miastach."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a large group of plants growing in shallow water in watercourses, water bodies, and other wetlands"@en , "zbiorowisko roślin znajdujących się na brzegach cieków i zbiorników wodnych, a także na innych terenach podmokłych"@pl ; rdfs:label "reedbed"@en , "szuwary"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"Rush - a zone of coastal plants (helophytes), occurring in the littoral of lakes, rivers and transitional waters and their valleys. There are low rush (closer to the shore), which mainly consists of sedges, and high rush (built by e.g. reed, broad-leaved cattail, lake bulrush). Rushes are places where many water birds lay and brood their eggs. They are azonal communities - they occur on the shores of water in various climatic zones. In Polish, the name \"rush\" is also one of the folk names of calamus \"; #BDOT10K: \"p. 66, areas covered with high grassy vegetation, occurring both in coastal zones and on land\"; #SJP: \"rush - thickets consisting of large perennials, growing on the shores of lakes, marshes, etc.\"; #SJP_Doroszewski: \"rush - 1. only in the plural thick thickets composed of tall, mostly monocotyledonous plants (e.g. reeds, rushes), growing over slowly flowing rivers, ponds, lakes, swamps, marshes, etc., 2. arare: calamus, rushes, b) hay from muddy meadows and marshes, c) algae \"; #EncPWN: \"rushes, ecological community of large swamp plants (helophytes), covering swamps or occurring at the banks of reservoirs or watercourses; depending on the floristic composition they are divided into: proper rushes, i.e. high rushes, which include grasses (e.g. manna mielec, common reed), cattails, bulrush, etc., and sedge rushes, formed by communities of tall sedges; depending on the prevailing species, rushes have appropriate names, e.g. manna rush, cattail rush, bulrush rush, greater pond sedge\""@en , "#WikiPL: \"Szuwar – strefa roślin przybrzeżnych (helofitów), występujących w litoralu jezior, rzek i wód przejściowych oraz ich dolinach. Wyróżnia się szuwar niski (bliżej brzegu), na który składają się głównie turzyce, oraz szuwar wysoki (budowany przez np. trzcinę, pałkę szerokolistną, oczeret jeziorny). Szuwary są miejscem, gdzie składa i wysiaduje swoje jaja wiele ptaków wodnych. Są to zbiorowiska azonalne – występują na brzegach wód w różnych strefach klimatycznych. W języku polskim nazwa „szuwar” jest jednocześnie jedną z ludowych nazw tataraku\"; #BDOT10K: \"s. 66, obszary porośnięte wysoką roślinnością trawiastą, występującą zarówno w strefach przybrzeżnych wód jak i na lądzie\"; #SJP: \"szuwar – zarośla składające się z dużych bylin, porastające brzegi jezior, moczarów itp.\"; #SJP_Doroszewski: \"szuwar - 1. tylko w lm gęste zarośla złożone z wysokich, przeważnie jednoliściennych roślin (np. trzcin, sitowia), rosnące nad przegami powoli płynących rzek, stawów, jezior, bagien, moczarów itp., 2. a) rzad. tatarak, sitowie, b) siano pochodzące z błotnistych łąk i bagien, c) morszczyn\"; #EncPWN: \"szuwar, ekol. zbiorowisko dużych roślin bagiennych (helofitów), porastające bagna lub występujące przy brzegach zbiorników bądź cieków wodnych; są wyróżniane, w zależności od składu florystycznego: szuwary właściwe, czyli wysokie, w których skład wchodzą trawy (np. manna mielec, trzcina pospolita), pałki, oczerety i in., oraz szuwary turzycowe, utworzone przez zbiorowiska wysokich turzyc; w zależności od panującego gat. szuwary mają odpowiednie nazwy, np.: szuwar mannowy, szuwar pałki szerokolistnej, szuwar oczeretowy, szuwar turzycy brzegowej\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q620424"^^xsd:url ; skos:altLabel "das Röhricht"@de , "reed bed"@en , "roselière"@fr , "szuwar"@pl , "Плавни"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_9d678687-6418-46af-9851-e69437bad487 urbanonto:object_type_9d678687-6418-46af-9851-e69437bad487 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_403 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_406 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Jeśli za jedno z kryterium określenia budowli mianem zamku uznamy wykorzystywanie jako głównego budulca materiału twardszego niż drewno, czyli kamienia lub cegieł, wtedy należałoby uznać, że zamki pojawiały się w XI-XIV w. w różnych częściach Europy. Zamki stanowią element przestrzeni miejskiej, czy może szerzej: aglomeracji miejskiej, od momentu lokacji miast na prawie miejskim. Nie w każdym mieście znajdował się zamek, nie każdy zamek musiał być usytuowany w lub przy mieście. Usytuowanie zamków wobec miast w epoce przedindustrialnej było zróżnicowane. Część murów obwodowych zespołu zamkowego mogła być sprzężona z murami obronnymi miasta. Często założenie zamkowe stanowiło niezależną część przestrzeni miejskiej, oddzieloną od miasta fosą, wałem oraz murem obwodowym zespołu i choć przylegało ono do miasta, to było wyjęte spod jego jurysdykcji. Zespół zamkowy mógł znajdować się również w pewnej odległości od ośrodka miejskiego. Wraz z rozwojem przestrzennym miast w XIX i XX w. zamki i ich pozostałości włączano w granice administracyjne miast. Stulecia XIX i XX skutkowały również postępującym rozbieraniem założeń zamkowych - część z nich nie dotrwała w swojej formie i kształcie do początków XXI w."@pl , "Were we to agree that a castle was a structure built mainly from material harder than wood (i.e. stone or brick), we would have to state that castles were built across Europe between the eleventh and fourteenth centuries. Castles have been part of urban space - or more broadly: urban agglomerations - ever since towns started being established under municipal charters. Not all towns have castles, and not all castles are in or near a town. The distance between castles and towns varied significantly in the pre-industrial period. In some cases, parts of castle perimeter walls overlapped with a town's defensive walls. It happened often that castle grounds were an independent element of urban space separated from a town by a moat, embankment and perimeter wall. Although adjacent to urban development, castles were beyond town jurisdiction. Some castle complexes were located at a distance from urban centres. With the urban spatial development of the nineteenth and twentieth centuries, castles and their remains were placed within administrative town boundaries. In the nineteenth and twentieth centuries, dismantling castles showed a rising trend. As a result, some castle complexes lost their structure - many did not fully survive until the early twenty-first century."@en ; rdfs:isDefinedBy "a complex of interconnected residential and farm buildings which are encircled by perimeter walls and constitute a single functional and architectural whole; in the pre-industrial period castle complexes were residences and seats of the local rulers, places from which lands and assets surrounding a town were managed, and symbols of power"@en , "kompleks ujętych murami obwodowymi i powiązanych ze sobą budynków mieszkalnych i gospodarczych, stanowiących jedną funkcjonalną i architektoniczną całość, w okresie przedindustrialnym stanowiącym siedzibę rezydencjonalną władcy terytorialnego, miejsce zarządu zlokalizowanymi wokół miasta dobrami oraz symbol władzy"@pl ; rdfs:label "castle complex"@en , "zespół zamkowy"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a magnificent residential and defensive building, formerly: a royal, princely or magnate residence\"; #SJP_Doroszewski: \"from the Middle Ages to the 17th c. Defensive seat of the feudal lord, center of power; in the 17th c. And later royal, ducal or magnate city or non-town residence\"; #EncPWN: \"arch. Fortified residential building, mostly made of brick, usually an architectural complex consisting of one or two rings of walls topped with battlements, with towers in the corners and a gate tower, often with a barbican and a drawbridge over the moat\"; #Guerquin_1974: \"a complex of fortified elements and residential buildings connected in a closed defensive circuit, a complex that was created in the feudal system as a center of princely power, the seat of a lord, seat of a knight or a military outpost. or wood and earth construction, and in the following periods brick \"; #Slomski_2017: \"p. 222: an object defined in the Latin sources with the Latin terms castrum arx and the Polish word \"zamek\", constituting a defensive seat and a permanent or temporary residence of the owner or his official, usually located in the center of the estate or estate and playing a role in property administration, additionally having representative functions and being the carrier of certain ideas\"; #BDOT10k: \"p. 160: A fortified building, mostly made of brick, usually an architectural complex, consisting of residential, farm and other buildings, surrounded by a ring of walls with towers, often with a barbican and a drawbridge over the moat. Currently, it is most often used as a museum. , or the seat of a scientific and educational institution\"; #WikiPL: \"Castle - a complex of fortified elements and residential buildings connected in a closed defensive circuit, created in the feudal system as a center of princely power, seat of a magnate, seat of a knight or a military outpost. The main feature of such a complex is a closed defensive circuit, initially in the form of ramparts or a wooden and earth structure, and in subsequent periods a brick one. #OxfDic: \"A large building, typically of the medieval period, fortified against attack with thick walls, battlements, towers, and in many cases a moat\"; #EncBri: \"Castle, medieval stronghold, generally the residence of the king or lord of the territory in which it stands\"; #DicArc: \"p. 64, 634: a fortified military or residential building or group of buildings with defensive exterior walls to provide protection against attack\"; #CamDic: \"a large strong building, built in the past by a ruler or important person to protect the people inside from attack\"; #ArtArcThe: \"Buildings or groups of buildings intended primarily to serve as a fortified residence of a prince or nobleman\"; #WikiEN: \"A castle is a type of fortified structure built during the Middle Ages predominantly by the nobility or royalty and by military orders\"; #Duden: \"das Schloss - meist mehrflügeliges (den Baustil seiner Zeit und den Prunk seiner Bewohner repräsentierendes) Wohngebäude des Adels\"; #WikiDE: \"Ein Schloss ist ein Gebäude oder Gebäudekomplex, das/der im Auftrag des Landesherrn oder anderer Mitglieder des Adels errichtet wurde; es bezieht diese Bezeichnung damit unabhängig von der Größe oder der künstlerischen Gestaltung seiner Fassade\""@en , "#SJP: \"okazała budowla mieszkalno-obronna, dawniej: rezydencja królewska, książęca lub magnacka\"; #SJP_Doroszewski: \"od średniowiecza do w. XVII obronna siedziba pana feudalnego, ośrodek władzy; w w. XVII i później królewska, książęca lub magnacka rezydencja miejska lub pozamiejska\"; #EncPWN: \" arch. warowna budowla mieszkalna, przeważnie murowana, stanowiąca zwykle kompleks architektoniczny złożony z jednego lub dwóch pierścieni murów zwieńczonych blankami, z basztami w narożach i wieżą bramną, często z barbakanem i zwodzonym mostem nad fosą\"; #Guerquin_1974: \"zespół elementów warownych i budynków mieszkalnych powiązanych w zamknięty obwód obronny, zespół, który powstał w ustroju feudalnym jako ośrodek władzy książęcej, siedziba możnowładcy, siedziba rycerza lub placówka militarna. Zasadniczą cechę takiego zespołu stanowi zamknięty obwód obronny, początkowo w postaci wałów lub konstrukcji drewniano-ziemnej, a w następnych okresach murowany\"; #Slomski_2017: \"s. 222: obiekt określany w źródłach łacińskimi terminami castrum arx i polskim słowem zamek, stanowiący obronną siedzibę oraz stałe lub tymczasowe miejsce pobytu właściciela bądź jego urzędnika, zazwyczaj ulokowane w centrum włości lub klucza dóbr i odgrywające rolę w administracji majątkiem, dodatkowo pełniące funkcje reprezentacyjne i będące nośnikiem pewnych idei\"; #BDOT10k: \"s. 160: Warowna budowla, przeważnie murowana, stanowiąca zwykle kompleks architektoniczny, złożony z budynków mieszkalnych, gospodarczych i innych, otoczony pierścieniem murów z basztami, wieżami, często z barbakanem i zwodzonym mostem nad fosą. Obecnie najczęściej użytkowany jako muzeum, lub siedziba placówki naukowo-oświatowej\"; #WikiPL: \"Zamek – zespół elementów warownych i budynków mieszkalnych powiązanych w zamknięty obwód obronny, powstały w ustroju feudalnym jako ośrodek władzy książęcej, siedziba możnowładcy, siedziba rycerza lub placówka militarna. Zasadniczą cechę takiego zespołu stanowi zamknięty obwód obronny początkowo w postaci wałów lub konstrukcji drewniano-ziemnej, a w następnych okresach murowany\"; #OxfDic: \"A large building, typically of the medieval period, fortified against attack with thick walls, battlements, towers, and in many cases a moat\"; #EncBri: \"Castle, medieval stronghold, generally the residence of the king or lord of the territory in which it stands\"; #DicArc: \"s. 64, 634: a fortified military or residential building or group of buildings with defensive exterior walls to provide protection against attack\"; #CamDic: \"a large strong building, built in the past by a ruler or important person to protect the people inside from attack\"; #ArtArcThe: \"Buildings or groups of buildings intended primarily to serve as a fortified residence of a prince or nobleman\"; #WikiEN: \"A castle is a type of fortified structure built during the Middle Ages predomitly by the nobility or royalty and by military orders\"; #Duden: \"das Schloss - meist mehrflügeliges (den Baustil seiner Zeit und den Prunk seiner Bewohner repräsentierendes) Wohngebäude des Adels\"; #WikiDE: \"Ein Schloss ist ein Gebäude oder Gebäudekomplex, das/der im Auftrag des Landesherrn oder anderer Mitglieder des Adels errichtet wurde; es bezieht diese Bezeichnung damit unabhängig von der Größe oder der künstlerischen Gestaltung seiner Fassade\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q23413"^^xsd:url ; skos:altLabel "arx"@la , "castle"@en , "castrum"@la , "château"@fr , "das Schloss"@de , "zamek"@pl , "замок"@ru ; skos:hiddenLabel "die Burg"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_9fec63be-9676-4208-94cb-b99f0010b365 urbanonto:object_type_9fec63be-9676-4208-94cb-b99f0010b365 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Tunele rozpowszechniły się w miastach w epoce przemysłowej (budowano je głównie dla obsługi transportu szynowego), lecz lecz jako ważne elementy sieci komunikacynej."@pl , "Tunnels became widespread in urban areas during the industrial period as important elements of transportation networks. They were built mainly to support railways."@en ; rdfs:isDefinedBy "an underground or underwater passageway which supports a transport route"@en , "budowla prowadząca ciąg komunikacyjny pod poziomem gruntu lub powierzchni wody"@pl ; rdfs:label "tunel"@pl , "tunnel"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q44377"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Tunnel"@de . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_a0c1f8ff-4e16-4bd2-8816-3e5e7d5f9cb4 urbanonto:object_type_a0c1f8ff-4e16-4bd2-8816-3e5e7d5f9cb4 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P9i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_404 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "a building in which production is organised with a division of labour (tasks) and handicraft work"@en , "budynek, w którym produkcja jest oparta na podziale pracy (zadań) i pracy rękodzielniczej"@pl ; rdfs:label "manufactory"@en , "manufaktura"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJPDoroszewski \"faza przejściowa pomiędzy warsztatem rzemieślniczym a fabryką\"; Manufaktura jako przedsiębiorstwo mogła być scentralizowana lub rozproszona (kilka małych warsztatów)."@pl , """#SJPDoroszewski: \"1. przedsiębiorstwo przemysłowe we wczesnej fazie produkcji kapitalistycznej, oparte na pracy rękodzielniczej, będące fazą przejściową między warsztatem rzemieślniczym a fabryką; 2. praca rękodzielnicza, rękodzielnictwo\" #EncPWN: \"[łac.], forma produkcji przemysłowej oparta na podziale pracy i technice ręcznej” #wiki.pl: \"(łac. manus „ręka”, manufactura „rękodzieło”) – zakład produkcyjny, w którym produkcja masowa złożonego produktu końcowego odbywa się ręcznie i oparta jest na podziale pracy: poszczególne etapy produkcji wykonywane są przez pracowników wyspecjalizowanych w ich wykonywaniu\" #CambridgeDictionary: \"a word used in the past for a factory, sometimes still used in the names of companies\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q380342"^^xsd:url ; skos:altLabel "Manufaktur"@de , "manufacture"@fr , "мануфактура"@ru ; skos:hiddenLabel "atelier"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_a1b65f34-6349-4f88-8f33-2a0441e46203 urbanonto:object_type_a1b65f34-6349-4f88-8f33-2a0441e46203 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_404 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Jurydyka jest rodzajem osady lub enklawy wewnątrz miasta charakterystycznym dla Rzeczypospolitej Polsko-Litewskiej. Zwykle układ, przeznaczenie i profil mieszkańców jurydyki były zależne od jej fundatora."@pl ; rdfs:isDefinedBy "osada obok miasta królewskiego lub enklawa na gruntach miejskich, niepodlegająca władzom miejskim i miejskiemu sądownictwu"@pl ; rdfs:label "jurydyka"@pl , "jurydyka (legal entity)"@en ; rdfs:seeAlso "#EncGosp_do_1945: \"jurydyka - osada zakładana jako prywatna enklawa miast królewskich na gruntach miejskich, niepodlegająca magistratom i ich sądownictwu\"; #Konarski_1970: \"s. 64, jurydyki - wydzielone osady, kościelne lub magnackie, które nie podlegały jurysdykcji miejskiej\"; #Wiki.pl: \"jurydyka - osada obok miasta królewskiego, rzadziej enklawa na gruntach miejskich, niepodlegająca władzom miejskim i miejskiemu sądownictwu\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1714048"^^xsd:url ; skos:altLabel "jurydyka"@de , "jurydyka"@en , "jurydyka"@fr , "юридика"@ru ; skos:hiddenLabel "miasteczko"@pl , "miasto"@pl , "osada"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_a2025e3d-976a-4c3d-95e3-e74184efd88f urbanonto:object_type_a2025e3d-976a-4c3d-95e3-e74184efd88f rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function19 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function32 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function24 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Meczet jest świątynią oraz centum życia społeczności muzułmańskiej."@pl , "Mosques serve as temples and centres of Muslim community life."@en ; rdfs:isDefinedBy "a Muslim temple"@en , "świątynia muzułmańska"@pl ; rdfs:label "meczet"@pl , "mosque"@en ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"\"Muslim temple\" #EncPWN: \"a Muslim temple where prayers are said; also serves as a place of council, meeting, teaching and judgment\""""@en , """#SJP: \"świątynia muzułmańska\" #EncPWN: \"świątynia muzułmańska, w której odmawia się modlitwy; służy także jako miejsce narad, zebrań, nauczania i sądów\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q32815"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Moschee"@de , "meschita"@la , "mosquée"@fr , "мечеть"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_a2e81396-a1cd-47dc-97d0-6634e02ba079 urbanonto:object_type_a2e81396-a1cd-47dc-97d0-6634e02ba079 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf urbanonto:object_type_cf52d40b-be95-4124-8e06-296e97cf499e , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Higher education institutions of various kinds are most often located in cities. Their presence changes the character of a city - the influx of people involved in activities of these institutions influences other spheres of city life, such as the availability of apartments for students (rented accommodation, dormitories), entertainment or cultural facilities. The existence of a university can influence the development of a town."@en , "Różnego rodzaju szkoły wyższe najczęściej swoje siedziby mają w miastach. Ich obecność zmienia charakter miasta - napływ osób związanych z funkcjonowaniem danej szkoły wyższej wpływa również na inne sfery życia w mieście takie jak: dostępność miejsc przeznaczonych do mieszkania dla studentów (mieszkania na wynajem, akademiki), oferta gastronomiczna, rozrywkowa czy kulturalna. Istnienie szkoły wyższej może wpłynąć na rozwój danego ośrodka."@pl ; rdfs:isDefinedBy "budynek użytkowany przez instytucję prowadzącą studia wyższe"@pl , "building hosting a college or university"@en ; rdfs:label "a building of a college or university"@en , "szkoła wyższa budynek"@pl ; rdfs:seeAlso "#Wikipedia: \"Uczelnia, szkoła wyższa - szkoła prowadząca studia wyższe; Akademia  – początkowo zgromadzenie uczonych lub artystów, którzy kształcili się pod kierunkiem wybitnego autorytetu, mające na celu rozwój nauki i sztuki. Nazwa wywodzi się od starożytnej szkoły Platona założonej w gaju Akademosa. Pierwsze nowożytne akademie powstały w epoce renesansu we Włoszech. Model współczesnej akademii nauk jako instytucji publicznej o zasięgu ogólnokrajowym ukształtował się XVII–XVIII wieku. Współcześnie terminem tym nadal określa się zgromadzenia naukowców, np. Polska Akademia Nauk, oraz rodzaj uczelni. W Polsce nazwa ta pojawia się w drugiej połowie XVI w. W okresie przedrozbiorowym określano nią zarówno uniwersytety (Akademia Krakowska), uczelnie aspirujące do miana uniwersytetu (Akademia Lwowska), jak i niektóre wyróżniające się szkoły niższego szczebla (Akademia Chełmińska); Politechnika – rodzaj uczelni akademickiej o profilu technicznym, nastawionej na interdyscyplinarny kierunek kształcenia, zapewniająca możliwość uzyskania tytułów zawodowych inżynier i magister inżynier oraz stopni naukowych doktor nauk technicznych i doktor habilitowany nauk technicznych; Uniwersytet – najstarszy rodzaj uczelni o charakterze nietechnicznym, której celem jest przygotowanie kadr pracowników naukowych oraz kształcenie wykwalifikowanych pracowników\", #Slownik_Języka_Polskiego_PWN_on-line: \"szkoła wyższa - szkoła kształcąca pracowników naukowych oraz najwyżej kwalifikowanych pracowników w poszczególnych zawodach; uczelnia - 1. zob. szkoła wyższa, 2. budynek, w którym mieści się szkoła wyższa; akademia - 1. wyższa uczelnia, 2. instytucja skupiająca wybitnych uczonych lub artystów, 3. oficjalna uroczystość zorganizowana z okazji jakiegoś święta; politechnika - wyższa uczelnia techniczna kształcąca specjalistów w różnych dziedzinach techniki i dająca im tytuł inżyniera; uniwersytet - wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych; wszechnica - 1. wyższa uczelnia, 2. seria wykładów popularnonaukowych\"; #Słownik_Języka_Polskiego_WDoroszewskiego: \"uczelnia - zakład naukowy, szkoła wyższego stopnia typu uniwersyteckiego; szkoła wyższa; czasem również w odniesieniu do innych dawnych typów szkół, zwłaszcza takich, które stanowiły dalszy etap nauczania w stosunku do podstawowego; akademia - 1. Akademia - nazwa szkoły filozoficznej założonej przez Platon w (IV w. p.n.e.) w pobliżu Aten, w gaju poświęconym czci herosa Akademosa, 2. instytucja o charakterze społecznym lub państwowym skupiająca artystów, uczonych danej specjalności, 3. nazwa niektórych wyższych zakładów naukowych, 4. uroczyste zebranie publiczne poświęcone uczczeniu jakiejś osobistości lub wydarzeń historycznych, 5. daw. wyższa uczelnia obejmująca wszystkie dziedziny nauk, uniwersytet, wszechnica; politechnika - wyższa szkoła techniczna, pod względem organizacji i uprawnień wzorowana na uniwersytetach, 2. budynek w którym mieści się ta uczelnia; uniwersytet - wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk nietechnicznych, przygotowująca kadry pracowników naukowych oraz najwyżej kwalifikowanych pracowników w poszczególnych zawodach; wszechnica - wyższa uczelnia, uniwersytet\"; #Ustawa_z_dnia_20_lipca_2018_r._Prawo_o_szkolnictwie_wyższym: \"Art. 9. 1. Uczelnia posiada osobowość prawną. 2. Uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie. 3. Uczelnia prowadzi studia na co najmniej jednym kierunku. 4. Uczelnia prowadzi działalność w swojej siedzibie, a w przypadku gdy siedziba znajduje się na obszarze związku metropolitalnego – na tym obszarze. Uczelnia może prowadzić działalność poza siedzibą albo tym obszarem – w swojej filii. 5. Organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach.”"@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q38723"^^xsd:url ; skos:altLabel "Hochschule"@de , "academy"@en , "akademia"@pl , "college"@en , "grande école"@fr , "higher education institution"@en , "politechnika"@pl , "schola superior"@la , "uczelnia"@pl , "uczelnia akademicka"@pl , "uczelnia zawodowa"@pl , "university"@en , "université"@fr , "uniwersytet"@pl , "wszechnica"@pl , "établissement d'enseignement supérieur"@fr , "высшее учебное заведение"@ru ; skos:hiddenLabel "instytucja badawcza"@pl , "instytut"@pl , "szkoła"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_a333898b-73f1-4ba7-8078-e34e35019f60 urbanonto:object_type_a333898b-73f1-4ba7-8078-e34e35019f60 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Boat crossings make it possible to travel between urban areas sitting on the coastlines of watercourses and water bodies; as well as intra-municipal transportation, if a given crossing spans both banks. In some cases, there is more than one way of bypassing an obstacle (i.e. a waterway or water body), e.g. a ford, boat route, ferry route or bridge. Some boat routes pass through such elements of urban infrastructure as ports, harbours, and other transportation routes."@en , "Przeprawa łodziami pozwala na podróż do lub z miasta znajdującego się na brzegu cieku lub zbiornika wodnego, a także komunikacji wewnątrz miasta jeśli to znajduje się na obu brzegach. Obok siebie mogą współistnieć różne formy przekraczania przeszkody terenowej jaką jest ciek lub zbiornik wodny, czyli bród, przeprawa łodziami, przeprawa promowa, most i inne. Przeprawa łodziami może łączyć się z takimi elementami infrastruktury miejskiej jak porty wodne i przystanie czy ciągi komunikacyjne."@pl ; rdfs:isDefinedBy "designated points on the coastline of a watercourse or water body connected by a water lane used for transporting people and goods by boat"@en , "wyznaczone miejsca na brzegach cieku lub zbiornika wodnego między którymi dokonuje się przemieszczenie ludzi oraz towarów za pomocą łodzi"@pl ; rdfs:label "boat crossing"@en , "przeprawa łodziami"@pl ; rdfs:seeAlso "#BDOT10K: \"s. 171, przeprawa łodziami - Ld, przeprawa promowa do przewozu ludzi lub/i małej ilości towarów.\""@pl ; skos:altLabel "przewóz łodziami"@pl ; skos:hiddenLabel "bród"@pl , "most"@pl , "port wodny"@pl , "przeprawa promowa"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_a8dc449a-b349-4738-9c02-d6676469550b urbanonto:object_type_a8dc449a-b349-4738-9c02-d6676469550b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E25_Man-Made_Feature ; rdfs:label "built-up area"@en , "teren zabudowany"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_a9d9bb77-753f-44f2-a5d8-51a50eb3300e urbanonto:object_type_a9d9bb77-753f-44f2-a5d8-51a50eb3300e rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function34 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "a hydrotechnical structure built across a riverbed to pile up (impound) water"@en , "budowla hydrotechniczna umieszczona w poprzek koryta rzeki służąca spiętrzaniu wody"@pl ; rdfs:label "jaz"@pl , "weir"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a fixed or movable structure erected across a riverbed, used to impound water\" #SJP_Doroszewski: \"dam on a river, used to impound water and capture hydropower, as well as for purposes of navigation, drainage, water supply, etc .; dam, dyke, pledge\""@en , "#SJP: \"stała lub ruchoma budowla wznoszona w poprzek koryta rzeki, służąca do spiętrzenia wody\" #SJP_Doroszewski: \"zapora na rzece służaca do spiętrzania wody dla wyzyskania siły wodnej, w celach żeglugowych, melioracyjnych, wodociągowych itp.; tama, grobla, zastawa\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1066997"^^xsd:url ; skos:altLabel "das Wehr"@de , "seuil"@fr , "запруда"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ab4e294f-7a2d-43be-8310-d3eca632042a urbanonto:object_type_ab4e294f-7a2d-43be-8310-d3eca632042a rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function31 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "It is difficult to pinpoint when the first shelter roofing appeared in an urban area. These elements of urban space are both public (e.g. they protect trade fairs and free-standing sacral objects) and private (e.g. they are added to houses and constructed on plots of land); their main purpose is to protect from the weather."@en , "Trudno powiedzieć, kiedy w miastach pojawiły się pierwsze wiaty. Jako elementy przestrzeni miejskiej są obecne zarówno jako obiekty publiczne - na targach, nad wolnostojącymi obiektami sakralnymi, jak i prywatne - przy domach lub na parcelach, ich głównym celem pozostaje ochrona przed warunkamii atmosferycznymi."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a roof supported by poles, also refers to a glass roof above an antechamber or courtyard of a residential house"@en , "konstrukcja dachowa wsparta na słupach, również przeszklona konstrukcja dachowa nad sienią lub dziedzińcem domu mieszkalnego"@pl ; rdfs:label "shelter roofing"@en , "wiata"@pl ; rdfs:seeAlso "#BDOT10K: \"p. 168, a shelter or a gazebo - Wal, A structure consisting of a roof structure supported on poles or a glass roof structure over the hall or courtyard of a residential house\"; #WikiPL: \"Shed - roofing, structure in the form of a covering (roof, shell structure) supported by pillars or overhung with or without light walls. The shelter is most often intended for storage, commercial purposes, to cover large parking lots or it is used as a cover at tram stops (tram shelter), bus stops (bus shelter) and railway platforms. Shelters are also erected on mountain tourist routes. Large-area shelters are usually made of light steel frame construction. Buildings of this type are completely devoid of walls or have one, two or three. As a rule, they are not closed on all four sides. The walls do not meet the requirements of thermal insulation (their task is to protect against wind and rain). The surface of the area under the shelter is sometimes hardened, often made of the same structure as the surface of nearby warehouse yards and parking lots. On holiday and residential plots, they often act as a carport. Due to the smoking regulations, four-wall shelters (including modified bus shelters) are used by some plants as smoking rooms. In the mountains and in tourist areas, shelters can take the form of small houses (sometimes with an attic), where you can spend the night in the warmer months of the year. Others only consist of a roof (and possibly a table and benches); then they are used for temporary rest. They are most often placed alongside hiking trails or other types of trails. The basic building material is wood. In the past, a shelter was referred to as an internal, commercial or warehouse courtyard in tenement houses, covered with a roof and lit by skylights\"; #SJP: \"a shelter - a light structure in the form of a roof supported on poles, erected, for example, above a bus stop or parking lot\" ; #SJP_Doroszewski: \"shelter - a) type of building without walls, covered with a roof based on poles, b) covered driveway, promenade\"; #EncPWN: \"shelter, architectural light roof structure supported on poles, protecting platforms or storage places; also a glass roof structure over the hall or yard of a residential house\""@en , "#BDOT10K: \"s. 168, wiata lub altana - Wal, Budowla składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach lub przeszklona konstrukcja dachowa nad sienią lub dziedzińcem domu mieszkalnego\"; #WikiPL: \"Wiata – zadaszenie, budowla w postaci przekrycia (dachu, konstrukcji powłokowej) podpartego słupami lub nadwieszonego z lekkimi ścianami lub bez nich. Wiata przeznaczona jest najczęściej na cele magazynowe, handlowe, do przekrycia dużych parkingów albo wykorzystywana jako osłona na przystankach tramwajowych (wiata tramwajowa), przystankach autobusowych (wiata autobusowa) i peronach kolejowych. Wiaty stawiane są również na górskich szlakach turystycznych. Wiaty o dużych powierzchniach budowane są najczęściej z lekkiej szkieletowej konstrukcji stalowej. Budowle tego typu są całkowicie pozbawione ścian albo mają jedną, dwie lub trzy. Z reguły nie są zamknięte ze wszystkich czterech stron. Ściany nie spełniają wymogów izolacji termicznej (ich zadanie to osłona przed wiatrem i deszczem). Powierzchnia terenu pod wiatą bywa utwardzana, często wykonywana jest w takiej samej konstrukcji jak nawierzchnia pobliskich placów magazynowych, parkingów. Na działkach letniskowych i mieszkalnych często pełnią funkcję zadaszenia na samochód. W związku z przepisami dotyczącymi palenia papierosów wiaty (w tym zmodyfikowane wiaty przystankowe) wyposażone w cztery ściany wykorzystywane są przez niektóre zakłady jako palarnie. W górach oraz w rejonach turystycznych wiaty mogą przybierać formę niewielkich domków (czasem ze strychem), w których można przenocować w cieplejszych miesiącach roku. Inne składają się tylko z dachu (oraz ewentualnie stołu i ław); wówczas służą do chwilowego odpoczynku. Najczęściej umieszczane są przy szlakach turystycznych lub szlakach innego typu. Podstawowym budulcem jest drewno. Dawniej wiatą nazywano wewnętrzny, handlowy lub magazynowy dziedziniec w kamienicach przekryty zadaszeniem i doświetlony świetlikami\"; #SJP: \"wiata – lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, wzniesiona np. nad przystankiem lub parkingiem\"; #SJP_Doroszewski: \"wiata - a) rodzaj budynku bez ścian, pokrytego dachem opartym na słupach, b) kryty podjazd, deptak\"; #EncPWN: \"wiata, arch. lekka konstrukcja dachowa wsparta na słupach, osłaniająca perony lub miejsca składowe; także przeszklona konstrukcja dachowa nad sienią lub dziedzińcem domu mieszkalnego\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1589116"^^xsd:url ; skos:altLabel "canopy"@en , "dais"@fr , "die Haube"@de , "навес"@ru ; skos:hiddenLabel "altana"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ab6e4665-8e6e-4e88-8198-413da99e6341 urbanonto:object_type_ab6e4665-8e6e-4e88-8198-413da99e6341 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_113 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Palatia were located in major royal gords (i.e. fortified settlements) and were their focal point; they signified the importance of a given urban center, which usually evolved into a large town over time."@en , "Palatia znajdowały się w najważniejszych grodach monarchii i stanowiły ich centralny punkt, wskazywały na rangę danego ośrodka, który z czasem stawał się zazwyczaj dużym miastem."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a representative, brick seat of a Central European ruler between the tenth and twelfth centuries"@en , "reprezentacyjna, murowana siedziba władcy w Europie Środkowej w X-XII wieku"@pl ; rdfs:label "palatium"@en , "palatium"@pl ; skos:altLabel "der Pfalz"@de , "palatium"@la . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_afb82a6a-5a23-42a7-a32c-5a0fc425daa9 urbanonto:object_type_afb82a6a-5a23-42a7-a32c-5a0fc425daa9 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_55 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function30 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Penal facilities were often situated in urban areas. Although tightly sealed off from the outside world, they played an important role in their locality."@en , "Zakłady karne często znajdowały się w miastach i mimo ich szczelnego odgrodzenia od świata zewnętrzengo pełniły istotną rolę w swoim otoczeniu."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a fenced area where a prison and related facilities are located"@en , "odgrodzony od otoczenia teran mieszczący więzienie i obiekty towarzyszące"@pl ; rdfs:label "penal facility"@en , "zakład karny"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_aff2095e-7ba5-4ce5-be60-1e408f4b80d7 urbanonto:object_type_aff2095e-7ba5-4ce5-be60-1e408f4b80d7 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Ancient cultures placed cemeteries outside of human settlements, along main roads leading to towns. Christianity adopted this custom. Starting from the sixth century, it was permitted to establish cemeteries in the space surrounding churches in urban clusters. Until the late eighteenth and early nineteenth centuries, a cemetery could be situated either within town boundaries, near a parish, monastery or cathedral church of the dominant and privileged denomination, or outside town walls (hospital cemeteries, chapels and parish branches). In urban centres with Jewish communities, Jewish cemeteries were established beyond town walls, often on hills or elevations. Already between the sixteenth and eighteenth centuries, some Protestant cemeteries were placed outside urban areas. Sometimes expanding town fortifications made it necessary to relocate a cemetery. If a burial ground happened to be in the way of construction work, it was moved outside of a town. The late eighteenth century saw the first efforts to free urban space of cemeteries and relocate them beyond town walls or even a town's administrative borders. This new approach was brought about by the concepts ushered in by the Enlightenment: a new metaphysical perspective, aesthetic and sanitary concepts, as well as the revival of ancient cultural models, among others the principle of distance between grave sites and towns. In the nineteenth and twentieth centuries, however, cemeteries were once again engulfed by the urban sprawl of rapidly growing towns. The present environmental conditions determining cemetery location are, among others, distance from water intake points and local groundwater level."@en , "W kulturach starożytnych cmentarze lokowano poza miejscami zamieszkiwania skupisk ludzkich, przy głównych drogach wychodzących z miast. Również chrześcijaństwo przejęło ten zwyczaj. Od VI w. n.e. zezwolono jednak na lokowanie cmentarzy wokół kościołów w skupiskach miejskich. Do przełomu XVIII/XIX w. cmentarze znajdowały się zarówno w mieście, przy kościele parafialnym dominującego i uprzywilejowanego wyzia, klasztornym, katedralnym, jak i poza murami miejskimi (cmentarze szpitalne, kaplic i filii parafialnych). Poza murami miast zakładane były cmentarze żydowskie (tam, gdzie funkcjonowały gminy żydowskie), często na wzgórzach lub wyniesieniach terenu. Niekiedy również cmentarze protestanckie lokalizowano poza murami miast już w okresie XVI-XVIII w. Cmentarze przenoszono również w związku z rozbudową fortyfikacji miejskich - tam, gdzie znajdowały się one na terenie wyznaczonym pod zabudowę forteczną, zostawały one przenoszone poza obręb miasta. Od końca XVIII w. cmentarze starano się usunąć z przestrzeni miasta i zaczęto przenosić je poza obręb murów miejskich i właściwą tkankę urbanistyczną, a także nawet poza granice miasta. Wiązać to należy z oświeceniowymi ideami i poglądami na metafizykę, jak i koncepcje estetyczne, sanitarne oraz nawiązywanie do antycznych wzorców kulturowych, w tym wspomnianego już oddalenia starożytnych cmentarzy od miast. Jednakże wraz z gwałtownym rozwojem miast w XIX i XX w. cmentarze ponownie znalazły się w granicach administracyjnych miast. Obecnie wybór miejsca na założenie cmentarza uzależnia się od warunków środowiskowych, takich jak odległość od miejsc ujęć wody czy zależność od poziomu wód gruntowych."@pl ; rdfs:isDefinedBy "an area set aside for the burial of the bodies and ashes of the deceased"@en , "obszar wydzielony w celu chowania zwłok i prochów zmarłych ludzi"@pl ; rdfs:label "cemetery"@en , "cmentarz"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"area where the dead are buried or their cremated ashes are kept\"; #SJP_Doroszewski: \"1st place, usually surrounded by a wall, where the dead are buried; 2nd church yard, space, square around the church, where the dead used to be buried\"; #EncPWN: \"a designated area for burying the deceased in single or collective graves, also for storing their ashes after their cremation\"; #EncKat: \"vol. 3, line 517: place of burying the dead, underground (catacombs; crypts in churches) or above-ground. There are religious cemeteries for burying the followers of a given challenge and communal cemeteries for burying the dead regardless of their religious affiliation\"; #BDOT10k: \"p. 158: The area occupied by buildings, functionally related to the cemetery\"; #GUS: \"A place intended for the burial of the deceased (people or animals), regardless of the legal status, land owner / administrator or size, on whose surface there are green elements\"; #WikiPL: \"an institutionally shaped section of space with a programmatic burial purpose, and organized according to certain directives - cultural rules, related both to the ritualization of the forms of burying the dead and the existence of a certain tradition of the way of preserving their memory\"; #CamDic: \"cemetery - an area of ground in which dead bodies are buried; graveyard - a place, often next to a church, where dead people are buried\"; #EncBri: \"Cemetery, place set apart for burial or entombment of the dead\"; #OxfDicChr: \"s. 260: A place set apart for the burial of the dead\"; #DicArc: \"s. 68: cemetery [-] a graveyard, usually one on public land, or one not within a churchyard\"; #DicArc: \"s. 176: graveyard, 1 cemetery; an organized burial area for the dead, often with tombs, headstones and monuments, either on public or church land\"; #ArtArcThe: \"In general, areas used for burial or entombment. Specifically, typically refers to relatively large public parks or grounds laid out expressly for the interment of the dead, and not being the yard of any church. Originally the term was derived from the Latin \"cœmeterium,\" referring to Roman underground cemeteries or catacombs\"; #Duden: \"der Friedhof – Ort, an dem die Toten bestattet werden\"; #WikiDE: \"ein Ort, an dem Verstorbene, in den meisten Fällen begleitet von einem religiösen oder weltlichen Ritus, bestattet werden\""@en , "#SJP: \"teren, gdzie grzebani są zmarli lub przechowywane są prochy po ich kremacji\"; #SJP_Doroszewski: \"1. miejsce, zazwyczaj otoczone murem, gdzie grzebani są zmarli; 2. dziedziniec kościelny, przestrzeń, plac wokół kościoła, na którym dawniej grzebano umarłych\"; #EncPWN: \"teren wydzielony do grzebania zmarłych w grobach pojedynczych lub zbiorowych, także do przechowywania prochów po ich kremacji\"; #EncKat: \"t. 3, szp. 517: miejsce grzebania zmarłych, podziemne (katakumby; w kościołach krypty) lub naziemne. Rozróżnia się cmentarze wyziowe dla grzebania wyznawców danego wyzwania oraz komunalne dla grzebania zmarłych bez względu na ich przynależność wyziową\"; #BDOT10k: \"s. 158: Teren zajęty przez budowle, związane funkcjonalnie z cmentarzem\"; #GUS: \"Miejsce przeznaczone do pochówku zmarłych (ludzi bądź zwierząt) bez względu na stan prawny, właściciela/zarządcę terenu czy wielkość, na którego powierzchni znajdują się elementy zieleni\"; #WikiPL: \"instytucjonalnie ukształtowany wycinek przestrzeni o programowo założonym grzebalnym przeznaczeniu, zorganizowanym zaś wedle pewnych dyrektyw – reguł kulturowych, związanych tak ze zrytualizowaniem form grzebania zmarłych, jak i z istnieniem pewnej tradycji sposobu utrwalania pamięci o nich\"; #CamDic: \"cemetery - an area of ground in which dead bodies are buried; graveyard - a place, often next to a church, where dead people are buried\"; #EncBri: \"Cemetery, place set apart for burial or entombment of the dead\"; #OxfDicChr: \"s. 260: A place set apart for the burial of the dead\"; #DicArc: \"s. 68: cemetery [-] a graveyard, usually one on public land, or one not within a churchyard\"; #DicArc: \"s. 176: graveyard, 1 cemetery; an organized burial area for the dead, often with tombs, headstones and monuments, either on public or church land\"; #ArtArcThe: \"In general, areas used for burial or entombment. Specifically, typically refers to relatively large public parks or grounds laid out expressly for the interment of the dead, and not being the yard of any church. Originally the term was derived from the Latin \"cœmeterium,\" referring to Roman underground cemeteries or catacombs\"; #Duden: \"der Friedhof – Ort, an dem die Toten bestattet werden\"; #WikiDE: \"ein Ort, an dem Verstorbene, in den meisten Fällen begleitet von einem religiösen oder weltlichen Ritus, bestattet werden\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q39614"^^xsd:url ; skos:altLabel "cimetière"@fr , "coemeterium"@la , "der Begräbnisplatz"@de , "der Bestattungsplatz"@de , "der Friedhof"@de , "der Totenhof"@de , "graveyard"@en , "кладбище"@ru ; skos:hiddenLabel "churchyard"@pl , "der Kirchof"@pl , "katakumby"@pl , "mauzoleum"@pl , "nekropola"@pl , "nekropolia"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b08cee61-c162-4cb8-98fd-03a0508ab11e urbanonto:object_type_b08cee61-c162-4cb8-98fd-03a0508ab11e rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_f0ada8e8-043a-487f-bcd8-b6f393161e08 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Dworzec kolejowy znajdował się w samym centrum miasta lub - częściej - na jego obrzeżach, w odległości do kilku kilometrów od historycznego centrum, w miastach i osadach, przez które biegła linia kolejowa. W ciągu XIX wieku pojawiała się bardziej reprezentacyjna ulica lub aleja biegnąca do niego z w/w centrum. Czasem w większych ośrodkach obok dworca pojawiał się park kolejowy - wizytówka miasta, częściej był to większy plac - postój dla powozów i dorożek, potem samochodów. W największych miastach było kilka dworców. Pojawia się na ziemiach polskich w późnych latach trzydziestych wraz budową późniejszej linii Warszawa-Wiedeń, w Warszawie w 1845 r. (arch. Henryk Marconi)."@pl , "The railway station was located in the very centre of the town or, more often, on its outskirts, up to a few kilometres from the historic centre. In the 19th century, a more representative street or avenue appeared running to it from the townd centre. Sometimes in the larger centres a railway park appeared next to the station - a representative part of the town, more often it was a larger square - a stop for carriages and coaches, later for cars. In the largest cities there were several railway stations. It appeared in Polish territory in the late 1830s with the construction of the future Warsaw-Vienna line, in Warsaw in 1845 (arch. Henryk Marconi)."@en ; rdfs:isDefinedBy "covered buildings serving railway passengers and staff, located at a passenger or freight station, occupying part of the railway track area and the immediate adjacent area"@en , "zadaszone zabudowania służące pasażerom kolei żelaznych oraz ich obsłudze, zlokalizowane na stacji osobowej lub przeładunkowej, zajmujące część terenu torów kolejowych oraz najbliższy przyległy obszar"@pl ; rdfs:label "dworzec kolejowy"@pl , "railway station"@en ; rdfs:seeAlso "#Orgelbrand_1861: \"1) dwór we wsi, folwark; 2) nieużyw. podwórze, obora; 3) dwór stary, dworzysko; 4) pałac\"; #SJP_1900_1927: \"1) gmach, dom porządniejszy wiejski, dwór; 2) stary dwór; 3) podwórze z zabudowaniami gosp.; 4) budynek stacyjny na kolei, banhof\""@pl ; skos:altLabel "Bahnhof"@de , "banhof"@pl , "dworzec drogi żelaznej (#Fryze_Chodorowicz_1873: \"s. 38-39\")"@pl , "galeria (wcześniej)"@pl , "gare"@fr , "station ferroviaire"@fr , "железнодорожный вокзал"@ru ; skos:hiddenLabel "stacja kolejowa"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b1c02f41-b3f1-40e9-9793-c730b56cf7f3 urbanonto:object_type_b1c02f41-b3f1-40e9-9793-c730b56cf7f3 rdf:type owl:Class ; owl:equivalentClass urbanonto:object_type_df3e96d3-6c4d-49f8-8e04-67dcbf9c9b34 ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function10 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "a walking platform built perpendicularly or diagonally to the shoreline; usually used also for mooring small ships and boats"@en , "pomost spacerowy zbudowany prostopadle lub ukośnie do linii brzegowej; służy też zwykle do cumowania niewielkich statków i łodzi."@pl ; rdfs:label "pier"@en , "pomost albo molo"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"molo: pomost wychodzący w morze\", #SJP: \"pomost: platforma oparta na podporach, wychodząca z brzegu na jezioro lub rzekę\""@pl , "#SJP: \"pier: jetty or wharf extending into the sea\"; #SJP: \"pier: platform based on supports, extending from the shore into a lake or river\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q863454"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Seebrücke"@de , "ein Pier"@de , "eine Pier"@de , "estacade"@fr , "molo"@pl , "pirs"@pl , "pomost"@pl , "пирс"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b1e40e54-a8ec-446d-9385-7b3f30e7d569 urbanonto:object_type_b1e40e54-a8ec-446d-9385-7b3f30e7d569 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf urbanonto:object_type_cf52d40b-be95-4124-8e06-296e97cf499e , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Medieval and early modern schools were operated by parish, collegiate and cathedral churches. The quality of education provided could be inferred from church type: cathedral school offered highest quality education, parish schools offered poorest quality education, and collegiate schools were somewhere in between. Religious orders (e.g. Jesuits and Piarists) had schools of their own, too. Church schools usually occupied a separate building close to a given church institution. Over time, schools of other Christian denominations and state public schools were also established. Some schools were created by individual founders."@en , "Szkoły w okresie średniowiecza i nowożytności występowały przy kościołach parafialnych, kolegiackich i katedralnych (co również pośrednio wskazywało poziom nauczania w danej szkole - szkoły kolegiackie miały być lepsze niż parafialne, katedralne - lepsze od parafialnych i kolegiackich). Oprócz tego szkoły prowadziły również zakony (np. szkoły jezuickie, szkoły pijarskie). Szkoły przy instytucjach kościelnych zajmowały zwykle osobny budynek znajdujący się przy danej instytucji kościelnej. Dodatkowo z biegiem czasu powstawały również szkoły innych wyznań chrześcijańskich, a także szkoły stanowe. Pojawienie się szkoły mogło również wiązać się z decyzją konkretnego fundatora."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building housing an educational institution"@en , "budynek mieszczący instytucję wychowawczo-edukacyjną"@pl ; rdfs:label "medieval and early modern school"@en , "szkoła średniowieczna i nowożytna"@pl ; rdfs:seeAlso "#Samsonowicz_Bogucka_1986: \"p. 260, The first organizational forms of education were based on church activities. Rich city parishes and monasteries had abundant libraries, the content of which sometimes reached over 1000 titles at the turn of the 15th and 16th centuries. In Gdańsk itself, there were libraries at the monasteries of Franciscans, Dominicans, Carmelites, Bridgettines, St Mary's Church, and St. John, St. St. Peter and Paul and St. Elizabeth. Naturally, it was there that the oldest centers educating bourgeois youth were established; p. 261, But there were other schools in Kraków. As early as in 1320, the parish church exceeded its designated curriculum, which forced Bishop Nanker to admonish that \"artes liberales\" could only be taught at the cathedral university. Over time, the parish school transformed into a city school, where - as B. Kurbisówna rightly notices - future city officials and merchants learned to write and count. In addition to this school of the Blessed Virgin Mary, there were others, which - like in many other cities - educated students not only for the needs of the Church, but also for secular use. In addition to the cathedral and parish (city) schools in Krakow, there were five monastery schools and one collegiate school; p. 554, A similar evolution was experienced by the bourgeois patronage in the field of education and science. The 16th century can be considered its apogee. The number of parish primary schools grew rapidly (increasing 2.5 times in the course of the 16th century). At the same time, they lost their former character of church institutions and, to a greater or lesser extent, passed under the protection of the bourgeoisie. City councils, providing livelihoods for schools located in the city, influenced the selection of teachers and the shaping of the curricula, which were therefore modernized in accordance with the requirements of the new humanistic pedagogy. In some of the larger cities, private schools also developed (Gdańsk, Toruń, Elbląg), more practically profiled, teaching the trade and foreign languages. The teaching staff was in schools of all types - including universities - of mostly bourgeois origin.\""@en , "#Samsonowicz_Bogucka_1986: „s. 260, Pierwsze formy organizacyjne szkolnictwa oparte były na działalności kościelnej. Bogate parafie miejskie i klasztory dysponowały obfitymi bibliotekami, których zawartość dochodziła niekiedy na przełomie XV i XVI w. do ponad 1000 tytułów. W samym Gdańsku istniały biblioteki przy klasztorach Franciszkanów, Dominikanów, Karmelitów, Brygidek, przy kościele Mariackim, Św. Jana, Św. Św. Piotra i Pawła i Św. Elżbiety. Siłą rzeczy tam właśnie powstały najstarsze ośrodki kształcące mieszczańską młodzież; s. 261, Ale w Krakowie działały jeszcze inne szkoły. Parafialna już w 1320 r. przekroczyła wyznaczony jej program nauczania, co zmusiło biskupa Nankera do upomnienia, że „artes liberales” mogą być wykładane tylko w uczelni katedralnej. Szkoła parafialna przekształciła się z czasem w miejską, gdzie – jak słusznie zauważa B. Kurbisówna – przyszli urzędnicy miejscy i kupcy uczyli się pisania i rachunków. Obok tej szkoły NMP istniały jeszcze inne, które — podobnie jak w wielu innych miastach — kształciły uczniów nie tylko na potrzeby Kościoła, ale również na użytek świecki. Obok katedralnej i parafialnej (miejskiej) w Krakowie działało jeszcze pięć szkół klasztornych i jedna kolegiacka; s. 554, Podobną ewolucję przeżywał mieszczański mecenat w zakresie oświaty i nauki. Wiek XVI można uznać za jego apogeum. Rosła szybko (zwiększając się w przeciągu XVI w. 2,5 raza) liczba szkół podstawowych parafialnych. Traciły one jednocześnie dawny charakter instytucji kościelnych, przechodząc w mniejszym lub większym stopniu pod opiekę mieszczaństwa. Rady miejskie, zapewniając środki utrzymania dla szkół znajdujących się na terenie miasta, wywierały wpływ na dobór nauczycieli oraz na ukształtowanie programów nauczania, które w związku z tym uległy modernizacji zgodnie z wymogami nowej, humanistycznej pedagogiki. W niektórych większych miastach rozwijały się także szkoły prywatne (Gdańsk, Toruń, Elbląg), sprofilowane bardziej praktycznie, uczące zawodu kupieckiego i języków obcych. Kadra nauczycielska była w szkołach wszelkiego typu — z wyższymi włącznie — pochodzenia przeważnie mieszczańskiego.”"@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q3914"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Schule"@de , "scholae"@la , "school"@en , "école"@fr , "школа"@ru ; skos:hiddenLabel "szkoła wyższa"@pl , "szkoła-budynek"@pl , "szkoła-kompleks"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b25af316-d50a-4761-832c-6d967f745b9e urbanonto:object_type_b25af316-d50a-4761-832c-6d967f745b9e rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Archives existed as separate rooms organised by institutions and offices already in an antiquity. In the Middle Ages and early modern times, the most important facilities for storing archives in towns were the town hall buildings. It was not until the nineteenth century that they emerged as separately existing institutions. Large state archives, which sometimes had grand edifices, were organised in the twentieth century."@en , "Archiwa istniały jako oddzielne pomieszczenia przy instytucjach i urzędach od starożytności. W średniowieczu i czasach nowożytnych najważniejszym obiektem, gdzie przechowywano archiwalia w miastach, były gmachy ratuszy. Dopiero w dziewiętnastym wieku pojawiły się jako oddzielnie istniejące instytucje, a w dwudziestym wieku pojawiły się wielkie archiwa państwowe, które miały nieraz okazałe gmachy."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building where manuscripts and old documents are stored with a space for reading them and their conservation"@en , "budynek przeznaczony do przechowywania archiwaliów, dawnych dokumentów wraz z miejscem do ich odczytywania i konserwacji"@pl ; rdfs:label "archive"@en , "archiwum"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"miejsce schowania ważnych papierów i dokumentów\"; #SJP_1900-1927: \"1 t.: miejsce przechowywania ważnych papierów i dokumentów\"; #SJP_1978: \"1 t.: uporządkowany zbiór dokumentów, akt, nie mających już bieżącej wartości użytkowej; pomieszczenie, budynek, w którym się ten zbiór znajduje\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q166118"^^xsd:url ; skos:altLabel "Ablage"@de , "Archiv"@de , "archives"@fr , "archivum"@la , "skład dokumentów"@pl , "архив"@ru ; skos:hiddenLabel "muzeum"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b2c135a0-216c-4270-84a9-98552c4398c0 urbanonto:object_type_b2c135a0-216c-4270-84a9-98552c4398c0 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; dc:creator ; rdfs:comment "Objects of historical importance (such as archaeological sites and sites of important events, etc.) were not listed as belonging to \"Other Objects\", whilst such objects are covered by the series of town atlases."@en , "W klasie \"obiekty inne\" nie wyróżniono obiektów o znaczeniu historycznym, jak np. stanowiska archelologiczne, miejsca ważnych wydarzeń, itp., a takie zagadnienia są tematem serii atlasó miast."@pl ; rdfs:isDefinedBy "obiekt o znaczeniu historycznym"@pl , "object of historical importance"@en ; rdfs:label "obiekt o znaczeniu historycznym"@pl , "object of historical importance"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b4293a32-e17d-4159-bbe7-117f71ab946c urbanonto:object_type_b4293a32-e17d-4159-bbe7-117f71ab946c rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_52 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_401 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Moats were a common type of fortification in the Middle Ages. They surrounded defensive walls. Nowadays they are found in heritage complexes."@en , "W średniowieczu były często stosowanym rodzajem fortyfikacji. Okalały mury obronne. Współcześnie są spotykane w kompleksach zabytkowo-historycznych."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a type of fortification in the form of a deep ditch"@en , "rodzaj fortyfikacji w postaci głębokiego rowu"@pl ; rdfs:label "fosa"@pl , "moat"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q88480"^^xsd:url ; skos:altLabel "Burggraben"@de , "Fossa castrensis"@la , "douve"@fr , "fosse"@en , "rów forteczny"@pl , "ров"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b43c3dec-2187-4ca3-9b5f-85accf59ac5b urbanonto:object_type_b43c3dec-2187-4ca3-9b5f-85accf59ac5b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "garden"@en , "ogród"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b4a41d80-d378-4adb-becb-8a7fab1d46b0 urbanonto:object_type_b4a41d80-d378-4adb-becb-8a7fab1d46b0 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "a building for storing and loaning books to the public, with a storeroom and, optionally, a reading room"@en , "budynek służący przechowywaniu i udostępnianiu publicznemu książek, zaopatrzony w magazyn i nieobowiązkowo w czytelnię"@pl ; rdfs:label "biblioteka"@pl , "library"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"zbiór ksiąg, książnica, księgi i gmach, który je zawiera\"; #SJP_1900-1927: \"1 t.: księgozbiór, książnica, zbiór ksiąg a. gmach, który je mieści\"; #SJP_1978: \"1 t.: instytucja powołana do gromadzenia i udostępniania księgozbiorów; gmach, lokal takiej instytucji\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q7075"^^xsd:url ; skos:altLabel "Bibliothek"@de , "Bücherei"@de , "bibliotheca"@la , "bibliothèque"@fr , "książnica"@pl , "składnica książek"@pl , "wypożyczalnia książek"@pl , "библиотека"@ru ; skos:hiddenLabel "księgarnia"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b5f8193a-7aa4-450b-bdaf-6a28b8c99b6c urbanonto:object_type_b5f8193a-7aa4-450b-bdaf-6a28b8c99b6c rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Ever since early modern times, palace complexes formed an integral part of (especially residential) towns. Palaces were often built 'entre cour et jardin', meaning that a courtyard separated the palace building from the street axis and there was a garden in the back. In the seventeenth and eighteenth centuries, Warsaw was a town of such palaces. The remains of urban palace gardens were still distinguishable in the nineteenth century, even in palace estates which had been divided into smaller plots of land. Afer estate subdivision, however, these estates no longer met the definition of \"palace complex.\""@en , "Zespoły pałacowe były elementem miast, szczególnie rezydencjonalnych, od czasów nowożytnych. Pałace często były budowane na sposób 'entre cour et jardin', a więc były oddzielone od osi ulicy dziedzińcem, a z tyłu miały ogród. Warszawa była w XVII i XVIII w. miastem takich pałaców. Resztki tych ogródów przetrwały w XIX w. także w tych założeniach, które zostały rozparcelowane, jednak parcelacja takiego założenia sprawiała, że przestawał on spełniać definicję zespołu pałacowego."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a complex of buildings containing a palace, built by the owner of the palace"@en , "kompleks budynków zawierający pałac, zbudowanych przez właściciela pałacu"@pl ; rdfs:label "palace complex"@en , "zespół pałacowy"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"[pałac]: dom wielki, ozdobny, królewskie lub pańskie mieszkanie\"; #SJP_1900-1927: \"4 t.: [pałac, pałacz]: wspaniały budynek, siedziba wielkopańska albo mieszcząca jaką władzę lub instytucję\"; #SJP_1978: \"2 t.: [pałac]: reprezentacyjna budowla mieszkalna pozbawiona cech obronnych, stanowiąca rezydencję królewską, magnacką; od XIX w. także okazały gmach będący siedzibą władz lub instytucji państwowych, społecznych itp.\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q4156067"^^xsd:url ; skos:altLabel "Palastkomplex"@de , "complexe de palais"@fr , "zespół rezydencyjny"@pl , "дворцовый комплекс"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b8354224-3b8c-41cb-9b2b-855bea6a0e5c urbanonto:object_type_b8354224-3b8c-41cb-9b2b-855bea6a0e5c rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Pręgierz był podstawowym elementem przestrzeni miejskiej w miastach średniowiecznych i nowożytnych, symbolizującym jurysdykcję karną przedindustrialnego miasta, choć korzystano z niego jeszcze w XIX w. Niektóre pręgierze istniały jeszcze w połowie XX w. Przede wszystkim znajdował się na rynkach miast, w bliskości ratuszy, choć zdarzały się przypadki, że stawiano pręgierze na cmentarzach. W każdym razie, pręgierze stawiano w otwartych, dostępnych dla ogółu miejscach."@pl , "The pillory was a basic element of urban space in medieval and modern cities, it was a symbol the criminal jurisdiction of the pre-industrial town, although it was still in use in the 19th century. Some pillories still existed in the mid-20th century. Primarily it was located in town squares, in close proximity to town halls, although there were cases where pillories were erected in cemeteries. In any case, pillories were erected in open places, accessible to the public."@en ; rdfs:isDefinedBy "a pole at which corporal or dishonourable punishment was publicly performed"@en , "słup, przy którym publicznie wykonywano kary cielesne lub hańbiące"@pl ; rdfs:label "pillory"@en , "pręgierz"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q241212"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Pranger"@de , "mediastinum"@la , "mediastrum"@la , "pilori"@fr , "prąga"@pl , "whipping post"@en , "позорный столб"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b86f5c8e-6c96-45cc-9e16-0ad58bc97a37 urbanonto:object_type_b86f5c8e-6c96-45cc-9e16-0ad58bc97a37 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function1 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Gospodarstwa hodowlane były w okresie przedprzemysłowym ważną częścią gospodarki miejskiej, w niektórych miastach pełniły wręcz funkcję dominującą."@pl , "In the pre-industrial period, livestock farms were an important part of the urban economy; in some towns they even played a dominant role."@en ; rdfs:isDefinedBy "a compact area used to grow plants or breed animals"@en , "zwarty obszar, na którym prowadzi się na hodowlę roślin lub zwierząt"@pl ; rdfs:label "gospodarstwo hodowlane"@pl , "livestock farm"@en ; rdfs:seeAlso "#LawAct_2002_agriculture: \"Farm. I. A self-managed and technically and economically independent unit producing agricultural products. The farm may also provide other additional (non-agricultural) products and services. II. 1. The farm is thus defined by the following criteria: 1.1. Production agricultural products \"agricultural products\" are products listed in Annex II; 1.2. self-management is self-management, even if it is carried out by two or more persons acting jointly; 1.3. technically and economically independent unit; a general expression of this is the joint use of labor and means of production (machines, buildings or land, etc.).\""@en , "#LawAct_2002_agriculture:\"Gospodarstwo rolne. I. Samodzielnie zarządzana oraz technicznie i ekonomicznie samodzielna jednostka wytwarzająca produkty rolne. Gospodarstwo może dostarczać również innych dodatkowych (nierolniczych) produktów i usług. II. 1. Gospodarstwo rolne jest więc zdefiniowane przez następujące kryteria:1.1. produkcja produktów rolnych za \"produkty rolne\" uważa się produkty wymienione w załączniku II;1.2. samodzielne zarządzanie zarządzanie jest samodzielne, nawet jeśli jest prowadzone przez działające wspólnie dwie osoby lub więcej;1.3. jednostka samodzielna technicznie i ekonomicznie ogólnym przejawem tego jest wspólne użytkowanie siły roboczej i środków produkcji (maszyn, budynków lub ziemi itd.).\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q131596"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Bauernhof"@de , "farm"@en , "ferme"@fr , "fundus"@la , "gospodarstwo rolne"@pl , "Ферма"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_b9b7e14a-8aa7-4b36-8622-e3928471bda3 urbanonto:object_type_b9b7e14a-8aa7-4b36-8622-e3928471bda3 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function23 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function24 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Art galleries are a type of urban cultural institutions. In many cases, they are popular among tourists and permanent residents. Posters and banners are put up in urban space to inform audiences about art exhibitions organized at such galleries."@en , "Galerie sztuki stanowią rodzaj instytucji kultury, które występują w miastach. Mogą cieszyć się popularnością wśród turystów i stałych mieszkańców miasta. O wystawach organizowanych w danej galerii mogą informować plakaty i banery pojawiające się w przestrzeni miejskiej."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building for the display (and sometimes sale) of artworks"@en , "budynek przeznaczony do prezentacji dzieł sztuki, a w niektórych przypadkach również ich zakupu"@pl ; rdfs:label "art gallery"@en , "galeria sztuki"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"art gallery - a room or collection of rooms intended for the presentation of works of art. In a more common sense, an art gallery can mean: A specific room or group of rooms often presenting art of a given type or from a given collection, e.g. the Medieval Art Gallery at the National Museum in Warsaw; A public institution presenting art such as the National Gallery of Art in Washington; A private business venture combining the presentation of art with trade. Large galleries are usually located in specially designed buildings enabling various arrangement of the exhibition space and its illumination. Often, in order to create ambiance it uses buildings originally intended for a completely different purpose: towers and lighthouses, castle halls, crypts, granaries, mills and windmills, factory halls, bunkers or even - prisons. Opening of a new exhibition, usually ceremonial, only for invited guests (mostly specialists and critics ), often combined with a press conference - is referred to as vernissage \"; #SJP: \"gallery - 1. a collection of works of art existing as an independent institution or constituting a department in a museum; 2. showroom where works of art are sold; 3. last, top floor of the audience in the theater; also: viewers occupying this part of the audience ; 4.long balcony extending at a certain height inside or outside the building; 5.a passage connecting two parts of the building or two buildings; 6. a covered shopping arcade; 7. a collection of units, characteristic objects with peculiar features; 8. in 17th and 18th century palaces, a long representative room, illuminated on one side by a row of large windows, connecting two groups of rooms or two parts of the building \"; #SJP_Doroszewski: \"gallery - 1. type of longitudinal balcony, running at a certain height outside or inside the building; gallery, porch, cloister, loggia; covered passage, sometimes framed on the sides by a colonnade or arcades; 2nd. underground corridor in fortification devices, mines etc .; 3. a separate room, a permanent room where works of art are exhibited; a collection of these works; a relic collection, ensemble, exhibition, collection; 4. the highest, last rows of a balcony in the theater, a swallow; the audience seated there; viewers, onlookers \"; #EncPWN: \"gallery, collection of works of art (especially paintings and sculptures) existing as an independent institution or constituting a department of a larger museum; nowadays also an exhibition room, combined with the sale of works of art\""@en , "#WikiPL: \"galeria sztuki – pomieszczenie lub zbiór pomieszczeń przeznaczony do prezentacji dzieł sztuki. W bardziej potocznym znaczeniu galeria sztuki może oznaczać: Konkretną salę lub grupę sal często prezentującą sztukę danego typu lub pochodzącą z danej kolekcji np. Galeria Sztuki Średniowiecznej w Muzeum Narodowym w Warszawie; Instytucję publiczna prezentującą sztukę jak np. National Gallery of Art w Waszyngtonie; Prywatne przedsięwzięcie biznesowe łączące prezentację sztuki z handlem. Duże galerie zwykle zlokalizowane są w specjalnie zaprojektowanych budynkach umożliwiających różnorodną aranżację przestrzeni wystawienniczej oraz jej iluminację. Często, dla stworzenia nastroju, wykorzystuje się budowle pierwotnie o zupełnie innym przeznaczeniu: baszty i latarnie morskie, sale zamkowe, krypty, spichrze, młyny i wiatraki, hale fabryczne, bunkry lub nawet – więzienia. Otwarcie nowej wystawy, zwykle uroczyste, tylko dla zaproszonych gości, (przeważnie specjalistów i krytyków), często połączone z konferencją prasową – to wernisaż\"; #SJP: \"galeria – 1. kolekcja dzieł sztuki istniejąca jako samodzielna instytucja lub stanowiąca dział w muzeum; 2. salon wystawowy, w którym sprzedaje się dzieła sztuki; 3. ostatnia, najwyższa kondygnacja widowni w teatrze; też: publiczność zajmująca tę część widowni; 4. długi balkon biegnący na pewnej wysokości wewnątrz lub na zewnątrz budynku; 5. przejście łączące dwie części budynku lub dwa budynki; 6. kryty pasaż o przeznaczeniu handlowym; 7. zbiór jednostek, przedmiotów charakterystycznych, odznaczających się osobliwymi cechami; 8. w pałacach XVII i XVIII w. długa sala reprezentacyjna, oświetlona z jednej strony rzędem dużych okien, łącząca dwie grupy pomieszczeń lub dwie części budowli\"; #SJP_Doroszewski: \"galeria – 1. rodzaj podłużnego balkonu, biegnącego na pewnej wysokości na zewnątrz lub wewnątrz budynku; empora, ganek, krużganek, loggia; kryte przejście, czasem ujęte po bokach kolumnadą lub arkadami; 2. podziemny korytarz w urządzeniach fortyfikacyjnych, kopalniach itp.; 3. osobna sala, stałe pomieszczenie, w którym są wystawione dzieła sztuki; zbiór tych dzieł; przen. zbiór, zespół, wystawa, kolekcja; 4. najwyższe, ostatnie rzędy balkonu w teatrze, jaskółka; publiczność zajmująca tam miejsce; przen. widzowie, gapie\"; #EncPWN: \"galeria [wł.], szt. plast. kolekcja dzieł sztuki (zwłaszcza malarstwa i rzeźby) istniejąca jako samodzielna instytucja lub stanowiąca dział większego muzeum; współcześnie także salon wystawowy, połączony ze sprzedażą dzieł sztuki\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1007870"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Kunstgalerie"@de , "galerie d'art"@fr , "художественная галерея"@ru ; skos:hiddenLabel "archiwum"@pl , "biblioteka"@pl , "galeria handlowa"@pl , "muzeum"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ba7c2dc2-0855-4c45-819d-3da8922ca7ca urbanonto:object_type_ba7c2dc2-0855-4c45-819d-3da8922ca7ca rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function27 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function34 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "a hydrotechnical structure that runs across a river valley, used to impound water and control floods"@en , "budowla hydrotechniczna przegradzająca dolinę rzeki w celu spiętrzenia wody oraz ochrony przed powodziami"@pl ; rdfs:label "dam"@en , "zapora"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a structure separating the river valley and piling up the water, from which a water reservoir is formed\""@en , "#SJP: \"budowla przegradzająca dolinę rzeki i spiętrzająca wodę, z której tworzy się zbiornik wodny\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q12323"^^xsd:url ; skos:altLabel "Moles"@la , "barrage"@fr , "die Talsperre"@de , "zapora wodna"@pl , "плотина"@ru ; skos:hiddenLabel "tama"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_bbab1b1a-ec1a-405d-a0a9-f540e368a7a6 urbanonto:object_type_bbab1b1a-ec1a-405d-a0a9-f540e368a7a6 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "It was common practice to divide a town into four tax quarters. Separate tax registers were drafted for each quarter, and as tax registers are vital to recreating pre-industrial urban space - it is of utmost importance to identify these divisions. Sometimes each quarter had different taxation rules, and so identifying tax quarters is pivotal to correctly interpret and possibly (digitally) edit tax registers."@en , "Podział miasta na kwartały, pełniące głównie funkcje podatkowe, był powszechny. Znajomość tych podziałów jest ważna, ponieważ według nich były sporządzane spisy podaktowe, czyli jedne ważniejszych źródel do rekonstrukcji przestrzeni miejskiej w okresie przedindustrialnym. Czasem w poszczególnych kwartałach obowiązywały odmienne zasady opodatkowania, co jest ważne dal intepretcji wspomnianych źródeł i dla formy ich potencjalnej edycji, szczególnie cyfrowej."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a section of an urban settlement, defined in a town's foundation charter and outlined by two perpendicular axes running along selected streets and intersecting at the town's central square; as towns developed, their four tax quarters were supplemented with new ones or adjusted; these units of urban space served mainly tax purposes"@en , "część miasta wydzielona zazwyczaj wraz z jego lokacją za pomocą dwóch prostopadłych osi, wyznaczonych przez wybrane ulice i przecinających się na centralnym placu; te cztery kwartały bywały wraz rozwojem miasta uzupełniane o kolejne lub korygowane; służyły głównie celom podatkowym"@pl ; rdfs:label "kwartał podatkowy"@pl , "tax quarter"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_bcb1ecf1-8ebe-49ec-8a98-1b7e34a10e11 urbanonto:object_type_bcb1ecf1-8ebe-49ec-8a98-1b7e34a10e11 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P9i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "It is common and among basic elements of (also) urban space."@en , "Występuje powszechnie, jest to jeden z podstawowych elementów przestrzeni (również) miejskiej."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a road or part of a road in a built-up area adjoined by buildings, structures, facilities or other objects"@en , "droga lub część drogi w terenie zabudowanym, do której przylegają budynki, budowle, urządzenia lub inne obiekty"@pl ; rdfs:label "street"@en , "ulica"@pl ; rdfs:seeAlso "#Ustawa_1985_drogi: \"Art. 4 [Słowniczek] Użyte w ustawie określenia oznaczają [...] 3) ulica - drogę na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ciągu może być zlokalizowane torowisko tramwajowe\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q79007"^^xsd:url ; skos:altLabel "Strasse"@de , "rue"@fr , "via"@la , "улица"@ru ; skos:hiddenLabel "aleja"@pl , "bulwar"@pl , "jezdnia"@pl , "pasaż"@pl , "trakt"@pl , "zaułek"@pl , "ścieżka"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_bdbb9fe6-963f-4b98-9e94-73be11c8bfdd urbanonto:object_type_bdbb9fe6-963f-4b98-9e94-73be11c8bfdd rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_404 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function33 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "In dammed valleys, dams are constructed at a narrow part of a valley, downstream of a natural watercourse."@en , "Zbiornik zaporowy tworzony jest poprzez spiętrzenie wód rzecznych w dnie doliny rzecznej. "@pl ; rdfs:isDefinedBy "an artificial inland water reservoir created by building a dam across a watercourse at a narrow part of a valley"@en , "śródlądowy sztuczny zbiornik wodny, powstały poprzez budowę zapory na cieku wodnym"@pl ; rdfs:label "dammed valley"@en , "zbiornik zaporowy"@pl ; rdfs:seeAlso """#Wikidata: \"artificial lake impounded using a dam or lock to store water\" #EncPWN: \"sztuczny zbiornik wodny utworzony przez budowlę piętrzącą — zaporę lub jaz\" #NazGeoPl: \"sztucznie utworzone zagłębienie wypełnione wodą stojącą, np. wyrobisko, zapadlisko, glinianka lub zbiornik powstały przez spiętrzenie rzeki tamą (np. zbiornik retencyjny)\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q131681"^^xsd:url ; skos:altLabel "artificial lake"@en , "der Stausee"@de , "lac de barrage"@fr , "reservoir"@en , "zalew"@pl , "дамбовое водохранилище"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_bf299d66-61ed-4b3b-9340-811737a1dbf6 urbanonto:object_type_bf299d66-61ed-4b3b-9340-811737a1dbf6 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Filling stations appeared in urban space in the twentieth century. Their number grew parallel to the increase in the number of cars. Filling stations are relatively often located along outgoing roads on the outskirts of towns. Various types of production plants usually had a filling station within their premises - mainly to provide fuel for the motor vehicles used by that plant, and sometimes to serve external customers as well."@en , "Stacje paliw powstawały w miastach w XX w. Wraz z rozwojem liczby samochodów w miastach stacji paliwowych przybywało. Stosunkowo często stacje paliwowe umiejscowione są na obrzeżach miast, przy drogach wylotowych z miasta. Stacje paliw powstawały również na terenach różnego rodzaju zakładów produkcyjnych - zaopatrywały one w paliwo przede wszystkim wykorzystywane w zakładzie pojazdy mechaniczne, choć niekiedy paliwo sprzedawano i osobom zewnętrznym."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a facility that sells liquid fuels for motor vehicles"@en , "obiekt, w którym można kupić paliwo płynne do pojazdów mechanicznych"@pl ; rdfs:label "filling station"@en , "stacja paliw"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"gas station - point of sale of fuel and lubricants for motor vehicles\"; #ActLaw_2005_petrol: \"p. 15967: liquid fuel station - a construction structure, which may include: building, underground storage tanks for liquid fuels, underground or aboveground liquid gas tanks, liquid fuel and liquid gas meters, technological installations, including devices for storage and loading of liquid fuels and liquefied gas, plumbing and energy installations, driveways and roofs and other service facilities and auxiliary rooms \"; #WikiPL: \"retail outlet for fuels, mainly gasoline, diesel and liquefied petroleum gas (LPG), coolants, cleaning agents, etc.\"; #DicArc: \"s. 274: petrol station, filling station; an establishment where motor vehicles can be taken to be filled up with fuel\"; #WikiEN: \"A filling station is a facility that sells fuel and engine lubricants for motor vehicles\"; #WikiDE: \"Eine Tankstelle (auch Versorgungsanlage, Tankstation, Gasfüllanlage, umgangssprachlich Tanke, ursprünglich Zapfstelle) ist eine Anlage, an der Kraftfahrzeuge mit den Kraftstoffen Benzin und Diesel, teilweise auch mit Flüssiggas, Erdgas, Wasserstoff oder Strom, versorgt werden können\""@en , "#SJP: \"stacja benzynowa - punkt sprzedaży paliwa i smarów dla pojazdów samochodowych\"; #ActLaw_2005_petrol: \"s. 15967: stacja paliw płynnych - obiekt budowlany, w skład którego mogą wchodzić: budynek, podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych, podziemne lub nadziemne zbiorniki gazu płynnego, odmierzacze paliw płynnych i gazu płynnego, instalacje technologiczne, w tym urządzenia do magazynowania i załadunku paliw płynnych oraz gazu płynnego, instalacje wodno-kanalizacyjne i energetyczne, podjazdy i zadaszenia oraz inne urządzenia usługowe i pomieszczenia pomocnicze\"; #WikiPL: \"punkt sprzedaży detalicznej paliw, głównie benzyny, oleju napędowego oraz gazu płynnego (LPG), płynów chłodzących, środków czyszczących itp.\"; #DicArc: \"s. 274: petrol station, filling station; an establishment where motor vehicles can be taken to be filled up with fuel\"; #WikiEN: \"A filling station is a facility that sells fuel and engine lubricants for motor vehicles\"; #WikiDE: \"Eine Tankstelle (auch Versorgungsanlage, Tankstation, Gasfüllanlage, umgangssprachlich Tanke, ursprünglich Zapfstelle) ist eine Anlage, an der Kraftfahrzeuge mit den Kraftstoffen Benzin und Diesel, teilweise auch mit Flüssiggas, Erdgas, Wasserstoff oder Strom, versorgt werden können\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q205495"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Tankstation"@de , "die Tankstelle"@de , "die Versorgungsanlage"@de , "gas station"@en , "petrol station"@en , "stacja benzynowa"@pl , "station-service"@fr , "Бензоколонка"@ru , "автозаправочная станция"@ru , "автомобильная заправочная станция"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_c11cb20d-1a61-4312-a780-c45fa09951a0 urbanonto:object_type_c11cb20d-1a61-4312-a780-c45fa09951a0 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_403 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Ambasady znajdują się zwykle w miastach (stolice państw, miasta rezydencjonalne lub miasta ważne gospodarczo i handlowo), stąd również rezydencje ambasadorów znajdują się na ich terenie. Istnienie rezydencji ambasadora łączy się z powstawaniem stałych przedstawicielstw dyplomatycznych w miejsce doraźnie wysyłanych poselstw (sama idea stałego przedstawicielstwa dyplomatycznego w Europie narodziła się na przełomie XV i XVI w. w północnej Italii, później została wykorzystywana przez inne podmioty w tym przez dyplomację francuską, której instytucja stałego przedstawicielstwa zawdzięcza rozwój w XVI i XVII w., natomiast popularność tej formy prowadzenia stosunków dyplomatycznym urosła po zakończeniu Kongresu Westfalskiego w 1648 r.). W czasach nowożytnych miejsce zamieszkania ambasadora było połączone z jego działalnością dyplomatyczną (nie istniały oddzielne budynki administracyjne). Gmach przeznaczony do tego celu mógł być zbudowany przez państwo przyjmujące (np. pałac w Solurze będący rezydencją ambasadora Francji w Szwajcarii), wynajęty przez samego ambasadora (niekiedy zmieniający się ambasadorzy przekazywali sobie ten sam pałac). Dopiero w XIX i XX w. wykształcają się stałe budynki ambasad (rozmumianych jako urzędy i spełniających funkcje administracyjne i reprezentacyjne) i rezydencji (spełniających funkcje mieszkalne i reprezentacyjne) we współczesnym rozumieniu."@pl , "Embassies are usually located in towns (state capitals, residential towns or urban centres of economical and commercial importance), hence ambassador's residences are also situated there. An ambassador's residence is set up once a permanent diplomatic post is established and replaces ad hoc delegations (Europe saw the birth of permanent diplomatic missions in the late fifteenth and early sixteenth centuries in northern Italy; this concept was adopted by other states - among others France, which greatly advanced the institution of permanent diplomatic representative in the sixteenth and seventeenth centuries; however, this diplomatic mission type gained widespread popularity only after the Congress of Westphalia ended in 1648). In early modern times, an ambassador's residence was connected with his or her diplomatic activity (there were no separate administrative buildings). Some ambassador's residences occupy buildings built by the host country (e.g. the French ambassador resided in a palace in Solothurn in Switzerland), some ambassadors rent out their residences (and transfer the rent contracts to their successors). It was not until the nineteenth and twentieth centuries that embassies (understood as offices and rooms fulfilling administrative and representative functions) and residences (fulfilling residential and representative functions) were separated and took on their contemporary meaning."@en ; rdfs:isDefinedBy "a residential building used by the head of a diplomatic mission in the country of delegation"@en , "budynek mieszkalny szefa misji dyplomatycznej wykorzystywany w czasie pełnienia przez niego misji w danym kraju"@pl ; rdfs:label "ambassador's residence"@en , "rezydencja ambasadora"@pl ; rdfs:seeAlso "#Nahlik_1971: \"p. 179, The inviolability of the deputy's seat is an extension of the inviolability of their person. Throughout the entire period in question, no distinction has been made between offices and residential spaces, both being referred to as 'residence'. The ambassador receives visitors in the palace where he/she lives. Office functions are a modest addition to the representative and negotiating activities of the ambassador. With time they grew so much that they required separate premises\"."@en , "#Nahlik_1971: \"s. 179, Nietykalność siedziby posła jest roszerzeniem nietykalności jego osoby. Nie rozróżnia się przez cały omawiany okres między pomieszczeniami urzędowymi a mieszkalnymi, jedne i drugie obejmując nazwą 'rezydencji'. Ambasador przyjmuje w pałacu, w którym mieszka. Funkcje biurowe są skromną przybudówką do reprezentacyjnych i negocjacyjnych zajęć ambasadora. Z czasem dopiero tak się rozrosną, że będą wymagały lokalu oddzielnego\""@pl ; skos:altLabel "ambassador's residence"@en , "ambassadorial residence"@en , "die Residenz des Botschafters"@de , "rezydencja dyplomatyczna"@pl , "résidence de l'ambassadeur"@fr , "резиденция посла"@ru ; skos:hiddenLabel "ambasada"@pl , "konsulat"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_c14f0fef-4ea1-4713-865e-9b1d99c5a6de urbanonto:object_type_c14f0fef-4ea1-4713-865e-9b1d99c5a6de rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Sale gimnastyczne pojawiają się w miastach od XIX wieku. Sale gimnastyczne mogą znajdować się na terenie szkolnym lub na terenie należącym do klubów sportowych."@pl , "The first gymnasiums appeared in urban areas in the nineteenth century. They are located within school or sports club premises."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building intended for practicing sports, training and athletic competitions"@en , "budynek przeznaczony do uprawiania ćwiczeń i treningów sportowych oraz przeprowadzania zawodów sportowych"@pl ; rdfs:label "gym(nasium)"@en , "sala gimnastyczna"@pl ; rdfs:seeAlso "#NIK: \"obiekt sportowy o wymiarach areny mniejszych niż 19x36 m\"; #WikiPL: \"Sala gimnastyczna (z gr. γυμνάσιον gymnásion – \"miejsce służące gimnastyce\") – miejsce przeznaczone do uprawiania sportu, przeważnie jako pomieszczenie wchodzące w skład zabudowań szkolnych\"; #WikiEN: \"A gymnasium, also known as a gym, is a covered location for athletics\"; #Duden: \"die Sporthalle - Halle zur Ausübung des Sports und für Sportveranstaltungen\"; #WikiDE: \"Eine Turnhalle (auch Sporthalle oder Turnsaal) ist eine gedeckte Halle oder ein entsprechend großer, hallenartiger Raum in einem Gebäude zur Ausübung verschiedener Sportarten\""@pl , "#NIK: \"sports facility with dimensions of the arena smaller than 19x36 m\"; #WikiPL: \"Gymnastic hall (Greek: γυμνάσιον gymnásion -\" gymnastic place\") - a place for practicing sports, usually as a room included in the school buildings\"; #WikiEN: #WikiEN: \"A gymnasium, also known as a gym, is a covered location for athletics\"; #Duden: \"die Sporthalle - Halle zur Ausübung des Sports und für Sportveranstaltungen\"; #WikiDE: \"Eine Turnhalle (auch Sporthalle oder Turnsaal) ist eine gedeckte Halle oder ein entsprechend großer, hallenartiger Raum in einem Gebäude zur Ausübung verschiedener Sportarten\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1076486"^^xsd:url ; skos:altLabel "athletics building"@en , "centre sportif"@fr , "der Turnsaal"@de , "die Sporthalle"@de , "die Turnhalle"@de , "sports hall"@en , "équipement sportif"@fr , "спортивное сооружение"@ru ; skos:hiddenLabel "gym"@en , "gymnasium"@en , "sala gimnastyczna"@pl , "sports venue"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_c33318ac-c375-4821-a0c1-af7a63cd8ffb urbanonto:object_type_c33318ac-c375-4821-a0c1-af7a63cd8ffb rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Hale targowe stanowiły rozwiniętą formę targowiska, która oferowała komfortowe warunki handlu (ochrona przed niekorzystnymi okolicznościami pogodowymi). Ich gabaryty uległy zwiększeniu wraz z wprowadzeniem konstrukcji żeliwnych. Hale targowe pojawiły się w XIX w. W Warszawie wczesnymi przykładami był Sewerynów koło pomnika Kopernika oraz Gościnny Dwór przy placu Żelaznej Bramy. Nowoczesny typ hali targowej pojawił się pod koniec wieku, a przykładem takiej budowli w Warszawie były Hale Mirowskie oraz hala targowa na placu Witkowskiego w okolicy rogatek jerozolimskich. "@pl , "Market halls constituted an advanced marketplace convenient for trading (protected merchants and buyers against adverse weather). Market hall dimensions increased with the introduction of cast iron structures. Market halls appeared in the nineteenth century. Sewerynów near the Copernicus Monument and Gościnny Dwór at Żelazna Brama Square are two early Warsaw examples. The late nineteenth century saw the emergence of modern market halls: Hale Mirowskie and Witkowski Square Market Hall (near Jerusalem tollbooths) are two Warsaw examples."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building with above-average cubic volume and a high ground floor, used as a place of trade"@en , "budynek o większej kubaturze i wysokim parterze, który służy jako miejsce handlu"@pl ; rdfs:label "hala targowa"@pl , "market hall"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"[brak; jedyne znaczenie to pastwisko]\"; #SJP_1900-1927: \"2 t.: plac nakryty dachem, wielka sala: H. targowa, gimnastyczna\"; #SJP_1978: \"1 t.: [hala] wielka sala, obszerne pomieszczenie; budynek, zwykle jednokondygnacyjny, jednoprzestrzenny, o wysokim i rozległym wnętrzu […] Hala targowa, widowiskowa\""@pl , "#SJP_1861: \"[none; the only meaning is pasture]\"; #SJP_1900-1927: \"2 vol.: square covered with a roof, great hall: market hall, a gymnastics hall\"; #SJP_1978: \"1 vol.: [hall] great hall, spacious room; building, usually one-storey, one-space, with a high and extensive interior [...] A market hall, entertainment hall\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q2080521"^^xsd:url ; skos:altLabel "Markthalle"@de , "halle"@fr , "marché couvert"@fr , "торговый зал"@ru ; skos:hiddenLabel "bazar"@pl , "plac targowy"@pl , "targ"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_c792cd5f-83ca-4582-b0e3-10fdffcf95ab urbanonto:object_type_c792cd5f-83ca-4582-b0e3-10fdffcf95ab rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_404 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "In the pre-industrial period, the term \"mill\" denoted all and any machinery powered by water, ie. fulling mills, paper mills, hammer mills, and sawmills. The Polish counterpart of \"mill (młyn)\" is not used to create portmanteaus for mills using other sources of power: a windmill is called \"wiatrak\" and a horse mill is called a \"kierat.\" Polish sources written in Latin, however, refer to such machinery as mills."@en , "W okresie przedindustrialnym mianem młyna określano wszelkie urządzenia wykorzystujące siłę wody, folusze, papiernie, hamernie, tartak. Po polsku nie określa się mianem młyna urządzeń wykorzystujących inną energię - wiatru (wiatrak) lub zwierząt (kierat), ale już źródła łacińskie z ziem polskich nazywają te same urządzenia młynami."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building equipped mainly with machinery for grinding (primarily) grain, pre-industrial mills were water-powered (water mill), wind-powered (windmill) or used draft animals (horse mill or treadmill) as the power source."@en , "budynek mieszczący przede wszystkim urzędzenie do mielenia, zazwyczaj zboża, a w okresie przedindustrialnym również inne urządzenia wykorzystujące w podobny sposób siłę wody (młyn wodny), wiatru (wiatrak) lub zwierząt pociągowych (kierat)."@pl ; rdfs:label "mill"@en , "młyn"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q44494"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Mühle"@de , "molendinum"@la . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_c95a340c-2e28-4ca9-8f13-5349a1b4c46b urbanonto:object_type_c95a340c-2e28-4ca9-8f13-5349a1b4c46b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Nazwa \"dom zakonny\" jest stosowana do określenia każdego budynku mieszkalnego przeznaczonego dla członków zakonów i kanonikatu regularnego (w tym znaczeniu dom zakonny jest tożsamy z użyciem słowa klasztor wobec takiego budynku). W odróżnieniu od potocznie rozumianych klasztorów dom zakonny nie musi być związany lub znajdować się bezpośrednio przy większym kompleksie sakralnym, w pobliżu dużej świątyni (chociaż nic nie stoi na przeszkodzie, aby był jego częścią). Jedynym wymogiem dla domu zakonnego jest dostęp do kaplicy, która może znajdować się w jego wnętrzu lub stanowić osobny obiekt. Domy zakonne mogą znajdować się w adaptowanych dawnych budynkach mieszkalnych i nie przypominać formy architektonicznej zwykle kojarzonej z klasztorami. Określenie \"dom zakonny\" często stosowane jest jako element oficjalnej nazwy danego obiektu (np. Dom Zakonny Towarzystwa Jezusowego w Warszawie)."@pl , "The term \"monastic house\" is used to describe any residential building intended for members of religious orders and canons regular (in this sense, the expressions \"monastic house\" and \"monastery/convent\" are equivalent). Contrary to the widespread understanding of the term \"monastery/convent\", a monastic house does not have to be connected with or located directly next to a larger sacral complex, near a large church (although it would not be frowned upon if such a building were to be part or be situated near sacral facilities). For a monastic house to be classed as one, it must have an (indoor or standalone) chapel. Some monastic houses occupy adapted former residential buildings and their architecture does not resemble that typical of monasteries. The term \"monastic house\" often forms part of the official name of a given building (e.g. the Monastic House of the Society of Jesus in Warsaw)."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building belonging to a religious order or canons regular with residential premises with access to a place where you can celebrate the Eucharist and devote yourself to prayer"@en , "budynek należący do zakonu lub kanonikatu regularnego przeznaczony do wspólnego mieszkania z dostępem do miejsca gdzie można sprawować eucharystię i oddawać się modlitwie"@pl ; rdfs:label "dom zakonny"@pl , "monastic house"@en ; rdfs:seeAlso "#ActLaw_1983_CIC: \"Religious houses, their erection and abolition of Can. 608 Religious community is to live in a legally constituted house under the authority of a superior appointed according to the norm of law. Every house should at least have a chapel where the Eucharist should be celebrated and kept so that it is truly the center of the community"@en , "#ActLaw_1983_CIC: „Domy zakonne ich erekcja i znoszenie Kan. 608 - Zakonna społeczność winna mieszkać w domu prawnie ustanowionym, pozostając pod władzą przełożonego wyznaczonego zgodnie z przepisem prawa. Każdy dom powinien mieć przynajmniej kaplicę, w której należy odprawiać i przechowywać Eucharystię, ażeby była rzeczywiście centrum wspólnoty”"@pl ; skos:altLabel "der Ordensniederlassung"@de , "domus religiosa"@la , "klösterliche Niederlassung"@de , "maison religieuse"@fr , "religious house"@en , "монашеская обитель"@ru ; skos:hiddenLabel "klasztor"@pl , "konwent"@pl , "opactwo"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_cb053831-abf1-4007-b84c-a3bb6d807392 urbanonto:object_type_cb053831-abf1-4007-b84c-a3bb6d807392 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function24 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Synagoga nie jest świątynią, a centrum życia żydowskiej społeczności."@pl , "Synagogues are not temples, but centres of Jewish community life."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building used by a Jewish community for assembly, prayer and instruction"@en , "budynek będący miejscem spotkań społeczności żydowskiej, nauczania oraz modlitw"@pl ; rdfs:label "synagoga"@pl , "synagogue"@en ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"Jewish house of prayer, Torah study and teaching, since the Middle Ages also the seat of the qahal and rabbinical court\" #EncPWN: \"[Greek synagōgḗ 'gathering', 'assembly'], synagogue, Hebrew bet ha-knesset ['assembly house'], center of religious and social life of Jews ['house of assembly'], place of prayer, Torah study , teaching\" #SJP_Doroszewski: \"house of prayer for people of the Mosaic faith\" #EncOrg: \"[synagogue] an old, general name for a place dedicated to God, God's temple, a place of prayer. [...] Later this name was applied to pagan temples, and now it almost exclusively means houses for Jewish worship.\" #SloPolXVI: \"[synagogue] 1. Temple, house of prayer and teaching of faith (141) a. For Jews: synagogue (107) b. For pagans (26) c. For Mohammedans: mosque (3) d. For Orthodox: Orthodox church (2) e. offensive: In religious polemics among non-believers\""""@en , """#SJP: \"żydowski dom modlitw, studiowania Tory i nauczania, od średniowiecza też siedziba kahału i sądu rabinackiego\" #EncPWN: \"[gr. synagōgḗ ‘zebranie’, ‘zgromadzenie’], bóżnica, hebr. bet ha-kneset [‘dom zgromadzeń’], ośrodek życia religijnego i społecznego Żydów [‘dom zgromadzenia’], miejsce modlitw, studiowania Tory, nauczania\" #SJP_Doroszewski: \"dom modlitwy ludzi wyzia mojżeszowego\" #EncOrg: \"[bożnica] stara, ogólna nazwa miejsca Bogu poświęconego, bożej świątyni, miejsca modlitwy. [...] Później zastosowano tę nazwę do świątyń pogańskich, a teraz prawie wyłącznie oznacza ona domy do nabożeństwa żydowskie.\" #SloPolXVI: \"[bożnica] 1. Świątynia, dom modlitwy i nauczania wiary (141) a. U Żydów: synagoga (107) b. U pogan (26) c. U mahometan: meczet (3) d. U prawosławnych: cerkiew (2) e. obelż. W polemikach religijnych u innowierców\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q34627"^^xsd:url ; skos:altLabel "Synagoge"@de , "bożnica"@pl , "bóżnica"@pl , "synagoga"@la , "synagogue"@en , "synagogue"@fr , "tempel"@pl , "синагога"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_cc2c53be-6de4-4094-ada0-b64ef0ae5290 urbanonto:object_type_cc2c53be-6de4-4094-ada0-b64ef0ae5290 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function28 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Prawdopodobnie pierwsze wyscpecjalizowane obserwatoria służyły astronomom. W Europie powstały w XVI wieku (Stjerneborg, Uraniborg)."@pl , "The first specialist observatories were probably those of astronomers. Such buildings were constructed In Europe in the sixteenth century (Stjerneborg, Uraniborg)."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building used by a research facility for observation purposes"@en , "budynek placówki naukowej przeznaczony do prowadzenia obserwacji"@pl ; rdfs:label "observatory"@en , "obserwatorium"@pl ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"a scientific facility equipped with devices for systematic research and observation; also: a building in which such an institution is located\" #SJP_Doroszewski: \"a research facility, equipped with devices for systematic astronomical, magnetic, meteorological research and observations, etc .; the building in which this type of facility is located\""""@en , """#SJP: \"placówka naukowa wyposażona w urządzenia służące do systematycznych badań i obserwacji; też: budynek, w którym mieści się taka placówka\" #SJP_Doroszewski: \"placówka naukowa, wyposażona w urządzenia służące do systematycznych badań i obserwacji astronomicznych, magnetycznych, meteorologicznych itp.; budynek, w którym się mieści tego rodzaju placówka\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q62832"^^xsd:url ; skos:altLabel "das Observatorium"@de , "observatoire"@fr , "обсерватория"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_cdc73205-dd22-4341-a13a-b358492ff9ce urbanonto:object_type_cdc73205-dd22-4341-a13a-b358492ff9ce rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "dock"@en , "dok"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ce2166ef-bf8f-48f3-953a-cd110d8fb7ce urbanonto:object_type_ce2166ef-bf8f-48f3-953a-cd110d8fb7ce rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Parking jest immanentnym elementem współczesnej przestrzeni miejskiej - związane jest to z bardzo dużą liczbą pojazdów, którymi przemieszczają się mieszkańcy współczesnych miast i osoby przybywające w różnych celach do miasta spoza niego. Parking stał się niezbębnym elementem krajobrazu miejskiego z upowszechnieniem się komunikacji samochodowej w XX wieku. Występuje zarówno w centrach miast, jak i na ich przedmieściach. Można zastanawiać się, czy miejsca w miastach przedindustrialnych, na których można było zostawić konia z wozem, można traktować jak parking."@pl , "Parking spaces have been immanent in modern urban space due to very high numbers of vehicles used to move around and enter into towns. With the growing prevalence of car transport, parking spaces became indispensable elements of the urban landscape in the twentieth century. Parking spaces can be found both in town centres and suburbia. One may consider whether pre-industrial urban areas for leaving horse-drawn carts should also be classified as parking spaces."@en ; rdfs:isDefinedBy "a designated place where one can leave a wheeled vehicle for a limited period of time"@en , "wyznaczone miejsce, w którym na określony czas można pozostawić pojazd kołowy"@pl ; rdfs:label "parking"@pl , "parking space"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"wydzielone miejsce przeznaczone do parkowania samochodów\"; #SJP_Doroszewski: \"miejsce postoju pojazdów mechanicznych\"; #EncPWN: \"parking [ang.], miejsce wyznaczone do czasowych postojów pojazdów samochodowych na placu, ulicy lub innej przestrzeni\"; #ActLaw_2017_buildings: \"wydzielona powierzchnia terenu przeznaczona do postoju i parkowania samochodów, składająca się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują\"; #WikiPL: \"wyznaczone miejsce służące do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych lub innych środków komunikacji\"; #CamDic: \"an outside area of ground where you can leave a car for a period of time\"; #DicArc: \"s. 62: car park, 1 parking lot (Am.); a multistorey structure or designated area of ground where motor vehicles may be parked when not in use\"; #DicArc: \"s. 267: parking [-] the temporary storage or keeping of a vehicle or vehicles when not in use\"; #DicArc: \"s. 267: parking lot [-] an area of land with marked spaces, designated for the parking of motor vehicles\"; #WikiEN: \"A parking lot (American English) or car park (British English), also known as a car lot, is a cleared area that is intended for parking vehicles\"; #Duden: \"1. größerer Platz, auf dem Autos geparkt werden können; 2. Stelle, an der ein Auto geparkt werden kann\"; #WikiDE: \"Ein Parkplatz, auch Parkfläche gent, ist eine öffentlich zugängliche Fläche, auf der Straßenfahrzeuge geparkt werden können\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q6501349"^^xsd:url ; skos:altLabel "car lot"@en , "car park (British)"@en , "der Parkplatz"@de , "parc de stationnement"@fr , "parking"@fr , "parking facility"@en , "parking lot (American)"@en , "парковка"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_cf52d40b-be95-4124-8e06-296e97cf499e urbanonto:object_type_cf52d40b-be95-4124-8e06-296e97cf499e rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_a8dc449a-b349-4738-9c02-d6676469550b ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "a building housing an educational institution"@en , "budynek mieszczący instytucję wychowawczo-edukacyjną"@pl ; rdfs:label "school"@en , "szkoła"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q3914"^^xsd:url ; skos:altLabel "Lehranstalt"@de , "Schule"@de , "scholae"@la , "école"@fr , "училище"@ru ; skos:hiddenLabel "szkoła wyższa"@pl , "uniwersytet"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d0008f3a-5765-4541-a619-636f66883974 urbanonto:object_type_d0008f3a-5765-4541-a619-636f66883974 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_a2e81396-a1cd-47dc-97d0-6634e02ba079 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Higher education institutions of various kinds are most often located in cities. Their presence changes the character of a city - the influx of people involved in activities of these institutions influences other spheres of city life, such as the availability of apartments for students (rented accommodation, dormitories), entertainment or cultural facilities. The existence of a university can influence the development of a town."@en , "Różnego rodzaju szkoły wyższe najczęściej swoje siedziby mają w miastach. Ich obecność zmienia charakter miasta - napływ osób związanych z funkcjonowaniem danej szkoły wyższej wpływa również na inne sfery życia w mieście takie jak: dostępność miejsc przeznaczonych do mieszkania dla studentów (mieszkania na wynajem, akademiki), oferta gastronomiczna, rozrywkowa czy kulturalna. Istnienie szkoły wyższej może wpłynąć na rozwój danego ośrodka."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a separate area used by an institution of higher education, e.g. college or university"@en , "wydzielony teren użytkowany przez instytucję prowadzącą studia wyższe"@pl ; rdfs:label "higher education facility"@en , "szkoła wyższa kompleks"@pl ; rdfs:seeAlso "#Wikipedia: \"Uczelnia, szkoła wyższa - szkoła prowadząca studia wyższe; Akademia  – początkowo zgromadzenie uczonych lub artystów, którzy kształcili się pod kierunkiem wybitnego autorytetu, mające na celu rozwój nauki i sztuki. Nazwa wywodzi się od starożytnej szkoły Platona założonej w gaju Akademosa. Pierwsze nowożytne akademie powstały w epoce renesansu we Włoszech. Model współczesnej akademii nauk jako instytucji publicznej o zasięgu ogólnokrajowym ukształtował się XVII–XVIII wieku. Współcześnie terminem tym nadal określa się zgromadzenia naukowców, np. Polska Akademia Nauk, oraz rodzaj uczelni. W Polsce nazwa ta pojawia się w drugiej połowie XVI w. W okresie przedrozbiorowym określano nią zarówno uniwersytety (Akademia Krakowska), uczelnie aspirujące do miana uniwersytetu (Akademia Lwowska), jak i niektóre wyróżniające się szkoły niższego szczebla (Akademia Chełmińska); Politechnika – rodzaj uczelni akademickiej o profilu technicznym, nastawionej na interdyscyplinarny kierunek kształcenia, zapewniająca możliwość uzyskania tytułów zawodowych inżynier i magister inżynier oraz stopni naukowych doktor nauk technicznych i doktor habilitowany nauk technicznych; Uniwersytet – najstarszy rodzaj uczelni o charakterze nietechnicznym, której celem jest przygotowanie kadr pracowników naukowych oraz kształcenie wykwalifikowanych pracowników\", #Slownik_Języka_Polskiego_PWN_on-line: \"szkoła wyższa - szkoła kształcąca pracowników naukowych oraz najwyżej kwalifikowanych pracowników w poszczególnych zawodach; uczelnia - 1. zob. szkoła wyższa, 2. budynek, w którym mieści się szkoła wyższa; akademia - 1. wyższa uczelnia, 2. instytucja skupiająca wybitnych uczonych lub artystów, 3. oficjalna uroczystość zorganizowana z okazji jakiegoś święta; politechnika - wyższa uczelnia techniczna kształcąca specjalistów w różnych dziedzinach techniki i dająca im tytuł inżyniera; uniwersytet - wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych; wszechnica - 1. wyższa uczelnia, 2. seria wykładów popularnonaukowych\"; #Słownik_Języka_Polskiego_WDoroszewskiego: \"uczelnia - zakład naukowy, szkoła wyższego stopnia typu uniwersyteckiego; szkoła wyższa; czasem również w odniesieniu do innych dawnych typów szkół, zwłaszcza takich, które stanowiły dalszy etap nauczania w stosunku do podstawowego; akademia - 1. Akademia - nazwa szkoły filozoficznej założonej przez Platonw (IV w. p.n.e) w pobliżu Aten, w gaju poświęconym czci herosa Akademosa, 2. instytucja o charakterze społecznym lub państwowym skupiająca artystów, uczonych danej specjalności, 3. nazwa niektórych wyższych zakładów naukowych, 4. uroczyste zebranie publiczne poświęcone uczczeniu jakiejś osobistości lub wydarzeń historycznych, 5. daw. wyższa uczelnia obejmująca wszystkie dziedziny nauk, uniwersytet, wszechnica; politechnika - wyższa szkoła techniczna, pod względem organizacji i uprawnień wzorowana na uniwersytetach, 2. budynek w którym mieści się ta uczelnia; uniwersytet - wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk nietechnicznych, przygotowująca kadry pracowników naukowych oraz najwyżej kwalifikowanych pracowników w poszczególnych zawodach; wszechnica - wyższa uczelnia, uniwersytet\"; #Ustawa_z_dnia_20_lipca_2018_r._Prawo_o_szkolnictwie_wyższym: \"Art. 9. 1. Uczelnia posiada osobowość prawną. 2. Uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie. 3. Uczelnia prowadzi studia na co najmniej jednym kierunku. 4. Uczelnia prowadzi działalność w swojej siedzibie, a w przypadku gdy siedziba znajduje się na obszarze związku metropolitalnego – na tym obszarze. Uczelnia może prowadzić działalność poza siedzibą albo tym obszarem – w swojej filii. 5. Organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach.”"@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q38723"^^xsd:url ; skos:altLabel "Hochschule"@de , "academy"@en , "akademia"@pl , "college"@en , "grande école"@fr , "higher education institution"@en , "politechnika"@pl , "schola superior"@la , "uczelnia"@pl , "uczelnia akademicka"@pl , "uczelnia zawodowa"@pl , "university"@en , "université"@fr , "uniwersytet"@pl , "wszechnica"@pl , "établissement d'enseignement supérieur"@fr , "высшее учебное заведение"@ru ; skos:hiddenLabel "instytucja badawcza"@pl , "instytut"@pl , "szkoła"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d0a27d3e-2799-4636-8124-fb376f29b7a7 urbanonto:object_type_d0a27d3e-2799-4636-8124-fb376f29b7a7 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function26 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Modern hospitals developed at the end of the eighteenth century and in the first half of the nineteenth century. Having a separate, free-standing seat did not become a requirement for hospitals until the end of the nineteenth century. Compact, large-size hospital seats (e.g. hospital in Kopernika Street in Warsaw) were replaced by pavilion buildings during the nineteenth century (e.g. Infant Jesus Hospital in Warsaw)."@en , "Nowoczesne szpitale rozwinęły się w końcu XVIII i w pierwszej połowie XIX w. Posiadanie oddzielnej wolnostojącej siedziby stało się wymogiem dla szpitali dopiero w końcu XIX w. Zwarte, wielkogabarytowe siedziby szpitali (np. szpital przy ul. Kopernika w Warszawie) ustąpiły w XIX w. zabudowie pawilonowej (np. szpital Dzieciątka Jezus w Warszawie)."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a complex of in-patient care facilities"@en , "zespół budynków przeznaczony do leczenia pacjentów, którzy wymagają stałej opieki"@pl ; rdfs:label "hospital complex"@en , "zespół szpitalny"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"[hospital]: institute for the poor, sick, hospital, poor men's house\"; #SJP_1900-1927: \"6 vol.: [hospital]: [meaning 1 and 2 related to shelters] 3) treatment facility for the sick permanently staying in it\"; #SJP_1978: \"3 vol.: [hospital]: treatment facility serving the examination and treatment of patients who require constant medical and nursing care, appropriate therapeutic and diagnostic procedures\""@en , "#SJP_1861: \"[szpital]: instytut dla ubogich, schorzałych, lazaret, ubożnica\"; #SJP_1900-1927: \"6 t.: [szpital]: [znaczenie 1 i 2 związane z przytułkami] 3) zakład leczenia chorych stale w nim przebywających\"; #SJP_1978: \"3 t.: [szpital]: zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu chorych wymagających stałej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej, odpowiednich zabiegów leczniczych i diagnostycznych\""@pl ; skos:altLabel "Krankenhauskomplex"@de , "complexe hospitalier"@fr , "zespół klinik"@pl , "больничный комплекс"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d0b5eb87-17c1-45ef-9bcd-b39adb85cba0 urbanonto:object_type_d0b5eb87-17c1-45ef-9bcd-b39adb85cba0 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function26 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Ambulatoria w miastach stanowią miejsca w których lekarz (lub inny pracownik medyczny) udziela doraźnej pomocy przychodzącym do niego osobom. Ambulatorium nie zapewnia pacjentom stałej opieki tak jak szpital (brak w nim sal dla chorych). Funkcji ambulatoryjnych można doszukać się w działalności lekarzy i cyrulików udzielających pomocy doraźnej w czasach średniowiecznych i wczesnonowożytnych (przykładowo w Rosji ambulatoria powstają już w XVII w.). Rozwój ambulatoriów przypada jednak na wiek XIX, kiedy w różnych krajach powstają przepisy regulujące ich funkcjonowanie."@pl , "Urban outpatient clinics are places where physicians (or other medical staff) provide emergency medical aid to outpatients. Contrary to hospitals, outpatient clinics provide short-term care to patients who do not need to stay overnight and don't even have beds for patients. Looking back at the Middle Ages and early modern times, outpatient care was provided by doctors and barber surgeons. Russia established its first outpatient clinics in the seventeenth century. Outpatient clinics bloomed in the nineteenth century, when different countries introduced outpatient care regulations."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building designed for emergency treatment of outpatients, i.e. providing first aid, medical advice, and performing minor surgical procedures"@en , "budynek przeznaczony do udzielania doraźnej pomocy medycznej (pierwsza pomoc, porady lekarskie, wykonywanie zabiegów) przychodzącym do niego osobom"@pl ; rdfs:label "ambulatorium"@pl , "outpatient clinic"@en ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"Ambulatorium – miejsce pomocy doraźnej. Ambulatoria mogą znajdować się przy izbach przyjęć szpitali, w pogotowiu ratunkowym czy przychodniach / poradniach lekarskich. Ambulatoria zaopatrują pacjentów (urazowo-ortopedycznie, internistycznie, pediatrycznie) lub kierują do szpitala w przypadkach cięższych, niemożliwych do zdiagnozowania w pomocy doraźnej. W zależności od macierzystego przeznaczenia placówki służby zdrowia ambulatoria mogą być całodobowe (np. całodobowy szpital czy pogotowie ratunkowe) lub czynne w określonych godzinach (np. od 16 do 7 rano, w czasie gdy przychodnie są zamknięte, dla pacjentów wymagających iniekcji). W ambulatorium przyjmuje lekarz, w zależności od prowadzonego ambulatorium jest to specjalista chorób wewnętrznych, chirurgii, chirurgii urazowo-ortopedycznej bądź specjalista chorób dzieci. Leczenie ambulatoryjne nie przewiduje pobytu w szpitalu, lecz na podstawie skierowania z pomocy ambulatoryjnej leczenie takie jest możliwe\"; #SJP: \"ambulatorium – przychodnia lekarska przy szpitalu, sanatorium lub w zakładzie pracy\"; #SJP_Doroszewski: \"ambulatorium - przychodnia lekarska, miejsce udzielania porad lekarskich przychodzącym chorym\"; #EncPWN: \"ambulatorium [łac.], przychodnia lekarska, zakład opieki zdrowotnej; placówka lecznictwa otwartego udzielająca porad osobom przychodzącym z zewnątrz; stanowi oddzielną placówkę, część większego zakładu leczniczego (np. szpitala, kliniki) lub innej instytucji (np. ambulatoria przyzakładowe, międzyzakładowe, szkolne)\""@pl , "#WikiPL: \"Outpatient clinic - a place of emergency aid. Outpatient clinics can be located at hospital admission rooms, in the ambulance service or outpatient clinics / medical clinics. Outpatient clinics provide patients with medical help (trauma-orthopedic, internal medicine, pediatric) or send them to the hospital in more severe cases, impossible to cure in the outpatient clinic. Depending on the primary purpose of the health care facility, outpatient clinics may be open 24 hours a day (e.g. a 24/7 hospital or ambulance service) or open at certain times (e.g. from 4 to 7 a.m.,that is when clinics are closed,to attend patients requiring emergency help.In the outpatient clinic, a doctor sees a patient, depending on the outpatient clinic, the doctor is a specialist in internal diseases, surgery, trauma-orthopedic surgery or a specialist in children's diseases. Outpatient treatment does not include hospitalization, but on the basis of a referral from outpatient care, such a treatment is possible ; #SJP: \"infirmary - medical clinic at the hospital, sanatorium or at the workplace\"; #SJP_Doroszewski: \"infirmary - medical clinic, place where medical advice is provided to the incoming sick\"; #EncPWN: \"outpatient clinic [Latin], outpatient clinic, healthcare facility; open health facility providing advice to people coming from outside; it is a separate facility, part of a larger treatment facility (e.g. hospital, clinic) or other institution (e.g. company outpatient clinics , inter-company clinics, school clinics)\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1774898"^^xsd:url ; skos:altLabel "clinic"@en , "clinique"@fr , "die Klinik"@de , "przychodnia lekarska"@pl , "амбулатория"@ru ; skos:hiddenLabel "klinika"@pl , "szpital"@pl , "zespół szpitalny"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d2abb593-b436-4f8e-963d-333e470aad7c urbanonto:object_type_d2abb593-b436-4f8e-963d-333e470aad7c rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Gas pipelines appeared in towns in the nineteenth century, and became common in the twentieth century."@en , "Rurociągi gazowe pojawiają się w miastach w XIX wieku, powszechne stają się w XX wieku."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a pipeline used to supply natural or municipal gas"@en , "rurociąg przeznaczony do transportu gazu ziemnego lub miejskiego"@pl ; rdfs:label "gas pipeline"@en , "przewód gazowy"@pl ; rdfs:seeAlso "#BDOT: \"Rurociąg pozwalający na transport gazu ziemnego\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1262712"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Gasleitung"@de , "gas pipeline"@en , "gazowy"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d2b7a392-1cab-49e6-a022-2297d55c23bb urbanonto:object_type_d2b7a392-1cab-49e6-a022-2297d55c23bb rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Bridges have always been vital to transportation networks. The presence of a bridge determined the pace of pre-industrial town development and spatial layout. One example of bridges spurring urban growth are separate districts and even communes (in the sense of administrative units) forming at the ends of bridges. We differentiate between bridges and similar structures by adopting the criterion of spanning a body of water. This criterion was introduced to BDOT and helps distinguish bridges from viaducts and flyovers. By \"larger vehicles\" we mean vehicles that weigh significantly more than one human being and which are designed to transport groups of people or goods of similar weight."@en , "Mosty stanowiły zawsze kluczowy element sieci komunikacyjnej; w epoce przedindistrialnej mogły być czynnikiem decydującym o rozwoju miasta i kształtującym jego przestrzeń; przykładem jest rozwój odrębnych dzielnic lub nawet gmin jako przyczółka mostowego. Zastosowano wyróżnik mostu jako budowli na wodą z racji jego zastosowania w BDOT oraz w celu jednoznacznego odróżnienia od wiaduktu i estakady. Przez większe pojazdy należy rozumieć te, których ciężar znacznie przekracza ciężar jednego człowieka i które są przystosowane do przewozu wielu ludzi lub towarów o podobnym ciężarze."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a structure spanning a body of water to ensure continuity of a transport route for larger vehicles"@en , "budowla prowadząca nad wodą ciąg komunikacyjny przeznaczony dla większych pojazdów"@pl ; rdfs:label "bridge"@en , "most"@pl ; skos:altLabel "die Brücke"@de , "pons"@la . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d2dd4918-bb62-4dfc-9a4c-c7054718a419 urbanonto:object_type_d2dd4918-bb62-4dfc-9a4c-c7054718a419 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "An execution site was located at the town boundary, sometimes at the crossroads. Establishment of the execution site was a consequence of the privilege granted to the settlement and the possibility of enforcing the death penalty. Sometimes the execution site was located in the market square, placed there for more important executions. These sites operated from the Middle Ages (13th-14th centuries) until the second half of the 18th century and the first half of the 19th century, when public executions began to be legally restricted under the influence of Enlightenment ideas. They were generally not fenced."@en , "Miejsce straceń znajdowało się przy granicy miasta, czasem przy rozstaju dróg. Jego wyodrębnienie było konsekwencją nadania osadzie przywileju i możliwości egzekwowania kary śmierci. Niekiedy miejsce straceń znajdowało się na rynku, przy wykonywaniu ważniejszych egzekucji. Funkcjonowały od średniowiecza (XIII-XIV w.) do drugiej połowy XVIII w. i pierwszej połowy XIX w., gdy zaczęto prawnie ograniczać publiczne egzekucje pod wpływem idei oświeceniowych. Na ogół nie było ogrodzone."@pl ; rdfs:isDefinedBy "area where executions were performed"@en , "obszar, na którym wykonywano egzekucje"@pl ; rdfs:label "execution site"@en , "miejsce straceń"@pl ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q2151479"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Richtplatz"@de , "die Richtstätte"@de , "lieu d'exécution"@fr , "place of execution"@en , "места казней"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d61883a4-c2f9-4b56-b243-b62de3abef82 urbanonto:object_type_d61883a4-c2f9-4b56-b243-b62de3abef82 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function11 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Guesthouses are usually located in tourist destinations."@en , "Pensjonaty znajdują się zazwyczaj w miejscowościach turystycznych. "@pl ; rdfs:isDefinedBy "a small home-like hotel, without a full array of hotel services, but usually with full board"@en , "mały hotel o domowym charakterze, nieoferujący pełni usług hotelarskich, ale zapewniający zazwyczaj całodniowe wyżywienie"@pl ; rdfs:label "guesthouse"@en , "pensjonat"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"dom mieszkalny z pokojami do wynajęcia w miejscowości wypoczynkowej\"; #WikiDE: \"Eine Pension, auch Fremdenzimmer gent, ist ein Beherbergungsbetrieb, der eine Unterkunft mit (im Vergleich zu Hotels) eingeschränkten Dienstleistungen bereitstellt\"; #duden: \"Pension: kleines Hotel mit meist privaterem Charakter\"."@pl , "#SJP: \"residential house with rooms for rent in a holiday resort\"; #WikiDE: \"Eine Pension, auch Fremdenzimmer genannt, ist ein Beherbergungsbetrieb, der eine Unterkunft mit (im Vergleich zu Hotels) eingeschränkten Dienstleistungen bereitstellt.\"; #duden: \"Pension: kleines Hotel mit meist privaterem Charakter\"."@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1065252"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Fremdenzimmer"@de , "die Pension"@de , "pension"@en , "pension"@fr , "pensjonat"@pl , "Пансионат"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d67cf313-5537-45e2-ae74-7b4ba44e3078 urbanonto:object_type_d67cf313-5537-45e2-ae74-7b4ba44e3078 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Ever since the Middle Ages, palaces formed part of (especially residential) urban areas. However, it is not always easy to distinguish urban palaces from richer tenement houses, which were also referred to as 'palaces' if they served a single family and a very small number of tenants, e.g. Tepper's Palace in Miodowa Street in Warsaw from the end of the eighteenth century. Furthermore, private investors could buy aristocratic palaces and divide them into apartments for rent, e.g. Lubomirski Palace in Żelazna Brama [Iron Gate] Square in Warsaw. We thus adopted the superior \"form\" category to distinguish between palaces and other buildings. State and urban authorities found it convenient to purchase palaces and set up their official seats there. As a result, such buildings ceased to serve as residential premises and could no longer be classed as palaces."@en , "Pałace były elementem miast, szczególnie rezydencjonalnych, od średniowiecza. Nie zawsze jednak łatwo jest odróżnić je od bogatszych kamienic, które - jeśli służyły jednej rodzinie i bardzo ograniczonej liczbie lokatorów wynajmujących mieszkania - mogły być nazywane pałacami (np. pałac Teppera przy ul. Miodowej w Warszawie z końca XVIII w.). Z drugiej strony, pałace arystokratyczne mogły przejść w posiadanie kamieniczników i być podzielone na mieszkania na wynajem, np. pałac Lubomirskich przy pl. Żelaznej Bramy w Warszawie. Dlatego dla odróżnienia p. od innych budynków przyjęta została nadrzędna kategoria formy. Pałace były też dogodnymi obiektami, w których - po wykupieniu przez państwo lub miasto - urządzano siedziby urzędów, przez co traciły swoją funkcję mieszkalną i przez to znikały z kategorii pałaców."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a detached representative residential building, in exceptional cases a frontage building (when an urban palace was a tenement house)"@en , "wolnostojący budynek mieszkalny o reprezentacyjnej formie, wyjątkowo też jako budynek tworzący pierzeję (pałac miejski w typie kamienicy)"@pl ; rdfs:label "palace"@en , "pałac"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"a great, decorative house, royal or magnate home\"; #SJP_1900-1927: \"4 vol: [palace]: a magnificent building, a grand residence, or a buidling housing some authority or institution\"; # SJP_1978: \"2 vol.: a representative residential building without defensive features, constituting a royal or magnate residence; from the 19th century also a magnificent building being the seat of authorities or state and social institutions, etc.\""@en , "#SJP_1861: \"dom wielki, ozdobny, królewskie lub pańskie mieszkanie\"; #SJP_1900-1927: \"4 t.: [pałac, pałacz]: wspaniały budynek, siedziba wielkopańska albo mieszcząca jaką władzę lub instytucję\"; #SJP_1978: \"2 t.: reprezentacyjna budowla mieszkalna pozbawiona cech obronnych, stanowiąca rezydencję królewską, magnacką; od XIX w. także okazały gmach będący siedzibą władz lub instytucji państwowych, społecznych itp.\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q16560"^^xsd:url ; skos:altLabel "Palast"@de , "palais"@fr , "palatium"@la , "rezydencja"@pl , "дворец"@ru ; skos:hiddenLabel "zamek"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d871b6fe-5868-42e7-aa78-e07a766a5044 urbanonto:object_type_d871b6fe-5868-42e7-aa78-e07a766a5044 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function18 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function19 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Domy dla bezdomnych mogą funkcjonować zarówno w miastach jak też innych typach miejscowości. Oprócz schronisk, które mogą zapewniać całodobową opiekę nad osobami bezdomnymi, część domów dla bezdomnych funkcjonuje jako noclegownie zapewniające osobom bezdomnych nocleg w bezpiecznych dla zdrowia i życia warunkach lub ogrzewalnie gdzie osoby bezdomne mają zagwarantowany bezpieczny pobyt interwencyjny i dostęp do ciepła i przynajmniej do miejsca siedzącego. Przebywanie w domu dla bezdomnych może się wiązać z pewnymi ograniczeniami (np. zakaz spożywania alkoholu), zasady te są określane przez instytucje prowadzące dane schronisko."@pl , "Homes for the homeless can be organised in towns as well as other types of localities. Homeless shelters usually provide 24-hour care for the homeless, whereas some of the houses for the homeless provide them with overnight, safe accommodation or heating facilities where the homeless are guaranteed a safe emergency stay and access to warmth and at least a place to sit. Accomodation in a homeless shelter may involve certain restrictions (e.g. prohibition of alcohol consumption); these rules are introduced by supervisors of particular shelter."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building in which homeless people can temporarily live"@en , "budynek, w którym osoby bezdomne mogą czasowo mieszkać"@pl ; rdfs:label "dom dla bezdomnych"@pl , "homeless shelter"@en ; rdfs:seeAlso "#Wikipedia: \"Schroniska dla bezdomnych przeznaczone są dla osób, które nigdzie nie są zameldowane, często nie posiadają dowodów tożsamości i stałych źródeł dochodu. Często podopieczni schronisk obciążeni są nałogami (alkoholizm, narkomania). Społeczność schronisk w dużej mierze składa się z ludzi, którzy weszli w konflikt z prawem. Prowadzone są przez organizacje pozarządowe (zakony, fundacje, stowarzyszenia itp.). Na swoją działalność pozyskują fundusze w większości od sponsorów, a w mniejszym stopniu i od władz lokalnych na terenie, na którym funkcjonują. Do zadań schroniska należy: zaspakajanie podstawowych potrzeb bytowych (zapewnienie bezpiecznego schronienia, wyżywienie, odzież); pomoc w leczeniu wszelkiego rodzaju chorób i uzależnień; pozyskiwanie miejsc pracy dla podopiecznych; pomoc w powrocie do społeczeństwa, uczestnictwo w życiu społecznym i rodzinnym\"; #SJP_online: \"noclegownia - miejsce przeznaczone na nocleg dla ludzi przebywających daleko od domu lub niemających domu\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q772298"^^xsd:url ; skos:altLabel "Notschlafstelle"@de , "centre d'hébergement et de réinsertion sociale"@fr , "noclegownia"@pl , "ogrzewalnia"@pl , "przytułek"@pl , "schronisko dla bezdomnych"@pl , "ночлежные дома"@ru ; skos:hiddenLabel "dom dziecka"@pl , "dom stałego pobytu"@pl , "schronisko dla samotnych matek"@pl , "szpital przednowożytny"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d873fdcf-acfb-4c52-9d84-e8fc55b0dfbc urbanonto:object_type_d873fdcf-acfb-4c52-9d84-e8fc55b0dfbc rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Names reflecting the economic function of a tanners' settlement often became the proper name of an entire suburb."@en , "Określenie utworzone od funkcji gospodarczej często stawało się nazwą własną. "@pl ; rdfs:isDefinedBy "a suburban settlement of tanners"@en , "rzemieślnicza osada podmiejska, w której głównym rodzajem aktywności zawodowej jest garbarstwo"@pl ; rdfs:label "garbary"@pl , "tanners’ suburb"@en ; skos:altLabel "tanner's lane"@en , "tanner's settlement"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d91808d7-cbc7-4575-848c-15a876b9fc95 urbanonto:object_type_d91808d7-cbc7-4575-848c-15a876b9fc95 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "(We used the article by #Kupka_Sawicki_2015, pp. 462-463 to identify and define this term.) Tram depots appeared in urban space together with the first tram lines. Tram depots require a sufficiently large space to accommodate a sufficiently long tram line."@en , "(przy opracowaniu tego punktu wykorzystano pracę #Kupka_Sawicki_2015, s. 462-463) Zajezdnie tramwajowe pojawiały się w przestrzeni miejskiej wraz z pojawieniem się pierwszych linii tramwajowych w miastach. Lokalizacja zajezdni tramwajowej wymaga odpowiednio dużej przestrzeni, na której można pomieścić wystarczająco długą linię tramwajową."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a facility where trams are stored, repaired and maintained"@en , "wyznaczony obszar postoju, naprawy i konserwacji tramwajów"@pl ; rdfs:label "tram depot"@en , "zajezdnia tramwajowa"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"zajezdnia - wydzielony teren lub pomieszczenie, będące miejscem postoju pojazdów komunikacji miejskiej, kiedy nie są w trasie\"; #SJP_Doroszewski: \"zajezdnia - budynek, do którego zjeżdżają na postój (ewentualną naprawę) pojazdy użyteczności publicznej, jak autobusy, tramwaje itp.\"; #BDOTK10k: \"s. 154: Zespół pomieszczeń i urządzeń, służących do przechowywania i obsługi pojazdów komunikacji miejskiej (tramwajów, autobusów)\"; #WikiPL: \"Zajezdnia (np. tramwajowa, trolejbusowa, autobusowa, metra lub kolei miejskiej) – baza, zakład eksploatacji pojazdów transportu publicznego\"; #WikiDE: \"Ein Depot (von lateinisch deponere: niederlegen, abstellen), auch Betriebshof, Wagenhalle oder Abstellhalle, ist eine Einrichtung in der Eisenbahnen, Straßenbahnen, Oberleitungsbusse oder Omnibusse geschützt abgestellt werden können\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q55004558"^^xsd:url ; skos:altLabel "das Depot"@de , "depot"@en , "der Strassenbahnhof"@de , "tram barn"@en , "tram depot"@en , "tram shed"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_d9ebb9bd-da35-41e7-8bd6-eebf4ed49e02 urbanonto:object_type_d9ebb9bd-da35-41e7-8bd6-eebf4ed49e02 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function16 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Cranes were used in ports, factories and mines. Construction sites used temporary cranes."@en , "Dźwigi użwane były w portach, fabrykach, kopalniach. W przypadku placów budowy dźwigi miały charakter tymczasowy. "@pl ; rdfs:isDefinedBy "a machine for lifting and carrying loads"@en , "urządzenie służące do podnoszenia i przenoszenia ładunków"@pl ; rdfs:label "crane"@en , "dźwig"@pl ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"a machine with a long, movable arm for carrying the load\" #EncPWN: \"elevator, vertical lift, type of crane for vertical movement of people or loads\" #SJP_Doroszewski: \"a machine for lifting and carrying loads in ports, factories, construction, etc.\" #OxfDic: \"A large, tall machine used for moving heavy objects by suspending them from a projecting arm or beam.\""""@en , """#SJP: \"maszyna z długim, ruchomym ramieniem służąca do przenoszenia ładunku\" #EncPWN: \"winda, wyciąg pionowy, rodzaj dźwignicy do pionowego przemieszczania ludzi lub ładunków;\" #SJP_Doroszewski: \"maszyna służąca do podnoszenia i przenoszenia ciężarów w portach, fabrykach, budownictwie itp.\" #OxfDic: \"A large, tall machine used for moving heavy objects by suspending them from a projecting arm or beam.\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q178692"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Kran"@de , "grue"@fr , "Кран"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_db09afe5-a9f2-4ad4-82ca-143b0f26f525 urbanonto:object_type_db09afe5-a9f2-4ad4-82ca-143b0f26f525 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_fa60ddfe-78ff-45fd-ba24-51010f9236b6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function34 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Barbakan jest ważną częścią fortyfikacji miast, zazwyczaj pojawia się pod koniec średniowiecza. Występuje w mniejszości miast."@pl , "The barbican formed an important element of town fortifications, usually becoming part of town defenses in the late Middle Ages. Barbicans can be found in a minority of towns."@en ; rdfs:isDefinedBy "an element of town fortifications, usually a circular, fortified outpost connected to the town walls with a covered passage way with embrasures"@en , "element fortyfikacji miejskich, zazwyczaj okrągły i wysunięty przed mury miejskie, połączony z bramą miejską osłoniętym przejściem, wyposażony w strzelnice"@pl ; rdfs:label "barbakan"@pl , "barbican"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP_Doroszewski: \"a medieval defensive structure, usually circular, equipped with embrasures, set outside the perimeter of a town's defensive walls, connected to it by a bridge or a sheltered passage, preventing access to a gate or bridge, allowing for the crew's forays and more effective fight against the enemy; fortified outwork\"."@en , "#SJP_Doroszewski: \"średniowieczna budowla obronna, zwykle okrągła, zaopatrzona w strzelnice, ustawiona poza obwodem murów obronnych miasta, połaczona z nim mostem lub osłoniętym przejściem, broniąca dostępu do bramy lub mostu, umożliwiająca wypady załogi i skuteczniejszy obstrzał nieprzyjaciela; rondel\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q23394"^^xsd:url ; skos:altLabel "barbacane"@fr , "barbakan"@pl , "barbican"@en , "die Barbakane"@de , "rondel"@pl , "Барбакан"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ddf57aca-9884-4d25-b1b1-d3a6efb64074 urbanonto:object_type_ddf57aca-9884-4d25-b1b1-d3a6efb64074 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Krematoria zaczęły powstawać w ostatniej ćwierci XIX w. Nie są częstym obiektem w mieście: w Polsce w 2012 r. było szesnaście takich budynków, na ogół w miastach większych i rejonach z największą gęstością liczby mieszkańców."@pl , "The first crematoria appeared in the last quarter of the nineteenth century. Crematoria are not common urban features: in 2012 Poland had only sixteen such buildings, and they were usually located in larger towns and regions with highest population density."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building for the rite of burning dead bodies before burial of the resulting ashes"@en , "budynek, w którym spala się ludzkie zwłoki w celu ich pochówku w spopielonej formie"@pl ; rdfs:label "crematorium"@en , "krematorium"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a building equipped with special furnaces for burning human corpses\"; #SJP_Doroszewski: \"building with special furnaces for burning human corpses\"; #EncPWN: \"crematorium [Latin crematorium , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "an earth structure that allows a road or a railway line to be built at an appropriate level"@en , "budowla ziemna, umożliwiająca poprowadzenie drogi lub linii kolejowej na odpowiednim poziomie"@pl ; rdfs:label "embankment"@en , "nasyp"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"a raised earthen structure used to raise ground level in a given location\""@en , "#SJP: \"wał usypany z ziemi w celu podniesienia terenu w danym miejscu\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q10505824"^^xsd:url ; skos:altLabel "der Damm"@de , "nasyp"@pl , "nom"@fr , "насыпь"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_df3e96d3-6c4d-49f8-8e04-67dcbf9c9b34 urbanonto:object_type_df3e96d3-6c4d-49f8-8e04-67dcbf9c9b34 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "molo"@pl , "pier"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_e0f1a553-9560-48d7-9998-89bff76410e5 urbanonto:object_type_e0f1a553-9560-48d7-9998-89bff76410e5 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function22 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Landfills have been present in all towns throughout history."@en , "Występują we wszystkich miastach przez cały okres ich istnienia."@pl ; rdfs:isDefinedBy "teren gromadzenia odpadów komunalnych, obszar wysypiska śmieci"@pl , "waste depot, dumping ground, waste collection area"@en ; rdfs:label "municipal waste landfill"@en , "teren składowania odpadów komunalnych"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"wysypisko: miejsce, gdzie się coś wysypuje, wyrzuca\", #duden: \"Deponie: das Ablagern von Müll, Schutt o. Ä.\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q152810"^^xsd:url ; skos:altLabel "die Deponie"@de , "dump"@en , "dumping ground"@en , "décharge"@fr , "garbage dump"@en , "landfill"@en , "midden"@en , "rubbish dump"@en , "tip"@en , "wysypisko"@pl , "мусорная свалка"@ru , "мусорный полигон"@ru , "помойка"@ru , "свалка"@ru ; skos:hiddenLabel "latryna"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_e63f65ef-61a0-4602-be34-90e52a067c70 urbanonto:object_type_e63f65ef-61a0-4602-be34-90e52a067c70 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Pojęcia 'kościół' i 'cerkiew' zaczęto w Polsce rozróżniać pod koniec wieku XVI, w wieku XVII. Według Słownika polszczyzny XVI w. nazwano tak czasami również synagogi."@pl , "The Polish language started to differentiate between 'church' and 'Orthodox church' in the late sixteenth century and in the seventeenth century. The Dictionary of Sixteenth-Century Polish stipulates that these terms were also used to refer to synagogues."@en ; rdfs:isDefinedBy "Eastern Orthodox or Greek Catholic place of worship"@en , "świątynia prawosławna lub grekokatolicka"@pl ; rdfs:label "Orthodox church"@en , "cerkiew"@pl ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"Christian temple of the Orthodox or Eastern Churches\" #EncPWN: \"temple of the Eastern Orthodox Church: Orthodox and Greek Catholic (Uniate)\" #SJP_Doroszewski: \"church of the Eastern Orthodox denomination or Catholic rites\" #SloPolXVI: \"Temple; church; Temple; basilica, templum Murm (35) a. Eastern rite church (24) b. Synagogue\""""@en , """#SJP: \"świątynia chrześcijańska obrządku prawosławnego lub Kościołów wschodnich\" #EncPWN: \"świątynia cerkiewkiego obrządku wschodniego: prawosławnego i greckokatolickiego (unickiego)\" #SJP_Doroszewski: \"kościół wyzia prawosławnego lub katolickich obrządków wschodnich\" #SloPolXVI: \"Świątynia; kościół; Świątynia; kościółaedes, basilica, templum Murm (35) a. Kościół obrządku wschodniego (24) b. Synagoga\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q2031836"^^xsd:url ; skos:altLabel "Eastern Orthodox Church"@en , "Orthodox church"@en , "die orthodoxe Kirche"@de , "die griechisch-orthodoxe Kirche"@de , "ecclēsia"@la , "église orthodoxe"@fr , "собор"@ru , "церковь"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_e676bd90-924a-4cc4-ae60-f1e14458b793 urbanonto:object_type_e676bd90-924a-4cc4-ae60-f1e14458b793 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_77ce613a-c3b3-4727-8bc1-75df777e5ff4 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P9i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Pump stations were built into water supply or sewage systems (mainly from the sixteenth to the seventeenth century) to manage canal networks or enable land drainage. They also formed part of hydropower plants."@en , "Stacje pomp są budowane jako część infrastruktury wodociągowej lub kanalizacyjnej (głównie od XVI-XVII w.), w celu zarządzania systemem kanałów lub osuszania terenu, a także jako element elektrowni wodnej. "@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building containing pumps and pump-propelling machinery"@en , "budynek, w którym znajdują się pompy oraz urządzenia je napędzające"@pl ; rdfs:label "pump station"@en , "stacja pomp"@pl ; rdfs:seeAlso """#SJP: \"a room in which there are pumps that transfer, for example, water to the water supply system\" #EncPWN: \"pumping station room (or plant) where the pumps work, motors and auxiliary devices that drive them\""""@en , """#SJP: \"pomieszczenie, w którym się znajdują pompy przetaczające np. wodę do wodociągów\" #EncPWN: \"pompownia, przepompownia, stacja pomp, pomieszczenie (lub zakład), w którym pracują pompy, napędzające je silniki i urządzenia pomocnicze\""""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q446013"^^xsd:url ; skos:altLabel "das Pumpwerk"@de , "pompownia"@pl , "pumphouse"@en , "pumping station"@en , "station de pompage"@fr , "Насосная станция"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_e6f87ce4-9177-4f06-bb36-a74f90982ad7 urbanonto:object_type_e6f87ce4-9177-4f06-bb36-a74f90982ad7 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Trolleybus depots emerged in towns along with the development of this form of public transport. As urban developments spread, trolleybus depots ceased to be located on town outskirts and became part of compact urban space."@en , "Zajezdnie trolejbusowe zaczęły powstawać w miastach wraz z rozwojem tej formy komunikacji miejskiej. Początkowo lokalizowane na obrzeżach miast, wraz z rozwojem przestrzeni miejskiej, stały się elementem zwartej przestrzeni miejskiej."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a facility where trolleybuses are stored, repaired and maintained"@en , "wyznaczony obszar postoju, naprawy i konserwacji trolejbusów"@pl ; rdfs:label "trolleybus depot"@en , "zajezdnia trolejbusowa"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"depot - a separate area or room, which is a parking place for public transport vehicles when they are not on the road\"; #SJP_Doroszewski: \"depot - a building to which public utility vehicles, such as buses, trams, etc. come to stop (for possible repair)\"; #BDOTK10k: \"p. 154: A set of rooms and devices for the storage and servicing of public transport vehicles (trams, buses)\"; #WikiPL: \"Depot (e.g. tram, trolleybus, bus, metro or city rail) - base, facility for the operation of public transport vehicles\"; #WikiEN: \"A bus garage, also known as a bus depot, bus base or bus barn, is a facility where buses are stored and maintained\"; #WikiDE: \"Ein Depot (von lateinisch deponere: niederlegen, abstellen), auch Betriebshof, Wagenhalle oder Abstellhalle, ist eine Einrichtung in der Eisenbahnen, Straßenbahnen, Oberleitungsbusse oder Omnibusse geschützt abgestellt werden können\""@en , "#SJP: \"zajezdnia - wydzielony teren lub pomieszczenie, będące miejscem postoju pojazdów komunikacji miejskiej, kiedy nie są w trasie\"; #SJP_Doroszewski: \"zajezdnia - budynek, do którego zjeżdżają na postój (ewentualną naprawę) pojazdy użyteczności publicznej, jak autobusy, tramwaje itp.\"; #BDOTK10k: \"s. 154: Zespół pomieszczeń i urządzeń, służących do przechowywania i obsługi pojazdów komunikacji miejskiej (tramwajów, autobusów)\"; #WikiPL: \"Zajezdnia (np. tramwajowa, trolejbusowa, autobusowa, metra lub kolei miejskiej) – baza, zakład eksploatacji pojazdów transportu publicznego\"; #WikiEN: \"A bus garage, also known as a bus depot, bus base or bus barn, is a facility where buses are stored and maintained\"; #WikiDE: \"Ein Depot (von lateinisch deponere: niederlegen, abstellen), auch Betriebshof, Wagenhalle oder Abstellhalle, ist eine Einrichtung in der Eisenbahnen, Straßenbahnen, Oberleitungsbusse oder Omnibusse geschützt abgestellt werden können\""@pl ; skos:altLabel "das Depot"@de , "trolley barn"@en , "trolley shed"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_e73317ef-21fc-441c-919a-925844d2950d urbanonto:object_type_e73317ef-21fc-441c-919a-925844d2950d rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:settlement_type_3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "The term \"area of urban expansion\" usually refers to the most recent area absorbed by a town. The urban sprawl of fortified towns necessitated constructing new lines of defensive structures. Growing urban centres often swallowed up nearby settlements which then became new urban districts."@en , "Zwykle tym mianem określa się ostatni obszar włączony do miasta. W miastach ufortyfikowanych rozszerzenie miasta zazwyczaj łączyło się z budową nowej linii obwarowań. Rozszerzenie miasta często oznaczało inkorporację innej jednostki osadniczej i często stawało siępotem nową dzielnicą miasta."@pl ; rdfs:isDefinedBy "an area incorporated into town borders as a result of urban expansion"@en , "obszar wlączony do miasta wskutek rozserzenia jego granic"@pl ; rdfs:label "area of urban extension"@en , "rozszerzenie miasta"@pl ; skos:altLabel "die Stadterweiterung"@de . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_eabbcd66-5bb1-40c7-9e76-11ca4baa799d urbanonto:object_type_eabbcd66-5bb1-40c7-9e76-11ca4baa799d rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Drogi wodne biegły przede wszystkim większymi, spławnymi rzekami, rzadziej wodami stojącymi, od schyłku XVIII w. coraz częściej kanałami. Pojęcie to nie obejmuje szlaków prowadzących przez otwarte akweny, jak morze i wielkie jeziora, dotyczy jedynie wód śródlądowych. Należy je odróżnić od rzek i mniejszych cieków stanowiących część sieci wodnej."@pl , "Waterways passed mainly along larger, navigable rivers, less often along standing water, and - from the late eighteenth century - increasingly often through channels. This term does not cover transport lanes leading through open waters, i.e. sea and large lakes; it only applies to inland water routes. Waterways should not be confused with rivers and smaller watercourses which form part of a water network."@en ; rdfs:isDefinedBy "a transport route for travel by flowing waters or narrow bodies of standing water"@en , "szlak transportowy prowadzący wodami płynącymi lub wąskimi akwenami wód stojących"@pl ; rdfs:label "droga wodna"@pl , "waterway"@en ; skos:altLabel "Wasserstraße"@de , "voie navigable"@fr . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ebb07674-ca92-49a0-9da3-90f840122383 urbanonto:object_type_ebb07674-ca92-49a0-9da3-90f840122383 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P106_is_composed_of ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P106i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_b5f8193a-7aa4-450b-bdaf-6a28b8c99b6c ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_31b9b0e9-68bc-46c0-bb6c-6ba3f85f10c3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_f02e5f79-8a07-482f-b284-7873fd5f1b1a ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_ff051b75-7b62-44d6-aa04-2c97fa75662f ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_ed6625b1-dbe2-4e50-9792-abb26dde60bf ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "A park is either public or private, there are special rules and regulations for behaviour within the park, and entry is usually guarded by ushers at the gates. Parks are found in most large and medium-sized towns, and may include parts of land designed not only for leisure but also i.g. for commerce. Parks appear in the 18th century (Europe) or late 18th century (partitions of Poland) as walking or strolling gardens. Earlier parks exist as a private urban or palace garden. The name \"park\" does not occur in the 19th century in relation to urban parks, which then also rarely assume a larger size. Park is an English import in Polish language that is not adopted until after the middle of the 19th century, earlier having an artillery meaning (cannon park, etc.)."@en , "Park jest publiczny lub prywatny, na terenie parku obowiązuje specjalny regulamin zachowania się, a wstępu najczęściej pilnują woźni przy bramach. Parki występują w większości dużych i średnich ośrodków miejskich, ich częścią mogą być fragmenty terenu o innej niż rekreacyjna funkcji, np. komercyjnej. Pojawiają się w XVIII w. (Europa) lub końcu XVIII w. (zabory Rzeczypospolitej) jako ogród spacerowy lub przechadzki. Wcześniej istnieją jako prywatny ogród miejski lub pałacowy. Nazwa \"park\" nie występuje w XIX w. w odniesieniu do parków miejskich, które wówczas też rzadko przybierają większe rozmiary. Park jest importem z angielskiego, który przyjmuje się dopiero po połowie wieku XIX, wcześniej ma znaczenie artyleryjskie (park armat itp.)."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a separate urban area or group of plots, largely covered with greenery, open or wooded, usually linked by footpaths, with few buildings, often enclosed by fences, serving a public purpose"@en , "wydzielona parcela miejska lub grupa parcel w znaczącym stopniu pokryta zielenią, otwarta lub zalesiona, skomunikowana najczęściej ścieżkami spacerowymi, z niewielkim udziałem zabudowy, często wydzielona ogrodzeniem, służąca celom publicznym"@pl ; rdfs:label "park"@en , "park"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1811: \"brak hasła 'park' i 'przechadzka' (w tym znaczeniu), jedynie jest 'ogród'\"; #Orgelbrand_1861: \"oznaczony jako wyraz obcy i odesłanie do wyrazów 'ogród' i 'zwierzyniec'\"; #SJP_1908: \"wielki ogród ozdobny urządzony na kształt lasku\"; #PWN_1979: \"duży ogród powiązany przestrzennie i kompozycyjnie z warunkami naturalnymi i otaczającym krajobrazem, z alejkami i ścieżkami spacerowymi\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q22698"^^xsd:url ; skos:altLabel "Garten"@de , "Parkanlage"@de , "Promenade"@de , "garden"@en , "hortus"@la , "jardin"@fr , "ogród"@pl , "ogród spacerowy"@pl , "parque"@fr , "promenada"@pl , "przechadzki"@pl , "sadź"@pl , "zwierzyniec (dawniej)"@pl , "сад"@ru ; skos:hiddenLabel "ogród"@pl , "pole"@pl , "zieleniec"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ec9130a7-541f-4128-a892-c9bd391811f6 urbanonto:object_type_ec9130a7-541f-4128-a892-c9bd391811f6 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Buildings of banks (banking houses) appeared earliest in an early modern Italy. Bank was a private institution, therefore grandeur of banking edifices depended on the wealth of the owner and the strength of the economy in the state or town. The late eighteenth century brought the emergence of state-owned banks and the nineteenth century saw the emergence of co-operative banks, which influenced the more grandiose edifices housing these institutions. In a single town there were several or dozens of banks, housed in free-standing edifices or in parts of residential buildings and public edifices."@en , "Siedziby banków (domów bankowych) pojawiły się najwcześniej w nowożytnych Włoszech, gdzie jako pierwsza pojawiła się sama instytucja. Była to instytucja o charakterze prywatnym, więc wygląd i okazałość gmachów bankowych zależały od zamożności instytucji oraz siły gospodarki kapitalistycznej w danym kraju lub mieście. W końcu osiemnastego wieku pojawiły się banki państwowe, a w dziewiętnastym - banki spółdzielcze, co miało wpływ na bardziej okazałe gmachy mieszczące te instytucje. W jednym mieście istniało kilka lub kilkadziesiąt banków, mieszczących się w wolnostojących gmachach lub w części kamienic mieszkalnych oraz gmachów publicznych."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building hosting a financial institution, available and open for the public"@en , "budynek instytucji finansowej, dostępny dla klientów"@pl ; rdfs:label "bank"@en , "bank"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"wekslarstwo, kupczenie pieniędzmi; kantor prywatny lub publiczny, gdzie biorą i pożyczają pieniędzy, za procent, czynsz, prowizją, opłatę roczną […]\"; #SJP_1900-1927: \"1 t.: instytucja otrzymująca kredyt i udzielająca go innym, zajmująca się obrotami pieniężnymi\"; #SJP_1978: \"1 t.: przedsiębiorstwo przeprowadzające operacje pieniężne, głównie kredytowe, np. przyjmowanie wkładów od klientów, zaciąganie pożyczek w innych bankach, udzielanie kredytów, emitowanie banknotów, obligacji i in.; gmach, w którym się mieści ta instytucja\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q22687"^^xsd:url ; skos:altLabel "Bank"@de , "argentaria"@la , "banque"@fr , "instytucja fisowa"@pl , "банк"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_eca60c6f-b783-450a-9404-ee82f5710573 urbanonto:object_type_eca60c6f-b783-450a-9404-ee82f5710573 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_405 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "pipeline for transporting water"@en , "przewód rurowy służący do transportu wody"@pl ; rdfs:label "przewód wodociągowy"@pl , "water supply pipeline"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q55753876"^^xsd:url ; skos:altLabel "Wasserleitungsrohr"@de , "Wasserrohr"@de , "conduite d'eau"@fr , "nomine"@la , "water pipe"@en , "wodociągowy"@pl , "водяная труба"@ru ; skos:hiddenLabel "akwedukt"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ed4a36df-dc84-4dab-bebe-8542138bffc8 urbanonto:object_type_ed4a36df-dc84-4dab-bebe-8542138bffc8 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "First gallows should be associated with the massive location of towns in the full Middle Ages. Gallows were generally located outside the town walls, in front of town gates or near the roads leading out of the town, near the border of the town patrimonium with the surrounding villages. Occasionally, however, a gallows was erected in the market square, near the town hall. However, these were generally temporary gallows. It is most likely that gallows were located near most, if not all, towns. Gallows were dismantled in the late 18th and 19th centuries, along with the legal restriction of public executions under the influence of Enlightenment ideas."@en , "Pojawienie się szubienic należy łączyć z przełomem lokacyjnym pełnego średniowiecza. Szubienice na ogół ulokowane były poza murami miejskimi, przed bramami lub koło dróg wylotowych z miasta przy granicy patrymonium miejskiego z otaczającymi miejscowościami. Niekiedy jednak szubienicę stawiano na rynku, w okolicach ratusza. Były to jednak na ogół szubienice budowane na krótki czas. Najprawdopodobniej szubienice znajdowały się przy większości, jeśli nie wszystkich, miastach. Szubienice były rozbierane w pod koniec XVIII w. i w XIX w., wraz z prawnym ograniczaniem publicznych egzekucji pod wpływem oświeceniowych idei."@pl ; rdfs:isDefinedBy "construction designed for hanging of prisoners"@en , "konstrukcja przeznaczona do wieszania skazanych"@pl ; rdfs:label "gallows"@en , "szubienica"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJPPWN: \"konstrukcja, na której wiesza się skazańców\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q243778"^^xsd:url ; skos:altLabel "arbor"@la , "der Galgen"@de , "gabalus"@la , "gibbet"@en , "gibet"@fr , "patibulum"@la , "pohybel"@pl , "potence"@fr , "виселица"@ru ; skos:hiddenLabel "szlemię"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ed6625b1-dbe2-4e50-9792-abb26dde60bf urbanonto:object_type_ed6625b1-dbe2-4e50-9792-abb26dde60bf rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E25_Man-Made_Feature ; rdfs:label "buffer green area around town"@en , "otulina wokół miasta"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ee09c17f-1029-40e9-a2ef-f8989ee51ed1 urbanonto:object_type_ee09c17f-1029-40e9-a2ef-f8989ee51ed1 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function9 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Estakady rozpowszechniły się w epoce przemysłowej. Odgrywają większą rolę w transporcie szynowym niż drogowym. W miastach często prowadzą linię komunikacyjną nad niższą zabudową, są alternatywą dla znacznie droższych tuneli. Przyjęta tu definicja nie jest zgodna z BDOT, gdzie estakadę od wiaduktu ma odróżniać rodzaj przeszkody, choć zarazem w obu przypadkach jest to po prostu \"przeszkoda\", a jedynie \"w szczególności\" konkretny rodzaj (wiadukt - inny ciąg komunikacyjny, estakada - dolina, wąwóz). Takie ujęcie jest nie tylko nieostre, przeczne z praktyką językową i pozostawia niezdefiniowane długie odcinki estakad kolei, metra i dróg."@pl , "Overpasses became widespread in the industrial period. They play a greater role in rail than in road transport. In urban areas, overpasses usually support a transport route passing over smaller buildings. These structures are an alternative to much more expensive tunnels. This definition is not fully compliant with BDOT, where \"type of obstacle\" is the criterion used to distinguish between flyover and viaduct. However, in both cases BDOT simply notes the presence of an \"obstacle\", and defines its type after the phrase \"in particular\" (lists \"different transport route\" for viaduct, and \"valley, gully\" for flyover). These definitions are not only inaccurate, but also in conflict with linguistic practice. As a result, long stretches of railway, subway, and road flyovers remain undefined."@en ; rdfs:isDefinedBy "a high-level structure without an embankment which supports a longer section of a transport route for larger vehicles"@en , "budowla prowadząca na dłuższym odcinku ciąg komunikacyjny przeznaczony dla większych pojazdów nad poziomem gruntu bez nasypu"@pl ; rdfs:label "estakada"@pl , "overpass"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q1571667"^^xsd:url ; skos:altLabel "flyover"@en , "overbridge"@en . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ee761b98-ba78-434f-8cd7-2b2a97a325e0 urbanonto:object_type_ee761b98-ba78-434f-8cd7-2b2a97a325e0 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_402 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_404 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "A production building from the era before manufactories and factories, but existing also later. A workshop may be also organised in one of the rooms of a building hosting various activities."@en , "Budynek produkcyjny z epoki przed manufakturami i fabrykami, ale występujący również później. Warsztat może również działać w jednym z pomieszczeń budynku, którego główna funkcja jest inna."@pl ; rdfs:isDefinedBy "budynek, w którym produkcja jest oparta na pracy rękodzielniczej"@pl ; rdfs:label "warsztat"@pl , "workshop"@en ; rdfs:seeAlso """#SJP1814: \"robotnia, miejsce, w którym rzemieślnicy pracują; i także stół etc., na którym pracują” #SJPDoroszewski: \"1. rodzaj stołu specjalnie wyposażonego pod względem technicznym, służącego do wykonywania różnego rodzaju prac; 2. pomieszczenie wyposażone w odpowiednie urządzenia i przyrządy, w którym wykonywane są różnego rodzaju prace rzemieślnicze [...]; zakład wykonujący tego rodzaju prace 3. oddział zgromadzenia wolnomularzy\" #wiki.pl: \"pomieszczenie przeznaczone do wykonywania pracy o charakterze wytwórczym lub usługowym z niezbędnym wyposażeniem\" #CambridgeDictionary: \"a room or building where things are made or repaired using machines and/or tools”"""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q656720"^^xsd:url ; skos:altLabel "Werkstatt"@de , "atelier"@fr , "zakład rzemieślniczy"@pl , "мастерская"@ru ; skos:hiddenLabel "pracownia"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ee995979-23be-4441-9c9c-40382dc12698 urbanonto:object_type_ee995979-23be-4441-9c9c-40382dc12698 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_f5804075-2f0d-46b3-a25e-c92739d33920 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function14 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Hotele robotnicze mogły znajdować się przy siedzibach organizacji macierzystych i stanowić miejsce zamieszkania dla pracowników, a co za tym idzie znajdować się również w miastach."@pl , "Workers' hotels are located near the headquarters of parent organizations and provide accommodation for employees, which means they are present also in urban areas."@en ; rdfs:isDefinedBy "a residential building maintained by a specific organization to provide permanent or temporary accommodation for its employees"@en , "budynek mieszkalny utrzymywany przez konkretną organizację dla stałego lub tymczasowego zakwaterowania pracowników"@pl ; rdfs:label "hotel robotniczy"@pl , "workers' hotel"@en ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"Hotel pracowniczy, np. robotniczy albo hotel asystenta, hotel pielęgniarski, hotel nauczycielski, hotel pocztowy, hotel garnizonowy – obiekt mieszkalny o charakterze tymczasowego mieszkania dla grupy pracowników, utrzymywany przez macierzystą organizację: przedsiębiorstwo, szkołę wyższą, szpital, kuratorium, pocztę lub wojsko\"; #SJP: \"hotel robotniczy - budynek mieszkalny przeznaczony dla robotników zamiejscowych\""@pl , "#WikiPL: \"Workers' hotel, e.g. workers 'hotel or assistant's hotel, nursing hotel, teachers' hotel, postal hotel, garrison hotel - a residential facility serving as a temporary accommodation for a group of employees, maintained by the parent organization: enterprise, university, hospital, board of trustees, post office or army \"; #SJP: \"workers' hotel - a residential building intended for non-residential workers\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q11710155"^^xsd:url ; skos:altLabel "hotel pracowniczy"@pl ; skos:hiddenLabel "bursa"@pl , "dom studencki"@pl , "dom wycieczkowy"@pl , "hostel"@pl , "hotel"@pl , "motel"@pl , "pensjonat"@pl , "schronisko"@pl , "schronisko młodzieżowe"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ef25d27e-e146-48ad-bd4b-8454ae28bb25 urbanonto:object_type_ef25d27e-e146-48ad-bd4b-8454ae28bb25 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "bastion"@en , "bastion"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ef771798-bbf8-4085-b150-70c3be4d3bfb urbanonto:object_type_ef771798-bbf8-4085-b150-70c3be4d3bfb rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; dc:creator ; rdfs:comment "Obiekty dawnej architektury zawsze były liczne w mieście i najczęściej nie były nawet zauważane. Kościoły, zamki, pałace i ratusze były tu oczywistym wyjątkiem. Jednak i te budynki i mniej znaczące dawne budowle były do początku XIX w. burzone, gdy tylko była taka potrzeba, gdyż dominował pogląd, że zasadność zachowania budynku zależy od jego użyteczności. Niewiele obiektów uznawano za zabytki, tzn. obiekty, które powinny być zachowane dla następnych pokoleń, najczęściej dawne obiekty \"ratowały\" ich rozmiary i duży koszt ew. usunięcia. To zaczęło się zmieniać w XIX wieku, gdy więcej budowli zaczęto postrzegać jako zabytki oraz gdy pojawiła się nostalgia związana z dawną architekturą, którą dodatkowo wzmacniały rozwijająca się nowa dziedzina historii sztuki. Za zabytki zaczęto uznawać domy mieszkalne, kamienice, mury miejskie i baszty, mniejsze świątynie itp. Nowoczesna klasyfikacja zabytków rozpoczęła się wraz z powstaniem instytucji ochrony zabytków: w zaborze pruskim po 1815 r., w austriackim od 1853 r., w rosyjskim od czasu dekretu Mikołaja I z 1826 r. Listy zabytków tworzone przez instytucje państwowe oraz naukowe odpowiadały nie tylko ówczesnej wiedzy o historii architektury, ale wpływ na to miała także idea państwowa. Pojawienie się nowoczesnej klasyfikacji i ochrony zabytków nie jest jednak warunkiem istnienia samych zabytków."@pl , "Objects of old architecture were always so numerous in urban areas that they often went unnoticed. Churches, castles, palaces and town halls were the obvious exceptions. Until the beginning of the nineteenth century, however, it was common practice to demolish those buildings (along with less significant old structures) whenever such a need arose. The prevailing view was that only useful buildings deserved to be preserved. A precious few objects were considered historical monuments, i.e. objects that should be preserved for future generations. Most surviving old objects were simply to large (and therefore too costly) to remove. This started to change in the nineteenth century, as more buildings came to be seen as historical monuments. Nostalgia for the old architecture emerged, which was further strengthened by a new field of art history. Residential houses, tenement houses, town walls and towers, smaller churches, etc. came to be considered historical monuments. The modern classification of historical monuments began with the establishment of monument protection institutions: in the Prussian partition after 1815, in the Austrian partition from 1853, in the Russian partition upon the decree of Nicholas I of 1826, which was however too general to exert significant impact. Lists of monuments created by state and scientific institutions corresponded not only to the state of the knowledge about the history of architecture, but it was also influenced by the national ideas. The emergence of modern classifications and protection of monuments is not, however, a condition for the existence of the monuments themselves."@en ; rdfs:isDefinedBy "a former architectural object which is not in ruin"@en , "dawny obiekt architektoniczny, niebędący w stanie ruiny"@pl ; rdfs:label "non-usable historical monument"@en , "zabytek nieużytkowy"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"every thing that has remained from the past, past times, from the number of lost or time consumed things; antiquity, figurative monument\"; #SJP_1900-1927: \"8 vol.: a thing left over from old times, a remnant, remains, a monument\"; #SJP_1978: \"3 vol.: an object or set of objects being a testimony to an epoch or event, having a historical, scientific, cultural, artistic value and subject to legal protection\""@en , "#SJP_1861: \"każda rzecz, co pozostała z byłych, przeszłych czasów, z liczby zaginionych lub przez czas strawionych rzeczy; starożytność, przen. pomnik\"; #SJP_1900-1927: \"8 t.: rzecz pozostała po dawnych czasach, szczątek, pozostałość, pomnik\"; #SJP_1978: \"3 t.: obiekt lub zespół obiektów stanowiący świadectwo epoki lub zdarzenia, mający wartość historyczną, naukową, kulturalną, artystyczną i podlegający ochronie prawnej\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q14332655"^^xsd:url ; skos:altLabel "historic monument"@en , "historisches Monument"@de , "monument historique"@fr , "monumentum"@la , "исторический памятник"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f02e5f79-8a07-482f-b284-7873fd5f1b1a urbanonto:object_type_f02e5f79-8a07-482f-b284-7873fd5f1b1a rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Teatry pojawiały się jako część miasta w antycznej Grecji (widownia na zboczu wzgórza) i w Rzymie (amfiteatry). W miastach nowożytnych pojawiały się od czasów renesansu. W Europie Środkowej funkcjonowały w większych pomieszczeniach, budach, magazynach i w zabudowaniach sekularyzowanych instytucji religijnych (od końca XVIII w.). Odrębne gmachy teatrów pojawiały się najwcześniej w miastach rezydencjonalnych. Od końca XVIII w. duże ośrodki były w stanie wybudować okazałe gmachy teatralne świadczące o randze miasta i dlatego też miały wyjątkowo ozdobne fasady."@pl , "Theatres appeared as part of a town ialready n ancient Greece (hillside auditoriums) and in Rome (amphitheatres). In Central Europe they were organised in larger rooms, kennels, storages and in the buildings of dismissed religious institutions (from the late 18th century onwards). Separate theatre edifices appeared earliest in residential towns. From the end of the 18th century onwards, large cities were able to build separate theatre edifices They testified to the city's status and therefore had extremely decorated facades."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building with one or more stages, backstage facilities and seats for the audience under one roof where the public gathers to watch plays and performances"@en , "budynek, w którym publiczność gromadzi się w celu oglądania spektakli teatralnych, który pod jednym dachem mieści jedną lub kilka scen, zaplecze oraz miejsca dla widowni"@pl ; rdfs:label "teatr"@pl , "theatre"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"miejsce, dom gdzie aktorowie sztuki grają\"; #SJP_1900-1927: \"7 t.: budowla, w której odbywają się przedstawienia sceniczne\"; #SJP_1978: \"3 t.: 3) instytucja, organizacja zajmująca się wystawianiem utworów scenicznych; zespół aktorów, reżyserów, scenografów, muzyków, mechników pracujących w tej instytucji; 4) budynek, pomieszczenie przystosowane do wystawiania utworów scenicznych; także: widzowie zebrani na przedstawieniu, widownia\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q24354"^^xsd:url ; skos:altLabel "Theater"@de , "amfiteatr"@pl , "odeon"@pl , "theatrum"@la , "théâtre"@fr , "театр"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f0ada8e8-043a-487f-bcd8-b6f393161e08 urbanonto:object_type_f0ada8e8-043a-487f-bcd8-b6f393161e08 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "peron"@pl , "platform"@en ; skos:altLabel "Gleis"@de . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f18f587f-e4d9-42cb-aca6-363a3a58738b urbanonto:object_type_f18f587f-e4d9-42cb-aca6-363a3a58738b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Prototypem filharmonii były sale balowe w pałacach, w których znajdowały się galerie na pomieszczenie orkiestry. Jako budynki specjalnie przeznaczone dla występów muzyków stały się częścią miast w XIX wieku. Warunkiem ich powstania było istnienie instytucji muzycznych, które je prowadziły i których były siedzibami."@pl , "The very first concerts were organised in ballrooms in palaces with a separate rooms to house the orchestra. As buildings specifically designed for the performance of musicians, they became part of towns in the 19th century. A prerequisite for establishing a concert hall was the existence of musical institutions. Concert halls were supervised by these institutions and housed these institutions."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building with one or more stages, backstage facilities and seats for the audience under one roof where the public gathers to listen and experience musical performances"@en , "budynek, w którym publiczność gromadzi się w celu słuchania utworów muzycznych, który pod jednym dachem mieści jedną lub kilka scen dla muzyków, zaplecze oraz miejsca dla widowni"@pl ; rdfs:label "concert hall"@en , "filharmonia"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"brak hasła\"; #SJP_1900-1927: \"1 t.: towarzystwo a. instytucja, mająca na celu rozwój muzyki i zapoznawanie z nią ogółu\"; #SJP_1978: \"1 t.: instytucja dysponująca stałym zespołem wykonawczym, złożonym z instrumentalistów i śpiewaków pod kierunkiem dyrygenta, mająca na celu organizowanie koncertów i rozpowszechnianie muzyki (symfonicznej, kameralnej); budynek, w którym się odbywają koncerty organizowane przez tę instytucję\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1060829"^^xsd:url ; skos:altLabel "Philharmonie"@de , "sala koncertowa"@pl , "salle de concerte"@fr , "филармония"@ru ; skos:hiddenLabel "opera"@pl , "teatr"@pl , "teatr muzyczny"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f28683d3-bb10-4e88-8284-21a49e02b67b urbanonto:object_type_f28683d3-bb10-4e88-8284-21a49e02b67b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Budynki służące na potrzeby zamieszkania uczniów jako odrębne budynki pojawiły się wraz z początkiem szkół."@pl , "Separate buildings intended to use as a dormitory for students and pupils appeared as early as schools themselves."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building where students and pupils may live supervised by their school"@en , "budynek przeznaczony na zamieszkanie uczniów prowadzony przez szkołę"@pl ; rdfs:label "bursa szkolna"@pl , "school dormitory"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"2) życie wspólne, wspólnym kosztem, szczególniej, konwikt, kollegjum; 3) kupiecka, giełda\"; #SJP_1900-1927: \"1 t.: konwikt, stancja uczniów z fundacji rządu a. magnata\"; #SJP_1978: \"1 t.: zakład, w którym ucząca się młodzież otrzymuje mieszkanie i zwykle utrzymanie; internat\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q3153217"^^xsd:url ; skos:altLabel "Burse"@de , "Internat"@de , "akademik"@pl , "boarding school"@en , "dormitory"@en , "internat"@fr , "internat"@pl , "konwikt"@pl , "oecotropheum"@la , "pensionnat"@fr , "общежитие"@ru ; skos:hiddenLabel "hotel młodzieżowy"@pl , "szkoła z internatem"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f47316c0-1c09-488a-9b19-0063d480ff87 urbanonto:object_type_f47316c0-1c09-488a-9b19-0063d480ff87 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P43_has_dimension ; owl:someValuesFrom ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_1f7aca78-5242-408b-add8-7d5438a1fefc ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function12 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function18 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function19 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Every major town had a hospital which formed an important part of physical and symbolic urban space."@en , "W każdym większym mieście szpital stanowił ważną część jego przestrzeni realnej i symbilicznej."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a sacral building used to provide comprehensive care, accommodation and meals to those in need"@en , "budynek sakralny przenaczony do kompleksowej opieki nad potrzebującymi, obejmującej m.in. mieszkanie i wyżywienie"@pl ; rdfs:label "pre-modern hospital"@en , "szpital przednowoczesny"@pl ; rdfs:seeAlso "Brak dobrych definicji w źródłach i opracowaniach."@pl , "Sources and publications fail to provide good definitions of the term \"pre-modern hospital.\""@en ; skos:altLabel "Spital"@de , "das Spital"@de , "hospital"@en , "hospitale"@la , "l'hôpital"@fr ; skos:hiddenLabel "dom ubogich"@pl , "przytułek"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f4bb30da-bd08-477d-bae8-8b36f22d38be urbanonto:object_type_f4bb30da-bd08-477d-bae8-8b36f22d38be rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom ontohgis:object_23 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_5e55b798-5e07-470b-bab7-b84e718a5baa ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_60a698e6-6a31-4bdd-bf9c-1aaa277d8f33 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_b43c3dec-2187-4ca3-9b5f-85accf59ac5b ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46i_forms_part_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_a8dc449a-b349-4738-9c02-d6676469550b ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function15 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function17 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Właścicielem może być osoba prywatna lub stowarzyszenie/instytucja. Liczba szkół prywatnych osiąga kilkadziesiąt w Warszawie, dzielą się według liczby klas. Są też słabo wyróżnione w przestrzeni miasta."@pl ; rdfs:isDefinedBy "kompleks budynków i obiektów użytkowania terenu mieszczący instytucję wychowawczo-edukacyjną"@pl ; rdfs:label "kompleks szkolny"@pl , "school complex"@en ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q3914"^^xsd:url ; skos:altLabel "Lehranstalt"@de , "Schule"@de , "kompleks oświatowy"@pl , "scholae"@la , "school"@en , "école"@fr , "училище"@ru ; skos:hiddenLabel "ochronka"@pl , "przedszkole"@pl , "szkoła wyższa"@pl , "uniwersytet"@pl , "zespół szkół"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f5804075-2f0d-46b3-a25e-c92739d33920 urbanonto:object_type_f5804075-2f0d-46b3-a25e-c92739d33920 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function13 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function11 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function14 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Hotele, których nazwa pochodzi od francuskiego określenia pałacu miejskiego, pojawiły się w czasach nowożytnych. Różniły się charakterem, jakością wnętrz oraz oferowanych usług. W XVIII i XIX w. siedzibami hoteli były kamienice czynszowe (w Warszawie najwięcej kamienic służyło jako hotele przy ul. Długiej), a nowe obiekty tego typu w pierwszej połowie XIX w. miały formę albo kamienicy podwórzowej (np. Hotel Wiedeński koło dworca w Warszawie, ul. Widok) albo pałacu miejskiego (np. Hotel de Russie, potem Hotel George we Lwowie). Połowa XIX w. to okres pojawienia się dojrzałej formy reprezentacyjnego hotelu o wielu pokojach, obszernych przestrzeniach służących obsłudze gości i utrzymaniu czystości w pokojach i usługach gastronomicznych w parterze: np. Hotel Europejski (lata 1850te) i Hotel Brühlowski (lata 1880te). Nowoczesne hotele końca XIX w. były ważnymi wizytówkami miasta i pionierami nowoczesności: np. Hotel Bristol (pierwsza elektryczna winda w mieście) i Hotel Polonia w Warszawie."@pl , "The term 'hotel' stems from the French word for \"urban palace\" and emerged in the early modern period. Hotels differed in terms of style, interior quality, and array of offered services. In the eighteenth and nineteenth centuries, hotels occupied tenement houses (Długa Street in Warsaw had the highest number of tenement houses serving as hotels). In the first half of the nineteenth century, hotels evolved into either courtyard tenement houses (e.g. Wiedeński Hotel near Warsaw train station, Widok Street) or urban palaces (e.g. Hotel de Russie, later: George Hotel in Lviv). Hotels came to maturity in the mid-nineteenth century, when they became spacious representative buildings with many rooms and started offering a broader range of services, room cleaning, and restaurants on the ground floor: e.g. Europejski Hotel (1850s) and Brühlowski Hotel (1880s). In the late nineteenth century, bold forays into modernity made hotels important urban pioneers and landmarks. To give some examples in Warsaw: Bristol Hotel (first electric lift in town) and Polonia Hotel."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building that provides temporary paid accommodation"@en , "budynek, w którym ludzie zatrzymują się na niestały, płatny pobyt"@pl ; rdfs:label "hotel"@en , "hotel"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"1) a magnificent house, a great inn; 2) a palace of outstanding officials\"; #SJP_1900-1927: \"2 vol.: 1) [hotel, armchair]: a house where travelers rest,a guesthouse, an inn, a travellers' house; 2) a palace of high officials\"; #SJP_1978: \"1 vol.: a residential building intended for a temporary stay of persons staying in a given locality\""@en , "#SJP_1861: \"1) wspaniały dom zajezdny, wielka oberża; 2) pałac znakomitych urzędników\"; #SJP_1900-1927: \"2 t.: 1) [hotel, fotel]: dom, w którym stają podróżni, gospoda, zajazd, dom zajezdny; 2) pałac wysokich urzędników\"; SJP_1978: \"1 t.: budynek mieszkalny przeznaczony do czasowego pobytu osób zatrzymających się w danej miejscowości\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q27686"^^xsd:url ; skos:altLabel "Hotel"@de , "deversorium"@la , "dom gościnny"@pl , "dom zajezdny"@pl , "hôtel"@fr , "pensjonat"@pl , "гостиница"@ru , "отель"@ru ; skos:hiddenLabel "austeria"@pl , "karczma"@pl , "motel"@pl , "oberża"@pl , "traktiernia"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f73326e1-216a-4bc9-8894-cbbd00112e1d urbanonto:object_type_f73326e1-216a-4bc9-8894-cbbd00112e1d rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_400 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Domy jednorodzinne były najczęściej występującym rodzajem budynku istniejącego na przedmieściach miast, poza murami miejskimi. Ten typ budowli charakteryzował te miasta i części miast, które znajdowały się we wczesnym etapie rozwoju, np. kolonie rzemieślników w XIX w., np. tkaczy lnu w Okręgu Łódzkim pierwszych dekad XIX w., którzy mieli sami uprawiać swój surowiec. W ciągu XIX wieku d.j. stał się modelową formą mieszkalną w projektach rozszerzania miast i nowych osiedli przeznaczonych dla burżuazji i urzędników. Szczególnym rodzajem domu jednorodzinnego w Rzeczypospolitej był dworek szlachecki."@pl , "Single-family houses were the most common building type in suburban areas, outside of town walls. This building type was characteristic of towns and town parts at an early stage of development. For example: in the nineteenth century, such houses were present in colonies of craftspeople, and in the first decades of the nineteenth century - in colonies of Łódź District flax weavers who had to grow their own plant material for weaving. Over the nineteenth century, single-family houses became the model residential unit in urban expansion projects and designs of new housing estates for burghers and state officials. The Polish Commonwealth had its own special type of single-family house: the manor house."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building intended for one family"@en , "budynek przeznaczony do zamieszkania jednej rodziny"@pl ; rdfs:label "dom jednorodzinny"@pl , "single-family house"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"[dom]: budynek dla mieszkania ludzi wystawiony\"; #SJP_1900-1927: \"1 t.: [dom]: budynek mieszkalny\"; #SJP_1978: \"1 t.: [dom]: budynek przeznaczony na mieszkania, na pomieszczenia dla zakładów pracy, instytucji itp.\""@pl , "#SJP_1861: \"[house]: the building put up for people to reside\"; #SJP_1900-1927: \"1 vol.: [house]: residential building\"; #SJP_1978: \"1 vol.: [house]: a building intended for apartments, premises for workplaces, institutions etc.\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1307276"^^xsd:url ; skos:altLabel "Einfamilienhaus"@de , "detached house"@en , "domus"@la , "maison individuel"@fr , "maison particulière"@fr , "villa"@la , "коттедж"@ru ; skos:hiddenLabel "willa"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f78faf6d-0612-490b-b0d9-8cbe13f7dbb7 urbanonto:object_type_f78faf6d-0612-490b-b0d9-8cbe13f7dbb7 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function24 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function6 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function31 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Urban areas have battled fire from the earliest times. Medieval and early modern towns had groups tasked with protecting towns against fires and their consequences. Poland witnessed the emergence of organised firefighting in the nineteenth century (\"societies of volunteer fire guards\"). The Warsaw Fire Guard began duty in 1836."@en , "Walka z ogniem w miastach toczy się od najdawniejszych czasów. W średniowieczu i nowożytności powoływano grupy, których zadaniem była ochrona przed skutkami pożarów. W Polsce zorganizowane formy ruchu strażackiego pojawiają się w XIX w. (tzw. towarzystwa ochotniczych straży ogniowych) w tym w 1836 r. rozpoczyna swoją działalność Straż Ogniowa w Warszawie."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building belonging to a fire department used to store fire-fighting equipment and vehicles; fire stations are also used for administrative, training and sometimes residential purposes"@en , "budynek należący do oddziału straży pożarnej służący do przechowywania sprzętu przeciwpożarowego, pojazdów, spełniające również role administracyjne, szkoleniowe i czasami mieszkalne"@pl ; rdfs:label "fire station"@en , "straż pożarna"@pl ; rdfs:seeAlso "#WikiPL: \"Fire station - a type of building used for storing fire fighting equipment (fire trucks, pumps and others), personal protective equipment, fire hoses, fire extinguishers and other fire fighting equipment. There may be living and office spaces, such as a common room, workshop or laundry room. The rooms are usually located above the garages and firefighters can have special pipes (slides) installed in the fire station for quick access to garages. Usually there is also a room for drying snakes, and older firehouses usually had observation towers. In the volunteer fire brigades in Poland, there is usually a siren to call firefighters in the event of an alarm, and next to the fire station there is a tower for drying fire hoses. In the interwar period in Poland, fire stations began to be built in large numbers in rural areas. They were small wooden or brick buildings with a tower in which a bell was hung. In the post-war period, the firehouses built also included rooms for, among others, to organize meetings and village games”; #SJP: \"fire station - 1. fire brigade building, 2. tram depot, bus depot, engine depot, etc., 3. cluster of trees in a field or meadow, constituting a shelter for game\"; #EncPWN: \"fire brigade, an organized, properly trained and equipped with specialized equipment formation, designed to organize and conduct rescue and firefighting operations during the fight against fires, natural disasters (ecological catastrophe) and combating the effects other than fire and natural disasters constituting events threats to life, health and property, such as: construction, communication, chemical, environmental disasters. (technical rescue activities); fire brigade cooperates with other emergency services (e.g. medical rescue); it is equipped with appropriate equipment, including: firefighting and rescue vehicles, fire pumps, extinguishers and extinguishing units, shears, spreaders, evacuation equipment; a distinction is made between professional fire brigade and voluntary fire brigade, which are social organizations. (in Poland the Union of Volunteer Fire Brigades)\""@en , "#WikiPL: „Remiza strażacka – rodzaj budynku służący do magazynowania sprzętu przeciwpożarowego (samochody pożarnicze, pompy i inne), osobistego sprzętu ochrony, węży pożarniczych, gaśnice i inny sprzęt gaśniczy. Mogą tutaj znajdować się pomieszczenia mieszkalne i biurowe, takie jak świetlica, warsztat czy pralnia. Pomieszczenia zwykle usytuowane są ponad garażami i strażacy mogą mieć zainstalowane w remizie specjalne rury (ześlizgi) do szybkiego zjeżdżania do garaży. Zwykle też znajduje się pomieszczenie do suszenia węży, a starsze remizy zwykle posiadały wieżyczki obserwacyjne. W remizach ochotniczej straży pożarnej w Polsce zwykle znajduje się też syrena do zwoływania strażaków w razie alarmu, a obok remizy wieża do suszenia węży strażackich. W dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce remizy strażackie zaczęto licznie budować na terenach wiejskich. Były one niewielkimi budynkami drewnianymi lub murowanymi z wieżą, w której zawieszano dzwon. W okresie powojennym stawiane remizy zawierały także sale służące m.in. do organizowania zebrań i zabaw wiejskich”; #SJP: „remiza – 1. budynek straży pożarnej, 2. zajezdnia tramwajowa, autobusowa, parowozowa itp., 3. skupisko drzew na polu lub łące, stanowiące schronienie dla zwierzyny”; #EncPWN: „straż pożarna, zorganizowana, odpowiednio wyszkolona i wyposażona w specjalistyczny sprzęt formacja, przeznaczona do organizowania i prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych podczas walki z pożarami, klęskami żywiołowymi (katastrofa ekol.) oraz zwalczania skutków innych niż pożar i klęski żywiołowe zdarzeń stanowiących zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia, jak: katastrofy budowlane, komunik., chem., ekol. (działania w zakresie ratownictwa techn.); s.p. współdziała z innymi służbami ratowniczymi (np. ratownictwa med.); jest wyposażona w odpowiedni sprzęt, m.in.: samochody gaśnicze i ratownictwa techn., pompy pożarnicze, gaśnice i agregaty gaśnicze, nożyce, rozpieracze, sprzęt do ewakuacji; rozróżnia się s.p. zawodowe oraz ochotnicze, będące organizacjami społ. (w Polsce Związek Ochotniczych Straży Pożarnych)”"@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1195942"^^xsd:url ; skos:altLabel "caserne de pompiers"@fr , "das Feuerwehrhaus"@de , "fire hall"@en , "firehouse"@en , "remiza strażacka"@pl , "straż ogniowa"@pl , "пожарная станция"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f7c6e7fe-157b-4fbd-88ca-dbb5cff42b2b urbanonto:object_type_f7c6e7fe-157b-4fbd-88ca-dbb5cff42b2b rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function8 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Elektrownie zaczęły powstawać w drugiej połowie XIX w."@pl , "The first power stations were built in the second half of the nineteenth century."@en ; rdfs:isDefinedBy "a facility used to generate electric power"@en , "zakład produkujący energię elektryczną"@pl ; rdfs:label "elektrownia"@pl , "power station"@en ; rdfs:seeAlso "#SJP: \"power plant producing electricity by converting other types of energy\"; #SJP_Doroszewski: \"industrial plant or a device producing and distributing electricity; #EncPWN:\" an industrial plant or a set of devices generating electricity from various forms of primary energy (not processed) \"; #WikiPL:\" industrial plant producing electricity by processing other types energy. A power plant is a technical facility consisting of one or more sets of devices used to generate electricity \"; #OxfDic: \"power station – An installation where electrical power is generated for distribution\"; #CamDic: \"a factory where electricity is produced\"; #DicArc: \"s. 290: power station [-] an industrial complex designed for the production of electricity on a large scale\"; #ArtArcThe: \"Complexes of buildings and other structures with machinery for generating electricity. For individual buildings in which electricity, or other forms of power, are generated for the operation of machinery or vehicles, or supplying power to other buildings in a complex, use \"powerhouses.\"\"; #WikiEN: \"A power station, also referred to as a power plant and sometimes generating station or generating plant, is an industrial facility for the generation of electric power\"; #Duden: \"Anlage zur Gewinnung elektrischer Energie\"; #WikiDE: \"Ein Kraftwerk (veraltete Bezeichnung: Elektrizitätswerk, heute auch Stromerzeugungsanlage) ist eine technische Anlage zur Stromerzeugung und stellt in manchen Fällen zusätzlich thermische Energie bereit\""@en , "#SJP: \"zakład energetyczny wytwarzający energię elektryczną w wyniku przetwarzania innych rodzajów energii\"; #SJP_Doroszewski: \"zakład przemysłowy lub urządzenie wytwarzające i rozdzielające energię elektryczną; #EncPWN: \"zakład przemysłowy lub zespół urządzeń wytwarzających energię elektryczną z różnych form energii pierwotnej (nie przetworzonej)\"; #WikiPL: \"zakład przemysłowy wytwarzający energię elektryczną przez przetwarzanie innych rodzajów energii. Elektrownia jest to obiekt techniczny składający się z jednego lub kilku zespołów urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej\"; #OxfDic: \"power station – An installation where electrical power is generated for distribution\"; #CamDic: \"a factory where electricity is produced\"; #DicArc: \"s. 290: power station [-] an industrial complex designed for the production of electricity on a large scale\"; #ArtArcThe: \"Complexes of buildings and other structures with machinery for generating electricity. For individual buildings in which electricity, or other forms of power, are generated for the operation of machinery or vehicles, or supplying power to other buildings in a complex, use \"powerhouses.\"\"; #WikiEN: \"A power station, also referred to as a power plant and sometimes generating station or generating plant, is an industrial facility for the generation of electric power\"; #Duden: \"Anlage zur Gewinnung elektrischer Energie\"; #WikiDE: \"Ein Kraftwerk (veraltete Bezeichnung: Elektrizitätswerk, heute auch Stromerzeugungsanlage) ist eine technische Anlage zur Stromerzeugung und stellt in manchen Fällen zusätzlich thermische Energie bereit\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q159719"^^xsd:url ; skos:altLabel "[brak]"@la , "centrale électrique"@fr , "das Elektrizitätswerk"@de , "das Kraftwerk"@de , "power plant"@en , "электростанция"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_f92d1dbd-7de9-47e9-8bf9-b78f27363604 urbanonto:object_type_f92d1dbd-7de9-47e9-8bf9-b78f27363604 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_2 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function3 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Domy jednoizbowe były pierwotnymi formami domu mieszkalnego, które pojawiły się w neolicie. W późniejszych epokach domy jednoizbowe w miastach były wznoszone na mniej prestiżowcyh terenach, na przykład jako domy tylne na parcelach przedmiejskich."@pl , "The single-room house was the first type of residential housing to appear in the Neolithic period. In successive periods, urban single-room houses were erected in less prestigious areas, e.g. as back houses in suburban plots."@en ; rdfs:isDefinedBy "a simple residential building without any partitions creating multiple living areas"@en , "prosta forma budynku mieszkalnego, którego wnętrze tworzy jedną przestrzeń"@pl ; rdfs:label "dom jednoizbowy"@pl , "single-room house"@en ; skos:altLabel "domek"@pl , "domicula"@la , "domuncula"@la , "one room house"@en , "single cell"@en , "single pen"@en , "однокомнатные жилище"@ru , "однокомнатный дом"@ru ; skos:hiddenLabel "dom"@pl , "dom letniskowy"@pl , "kamienica"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_fa269f67-4b0c-42c9-b9ef-d719a5a3957f urbanonto:object_type_fa269f67-4b0c-42c9-b9ef-d719a5a3957f rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf cidoc_crm:E25_Man-Made_Feature ; rdfs:label "estate"@en , "posesja"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_fa60ddfe-78ff-45fd-ba24-51010f9236b6 urbanonto:object_type_fa60ddfe-78ff-45fd-ba24-51010f9236b6 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_51b2b48a-fbcc-4adf-a0a9-fd90c2066bd7 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P46_is_composed_of ; owl:someValuesFrom urbanonto:object_type_81d08218-f988-46ba-a0b1-924cbb26abb5 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function5 ] ; dc:creator ; rdfs:isDefinedBy "fortyfikacje chroniące miasto, wykoe z kamienia lub cegły"@pl , "stone or brick fortifications protecting a town"@en ; rdfs:label "mury miejskie"@pl , "town walls"@en ; rdfs:seeAlso "#duden: \"der Befestigung einer Stadt dienende, sie umgebende, dicke, hohe Mauer\""@pl ; skos:altLabel "city walls"@en , "die Stadtmauer"@de , "murus civitatis"@la , "mury miejskie"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_fd67ba75-80e0-40ef-b56e-638f83e28c98 urbanonto:object_type_fd67ba75-80e0-40ef-b56e-638f83e28c98 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:object_403 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Post offices have existed since the late early modern times. Before post offices evolved into separate public facilities, postal services were offered by inns. Warsaw got its first modern post office when Poland was ruled by the Wettins, in the so-called Saxon Period. The Saxon Post Office occupied a representative tenement house at the corner of Trębacka Street and Krakowskie Przedmieście. In the nineteenth century, the post expanded considerably and extended the scope of its services (e.g. introduced telegrams). Post offices appeared in every town. There were often top-down instructions on post office architecture, e.g. Prussia's post offices favoured the neo-Gothic style."@en , "Urzędy pocztowe istniały od późnych czasów nowożytnych, wcześniej placówkami poczty bywały często traktiernie czy gospody. Nowoczesny urząd pocztowy pojawił się w Warszawie w czasach saskich w postaci reprezentacyjnej kamienicy Poczty Saskiej na rogu ul. Trębackiej i Krakowskiego Przedmieścia. W XIX w. instytucja poczty bardzo się rozbudowała, a usługi przez nią oferowane się rozwinęły (np. wysyłanie telegramów), zaś placówki pocztowe pojawiły się w każdym mieście. Istniały też często odgórne wytyczne, jaką szatę stylową miały mieć urzędy pocztowe, np. w Prusach, gdzie stosowano najczęściej neogotyk."@pl ; rdfs:isDefinedBy "a building or a part of a building which offers postal services"@en , "ogólnodostępny budynek lub część budynku, w którym można skorzystać z usług pocztowych"@pl ; rdfs:label "post office"@en , "urząd pocztowy"@pl ; rdfs:seeAlso "#SJP_1861: \"[poczta, poszta]: zarząd, utrzymujący po drogach konie dla przesyłania listów, pak i przewożenia podróżnych; dom, gdzie ten zarząd się mieści [...] [pocztamt]: biuro zarządu pocztowego; dom, gdzie się znajduje pocztowa dyrekcja\"; #SJP_1900-1927: \"4 t.: [postamt, pocztamt]: zarząd pocztowy; dom, w którym się mieści poczta, stacja pocztowa: Pójść na pocztę [...] [hasło 'poczta' odsyła do samej instytucji i sposobu dostarczania]\"; #SJP_1978: \"2 t.: [poczta]: instytucja państwowa zajmująca się przewożeniem i dostarczaniem korespondencji i przesyłek, placówka tej instytucji; także: budynek, w którym się ona mieści\""@pl , "#SJP_1861: \"[post office, poszta]: management keeping horses on the road for sending letters, parcels and transporting travelers; house where this management is located [...] [post office]: post office; house where the postal management is located\"; #SJP_1900-1927: \"4 vol.: [postamt, post office]: postal administration; the house where the post office is located, post station: Go to the post office [...] [the password 'post' refers to the institution itself and the method of delivery]\"; #SJP_1978: \"2 vol: [post office]: state institution dealing with the transport and delivery of correspondence and parcels, the branch of this institution; also: the building in which it is located\""@en , "https://www.wikidata.org/wiki/Q35054"^^xsd:url ; skos:altLabel "Postamt"@de , "bureau de poste"@fr , "cursus publicus"@la , "placówka pocztowa"@pl , "почтамт"@ru . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_fd7ae0ff-63fb-459a-b535-58a428511747 urbanonto:object_type_fd7ae0ff-63fb-459a-b535-58a428511747 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty cidoc_crm:P104_is_subject_to ; owl:hasValue urbanonto:property_right_1 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue ontohgis:function7 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "A type of a park (green space) surrounding the old town area."@en , "Rodzaj parków (terenów zielonych) otaczających teren miasta lokacyjnego/starego miasta."@pl ; rdfs:isDefinedBy "typ parku zakładanego na obszarze zlikwidowanych fortyfikacji miejskich"@pl , "type of park established in the area of decommissioned urban fortifications"@en ; rdfs:label "park of town walls"@en , "planty"@pl ; rdfs:seeAlso """#Slowosiec: \"rodzaj miejskich terenów zielonych zwykle zakładanych w miejscu likwidowanych fortyfikacji miejskich (murów obronnych, wałów ziemnych, fos), czy dawnego koryta rzecznego\" #SJPPWN: \"tereny zielone zakładane wokół ośrodków staromiejskich po zniwelowaniu wałów fortyfikacyjnych, fos lub dawnych koryt rzecznych\" #SJPDoroszewski: \"2. teren obsadzony drzewami, krzewami, przeznaczony do przechadzek\" #EncPWN: \"[łac.], miejskie zieleńce publiczne oraz ciągi spacerowe, zakładane na miejscu zlikwidowanych i zniwelowanych (splantowanych) murów obronnych, fortyfikacji, wałów i fos lub dawnych koryt rzecznych (np. Planty w Krakowie; esplanada); rozpowszechnione od końca XVIII w.; nazwa przyjęta w Polsce od początku XIX w., używana była wymiennie z terminem plantacje\" #wiki.cz: \"Planty is the name used in Poland for one of the types of city parks. These are usually parks or strips of greenery based on the sites of former fortification systems - walls , ramparts, moats or a former riverbed . The name is derived from the words splantować ( plan , level, settle) or plantacja (plantation)\""""@pl ; skos:altLabel "Wallanlage"@de , "promenada"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ff051b75-7b62-44d6-aa04-2c97fa75662f urbanonto:object_type_ff051b75-7b62-44d6-aa04-2c97fa75662f rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf ; rdfs:label "pavilion structure"@en , "pawilon"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/object_type_ff500912-4b0f-41b3-a2cd-9a3d164c8620 urbanonto:object_type_ff500912-4b0f-41b3-a2cd-9a3d164c8620 rdf:type owl:Class ; rdfs:subClassOf , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasImproperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function20 ] , [ rdf:type owl:Restriction ; owl:onProperty ontohgis:hasProperFunction ; owl:hasValue urbanonto:function21 ] ; dc:creator ; rdfs:comment "Hale sportowe pojawiają się w miastach od XIX wieku. Hale sportowe mogą znajdować się na terenie szkolnym lub na terenie należącym do klubów sportowych."@pl , "Sports halls have been present in towns since the nineteenth century. Sports halls are located within school or sports club premises."@en ; rdfs:isDefinedBy "a building for playing and practising sports and holding sports competitions, with a designated in-door space and audience stands"@en , "budynek przeznaczony do uprawiania ćwiczeń i treningów sportowych oraz przeprowadzania zawodów sportowych, z wyznaczoną do tego celu przestrzenią wewnątrz budynku i trybunami dla obserwujących"@pl ; rdfs:label "hala sportowa"@pl , "sports hall"@en ; rdfs:seeAlso "#NIK: \"a sports facility with the dimensions of the arena not smaller than 19x36 m\"; #WikiPL: \"Gymnastic hall (Greek: γυμνάσιον gymnásion -\" gymnastic place \") - a place for practicing sports, usually as a room included in the school buildings\"; #WikiEN: \"A gymnasium, also known as a gym, is a covered location for athletics\"; #Duden: \"die Sporthalle - Halle zur Ausübung des Sports und für Sportveranstaltungen\"; #WikiDE: \"Eine Turnhalle (auch Sporthalle oder Turnsaal) ist eine gedeckte Halle oder ein entsprechend großer, hallenartiger Raum in einem Gebäude zur Ausübung verschiedener Sportarten\""@en , "#NIK: \"obiekt sportowy o wymiarach areny nie mniejszych niż 19x36 m\"; #WikiPL: \"Sala gimnastyczna (z gr. γυμνάσιον gymnásion – \"miejsce służące gimnastyce\") – miejsce przeznaczone do uprawiania sportu, przeważnie jako pomieszczenie wchodzące w skład zabudowań szkolnych\"; #WikiEN: \"A gymnasium, also known as a gym, is a covered location for athletics\"; #Duden: \"die Sporthalle - Halle zur Ausübung des Sports und für Sportveranstaltungen\"; #WikiDE: \"Eine Turnhalle (auch Sporthalle oder Turnsaal) ist eine gedeckte Halle oder ein entsprechend großer, hallenartiger Raum in einem Gebäude zur Ausübung verschiedener Sportarten\""@pl , "https://www.wikidata.org/wiki/Q1076486"^^xsd:url ; skos:altLabel "athletics building"@en , "centre sportif"@fr , "der Turnsaal"@de , "die Sporthalle"@de , "die Turnhalle"@de , "sports hall"@en , "équipement sportif"@fr , "спортивное сооружение"@ru ; skos:hiddenLabel "gym"@pl , "gymnasium"@pl , "sala gimnastyczna"@pl , "sports venue"@pl . ################################################################# # Individuals ################################################################# ### https://onto.kul.pl/ontohgis/administrative_type_243 ontohgis:administrative_type_243 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/administrative_type_257 ontohgis:administrative_type_257 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/administrative_type_47 ontohgis:administrative_type_47 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function1 ontohgis:function1 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function10 ontohgis:function10 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function11 ontohgis:function11 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function12 ontohgis:function12 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function13 ontohgis:function13 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function14 ontohgis:function14 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function2 ontohgis:function2 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function3 ontohgis:function3 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function5 ontohgis:function5 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function6 ontohgis:function6 rdf:type owl:NamedIndividual ; rdfs:isDefinedBy "dotyczy obiektów służacych zarządzaniu dużą organizacją z państwem na czele, w tym uznanych przez niego form autonomii lub samorządu, placówek zagranicznych, związków wyznaniowych, w tym też wyższych niż parafia jednostek organizacji kościelnej, a także instytucji, stowarzyszeń społecznych i gospodarczych, np. wszelkiego typu urzędy, towarzystwa ubezpieczeniowe, siedziby zarządu przedsiębiorstw"@pl . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function7 ontohgis:function7 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function8 ontohgis:function8 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/function9 ontohgis:function9 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/object_400 ontohgis:object_400 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/object_401 ontohgis:object_401 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/object_402 ontohgis:object_402 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/object_403 ontohgis:object_403 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/object_404 ontohgis:object_404 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/object_405 ontohgis:object_405 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/object_406 ontohgis:object_406 rdf:type owl:NamedIndividual . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/person_2 ontohgis:person_2 rdf:type owl:NamedIndividual ; "https://orcid.org/0000-0001-8208-4743"^^xsd:url . ### https://onto.kul.pl/ontohgis/person_9 ontohgis:person_9 rdf:type owl:NamedIndividual ; "https://orcid.org/0000-0002-0489-3171"^^xsd:url . ### https://orcid.org/0000-0002-4905-2093 rdf:type owl:NamedIndividual , cidoc_crm:E21_Person ; "https://orcid.org/0000-0002-4905-2093"^^xsd:url ; rdfs:label "Michal Slomski"@en , "Michał Słomski"@pl . ### https://orcid.org/0000-0002-7568-7455 rdf:type owl:NamedIndividual , cidoc_crm:E21_Person ; "https://orcid.org/0000-0002-7568-7455"^^xsd:url ; rdfs:label "Aleksander Lupienko"@en , "Aleksander Łupienko"@pl . ### https://orcid.org/0000-0003-0634-7614 rdf:type owl:NamedIndividual , cidoc_crm:E21_Person ; "https://orcid.org/0000-0003-0634-7614"^^xsd:url ; rdfs:label "Konrad Szuba"@en , "Konrad Szuba"@pl . ### https://orcid.org/0000-0003-3669-0018 rdf:type owl:NamedIndividual , cidoc_crm:E21_Person ; "https://orcid.org/0000-0003-3669-0018"^^xsd:url ; rdfs:label "Katarzyna Slomska-Przech"@en , "Katarzyna Słomska-Przech"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/function15 urbanonto:function15 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "education function"@en , "funkcja edukacyjna"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów-placówek szkolnictwa państwowego, miejskiego i prywatnego, szkolących dzieci w wieku ponadprzedszkolnym, młodzież i dorosłych"@pl , "refers to objects: public, urban and state owned schools, teaching school children, teenagers, and adults"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function16 urbanonto:function16 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "building function"@en , "funkcja budowlana"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów związanych z procesem zabudowywania działek w mieście, stawiania budynków oraz zmiany form pokrycia terenu, np. budowy drogi"@pl , "refers to objects involved in urban plots building up process, constructing buildings and changes in forms of a land cover, e.g. building a road"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function17 urbanonto:function17 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "fostering function"@en , "funkcja wychowawcza"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów służących działaniom opiekuńczym i edukacyjnym nakierowanym nie tyle na przekazywanie wiedzy czy konkretnych umiejętności, co na kształtowanie ogólnej postawy dziecka lub młodego człowieka"@pl , "refers to objects involved in caring and education, however not focusing on teaching or developing particular skills, but on upbringing a child or a teenager"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function18 urbanonto:function18 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "caring function"@en , "funkcja opiekuńcza"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów realizujących opiekuńczą rolę państwa, gdzie opieką otacza się osoby niemogące w pełni zadbać o siebie same, jak dzieci, niepełnosprawni i osoby starsze, a także zwierzęta, np. żłobki, przedszkola, domy starców, instytuty niepełnosprawnych"@pl , "refers to objects fulfilling caring function attributed to a state, where dependent people are taken care of, this includes children, disabled, and seniors, as well as animals, e.g. nurseries, kindergartens, homes for elderly people, charities and institutes for disabled"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function19 urbanonto:function19 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "charity fuction"@en , "funkcja dobroczynna"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów, które służyły celom dobroczynnym przed erą zorganizowanej państwowej opieki nad ubogimi, np. instytucje dobroczynne, niektóre zakony, szpitale w przednowoczesnym znaczeniu"@pl , "refers to objects, which were serving charity purposes before the state organised care over poor and low income people, e.g. charity institutions, several orders, early modern times hospitals"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function20 urbanonto:function20 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "entertainment function"@en , "funkcja rozrywkowa"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów, służących dostarczeniu użytkownikom rozrywki i przyjemności, a także obiektów służących rekreacji, np. cyrki, kina, kabarety"@pl , "refers to objects designed for entertainment and pleasure, as well leisure time objects, e.g. circus, cinema, cabaret"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function21 urbanonto:function21 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "cultural function"@en , "funkcja kulturalna"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów, służących kulturze i sztuce i nie mieszczą się w pojęciu gospodarki i polityki, np. teatry, opery, filharmonie, muzea"@pl , "refers to objects designed for culture and arts, which are not included in economics nor politics, e.g. theatre, opera, concert hall, museum"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function22 urbanonto:function22 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "funkcja magazynowa"@pl , "storage function"@en ; skos:note "dotyczy obiektów służących do składowania różnego typu towarów, zwykle w większych ilościach, zadaszonych lub odkrytych, np. składy, hangary, magazyny, silosy"@pl , "refers to objects designed for keeping and stroing various types o goods, usually in larger quantitites, with or without roof, e.g. depot, shed, warehouse, silo"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function23 urbanonto:function23 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "decorative function"@en , "funkcja estetyczna"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów-dzieł sztuki jako elementu przestrzeni miejskiej oraz obiektów, które służą wyłącznie jako upiększenie miasta, np. pomniki, zespoły pomnikowe, popiersia, rzeźby, instalacje, kwietniki, klomby, skwery"@pl , "refers to objects-works of art as an element of urban space as well as objects created as decoration in a town, e.g. monuments, groups of monuments or statues, busts, installations, flowerbeds"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function24 urbanonto:function24 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "being a meeting point"@en , "funkcja bycia miejscem spotkań"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów zapewniających uczestnikom sprzyjające warunki do interakcji, które nie są ukierunkowane gospodarczo lub politycznie"@pl , "refers to objects offering the audience conducive environment for interactions, which is not connected with economics nor politics"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function26 urbanonto:function26 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "funkcja ochrony zdrowia"@pl , "healthcare function"@en ; skos:note "dotyczy obiektów służących ochronie zdrowia czyli profilaktyce oraz aktywnemu leczeniu, a więc obiektów, do których ludzie się udają w świadomym celu dbania o zdrowie i w celu leczenia, np. szpitale, lecznice, kliniki, sanatoria, tężnie"@pl , "refers to objects serving healthcare, including preventing healthcare and active treatment, therefore objects, where people go with a purpose of healthcare and treatment, e.g hospital, clinic, spa"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function27 urbanonto:function27 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "environmental protection function"@en , "funkcja ochrony przyrody"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów związanych z rezerwatami i miejscami chroniącymi pejzaż naturalny od skutków nadmiernego i niekorzystnego wpływu człowieka"@pl , "refers to objects connected with reserves and places protecting natural landscape from consequences of intensive and unfovarouble human influence"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function28 urbanonto:function28 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "documenting function"@en , "funkcja dokumentująca"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów związanych z instytucjami zajmującymi się gromadzeniem i zarządzaniem szeroko pojętym archiwum, a także obiektów związanych z oznaczaniem w przestrzeni stanu formalno-prawnego i utrwalaniem tego przekazu"@pl , "refers to objects connected with institutions which collect and manage an archive in a broad sense, as well objects indicating in a space formal and legal status and preserving this information"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function29 urbanonto:function29 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "funkcja informacyjna"@pl , "informative function"@en ; skos:note "dotyczy obiektów służących przekazywaniu i rozpowszechnianiu informacji, np. tablice informacyjne, a także dzwonnice kościelne, wieże zegarowe, słupki z plakatami"@pl , "refers to objects designed for broadcasting and dissemination of information, e.g. boards, bell towers, clock towers, posts with posters"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function30 urbanonto:function30 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "funkcja izolacyjna"@pl , "isolating function"@en ; skos:note "dotyczy obiektów, których celem jest ograniczenie lub wyeliminowanie kontaktów między tym, co wewnątrz, i tym, co na zewnątrz, np. różnego typu mury, ściany, ogrodzenia, płoty, kraty, a także zakłady zamknięte"@pl , "refers to objects, whose purpose is to limit or eliminate contacts between what is inside and outside, e.g. various walls, fences, bars, as well as detention places"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function31 urbanonto:function31 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "funkcja ochronna"@pl , "security function"@en ; skos:note "dotyczy obiektów służących zabezpieczeniu przed i zapobieganiu zagrożeniom typu klęski naturalne, np. wały przeciwpowodziowe"@pl , "refers to objects serving as a security and prevention mean against natural disasters, e.g. dike"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function32 urbanonto:function32 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "funkcja polityczna"@pl , "political function"@en ; skos:note "dotyczy obiektów związanych ze sferą sprawowania władzy, a które nie są urzędami"@pl , "refers to objects involved in politics and ruling, which are not offices"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function33 urbanonto:function33 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "environmental function"@en , "funkcja przyrodnicza"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów naturalnych, które istnieją i zachowują tożsamość niezależnie od pożytków, jakie mogą mieć z nich ludzie"@pl , "refers to natural environment objects existing and enjoying their identity despite the use they may have for humans"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function34 urbanonto:function34 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "control function"@en , "funkcja kontrolna"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów działających za specjalnym pozwoleniem władzy publicznej i służące kontroli nad określoną sferą i jej regulacją, m.in. wejścia i wjazdu, np. bramy, furty, rogatki, przejścia graniczne; przepływu wody, np. jazy; handlu, np. komory celne"@pl , "refers to objects operating with a special permission from public authorities and aiming to control and regulate particular sphere, among other: entrance and gateway, e.g. gate, customs, border crossing, or water flow, e.g. weir, or trade, e.g. toll house"@en . ### https://purl.org/urbanonto/function35 urbanonto:function35 rdf:type owl:NamedIndividual , ; rdfs:label "commemorative function"@en , "funkcja upamiętniająca"@pl ; skos:note "dotyczy obiektów służących upamiętnianiu wydarzeń i osób, a także zabytków sztuki i architektury, niezależnie, czy były wpisane do rejestru i czy taki rejestr istniał, np. tablice pamiątkowe, dawne kościoły, pałace, zamki"@pl , "refers to objects designed to commemorate events and people, as well architecture and art heritage, registered or not in a special cultural heritage registry, e.g. memorial, old church, palace, castle"@en . ### https://purl.org/urbanonto/property_right_1 urbanonto:property_right_1 rdf:type owl:NamedIndividual , cidoc_crm:E30_Right ; rdfs:isDefinedBy "przestrzeń i obiekty dostępne dla wielu użytkowników (osób fizycznych), nie tylko będących właścicielami obiektu lub przestrzeni"@pl , "space and objects available for various users (natural person), not only for owners of the object or space"@en ; rdfs:label "public property"@en , "własność publiczna"@pl . ### https://purl.org/urbanonto/property_right_2 urbanonto:property_right_2 rdf:type owl:NamedIndividual , cidoc_crm:E30_Right ; rdfs:isDefinedBy "przestrzeń i obiekty dostępne dla ograniczonej liczby użytkowników (osób fizycznych), będących właścicielami obiektu lub przestrzeni"@pl , "space and objects available for limited number of users (natural person), being owners of the object or space"@en ; rdfs:label "private property"@en , "własność prywatna"@pl . ################################################################# # Annotations ################################################################# rdfs:label "continuant fiat boundary"@en . "https://orcid.org/0000-0003-3025-6165"^^xsd:url . ontohgis:administrative_type_243 skos:altLabel "districtus"@la ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q247073"^^xsd:url ; rdfs:comment "Granice powiatu rzadko przecinają miasto, ale jeśli taki podział jest, istotnie wpływa na przestrzeń miejską. Istotny wpływ na nią może mieć także sama bliskość granicy powiatowej lub pełnienie roli siedziby powiatu."@pl ; rdfs:isDefinedBy "jedna z podstawowych jednostek podziału administracyjnego i samorządowego, w Polsce przedrozbiorowej najniższego, a obecnie średniego szczebla"@pl ; dc:creator ontohgis:person_2 . ontohgis:administrative_type_257 rdfs:isDefinedBy "podstawowa, najcęściej najniższa jednostka podziału administracyjnego i samorządu terytorialnego"@pl ; skos:altLabel "municipality"@en ; rdfs:comment "Miasto zazwyczaj stanowiło jedną gminę i jej zasięg wyznaczał pod pewnymi względami granice miasta. "@pl ; skos:altLabel "die Gemeinde"@de ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q15284"^^xsd:url ; dc:creator ontohgis:person_2 . ontohgis:administrative_type_47 skos:altLabel "palatinatus"@la ; rdfs:seeAlso "https://www.wikidata.org/wiki/Q5639312"^^xsd:url ; dc:creator ontohgis:person_2 ; rdfs:comment "Granice województwa rzadko przecinają miasto, ale jeśli taki podział jest, istotnie wpływa na przestrzeń miejską. Istotny wpływ na nią może mieć także sama bliskość granicy wojewódzkiej lub pełnienie roli siedziby województwa."@pl ; rdfs:isDefinedBy "podstawowa, zwykle najwyższa jednostka podziału terytorialnego państwa polskiego"@pl . ### Generated by the OWL API (version 4.5.9.2019-02-01T07:24:44Z) https://github.com/owlcs/owlapi